Ο Edward Waldner ήξερε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, παρότι δεν μπορούσε να εξηγήσει ακριβώς τι του συνέβαινε. Στα 55 του χρόνια ένιωθε συνεχώς εξαντλημένος, ανεξάρτητα από το πόσο κουραστική ήταν η ημέρα του. Στην αρχή αναρωτήθηκε μήπως έφταιγε η υπνική άπνοια. Στη συνέχεια άρχισε να παρατηρεί αλλαγές στον τρόπο που περπατούσε. Μερικές φορές έσερνε τις φτέρνες του και ένιωθε ότι το βάδισμά του δεν ήταν πλέον φυσιολογικό. Όταν μία ημέρα τα συμπτώματά του έγιναν ιδιαίτερα ανησυχητικά, πήγε στα Επείγοντα. «Ο γιατρός μου είπε ότι είχα έναν όγκο στον εγκέφαλο και ότι έπρεπε να με δει ογκολόγος», ανέφερε ο Waldner.

Η μάζα αποδείχθηκε ότι ήταν γλοιοβλάστωμα, μια επιθετική μορφή καρκίνου του εγκεφάλου, η οποία είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην αντιμετώπισή της. Η καθιερωμένη θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Οι χειρουργοί προσπαθούν να αφαιρέσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του όγκου, όμως τα κύτταρα του γλοιοβλαστώματος μπορούν να εισχωρήσουν στον γύρω εγκεφαλικό ιστό, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την πλήρη αφαίρεσή του. Ακόμη και μετά τη θεραπεία, ο καρκίνος συχνά επανεμφανίζεται.

Δοκιμάζοντας τη βιταμίνη Β3 κατά του γλοιοβλαστώματος

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι εξετάζουν τώρα αν μια απρόσμενη προσθήκη στην καθιερωμένη θεραπεία θα μπορούσε να βοηθήσει: υψηλές δόσεις βιταμίνης Β3, γνωστής και ως νιασίνη.

Ο Waldner προσκλήθηκε να συμμετάσχει στην κλινική δοκιμή.

«Δεν έχω κανένα πρόβλημα να προσπαθήσω να βοηθήσω κάποιον. Συμφώνησα. Αλλά θέλω να βοηθήσω και τον εαυτό μου», επισήμανε ο Waldner. «Μπορώ να σας πω ότι το να συμμετέχω σε αυτή την έρευνα με βοηθά ψυχολογικά, γιατί τουλάχιστον προσπαθούμε. Όταν έφυγα από το νοσοκομείο μετά την επέμβαση, μου είπαν ότι αυτό ήταν, ότι δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτε άλλο».

Επικεφαλής της μελέτης είναι δύο ερευνητές που ανήκουν τόσο στο Hotchkiss Brain Institute όσο και στο Arnie Charbonneau Cancer Institute. Η Gloria Roldan Urgoiti είναι ογκολόγος με ειδίκευση στους καρκίνους του εγκεφάλου, ενώ ο Wee Yong είναι νευροεπιστήμονας που μελετά πώς επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα τον εγκέφαλο.

Η έρευνά τους επικεντρώνεται σε ένα βασικό πρόβλημα του γλοιοβλαστώματος: ο όγκος μπορεί να αποδυναμώσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, επηρεάζοντας ακριβώς τα κύτταρα που διαφορετικά θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίθεση κατά του καρκίνου.

Η ομάδα σχεδίασε τη μελέτη για να διαπιστώσει αν η νιασίνη μπορεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία ορισμένων από αυτά τα εξασθενημένα ανοσοκύτταρα και να τα βοηθήσει να καταστρέψουν τα καρκινικά κύτταρα.

Επανενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα

Η ιδέα προέκυψε αρχικά από πειράματα σε ποντίκια στο εργαστήριο του Yong. Οι μελέτες αυτές έδειξαν ότι η θεραπεία με νιασίνη παρέτεινε την επιβίωση, γεγονός που οδήγησε τους ερευνητές να δοκιμάσουν την προσέγγιση σε ανθρώπους, στο πλαίσιο μιας συνδυασμένης κλινικής δοκιμής Φάσης Ι και Φάσης ΙΙ.

Οι δοκιμές Φάσης Ι επικεντρώνονται κυρίως στην ασφάλεια και στον προσδιορισμό της κατάλληλης δόσης, ενώ οι μελέτες Φάσης ΙΙ εξετάζουν πιο αναλυτικά αν υπάρχουν ενδείξεις ότι μια θεραπεία μπορεί να προσφέρει κλινικό όφελος.

«Φυσιολογικά, το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να αντιδράσει και να εμποδίσει την ανάπτυξη του όγκου. Ωστόσο, αυτός ο καρκίνος του εγκεφάλου καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα», ανέφερε ο Yong, καθηγητής στην Cumming School of Medicine. «Η θεραπεία με νιασίνη αναζωογονεί τα ανοσοκύτταρα, ώστε να μπορούν να κάνουν αυτό που πρέπει, να επιτεθούν στα καρκινικά κύτταρα και να τα καταστρέψουν. Το βλέπω σαν μια συνεχή 'μάχη για τον εγκέφαλο'».

Στην τρέχουσα κλινική δοκιμή, οι ερευνητές μελετούν νιασίνη ελεγχόμενης αποδέσμευσης, η οποία χορηγείται παράλληλα με τη συνιστώμενη χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία. Ένας από τους στόχους είναι να προσδιοριστεί η υψηλότερη δόση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια. Παράλληλα, οι ερευνητές αναζητούν ενδείξεις ότι η προσθήκη νιασίνης μπορεί να παρατείνει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι ασθενείς παραμένουν εν ζωή χωρίς να επιδεινώνεται ο καρκίνος τους.

Ο δείκτης αυτός είναι γνωστός ως επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου.

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά

Πριν ξεκινήσει η μελέτη, οι ερευνητές είχαν θέσει ένα συγκεκριμένο όριο για τη συνέχιση της κλινικής δοκιμής. Είχαν αποφασίσει να τη διακόψουν αν η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου στους 6 μήνες δεν παρουσίαζε βελτίωση τουλάχιστον κατά 20% σε σύγκριση με παλαιότερες μελέτες.

Τα πρώτα αποτελέσματα από 24 ασθενείς ξεπέρασαν αυτό το όριο. Στους 6 μήνες, το 82% των συμμετεχόντων δεν είχε παρουσιάσει εξέλιξη του καρκίνου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 28% σε σύγκριση με προηγούμενες μελέτες.

Η ερευνητική ομάδα χαρακτηρίζει τα πρώτα ευρήματα ενθαρρυντικά για έναν καρκίνο που εξακολουθεί να θεωρείται ανίατος. Εντούτοις, τα αποτελέσματα παραμένουν προκαταρκτικά και αφορούν σχετικά μικρό αριθμό ασθενών.

«Το γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο επιθετικός καρκίνος του εγκεφάλου στους ενήλικες. Η επιβίωση των ασθενών με αυτή την πάθηση δεν έχει αλλάξει σημαντικά εδώ και 20 χρόνια», ανέφερε η Roldan Urgoiti, κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Cumming School of Medicine. «Οτιδήποτε μπορεί να βοηθήσει θα πρέπει να διερευνηθεί, αλλά απαιτούνται αυστηρά πρωτόκολλα και προσεκτική παρακολούθηση της ασφάλειας».

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Journal of Neuro Oncology.

Η νιασίνη σε υψηλές δόσεις απαιτεί στενή ιατρική παρακολούθηση

Αν και η νιασίνη είναι βιταμίνη, οι ερευνητές τονίζουν ότι οι υψηλές δόσεις της δεν θα πρέπει να θεωρούνται ακίνδυνες μόνο και μόνο επειδή πρόκειται για μια ουσία που είναι ευρέως διαθέσιμη.

Μεγάλες ποσότητες βιταμινών, όπως η νιασίνη, μπορεί να είναι τοξικές και να προκαλέσουν βλαβερές επιδράσεις όταν λαμβάνονται χωρίς την κατάλληλη ιατρική επίβλεψη. Οι δόσεις και η θεραπεία που χρησιμοποιούνται στην κλινική δοκιμή ελέγχονται και παρακολουθούνται στενά από επαγγελματίες υγείας.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τελικά θα εντάξουν 48 συμμετέχοντες στην κλινική δοκιμή. Αναμένουν να πραγματοποιήσουν την τελική ανάλυση έως το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027.

Για τον Waldner, η μελέτη προσέφερε μία ακόμη θεραπευτική επιλογή, ενώ οι γιατροί συνεχίζουν να παρακολουθούν την πορεία του καρκίνου του.

Ανέφερε ότι αισθάνεται πολύ καλά και ότι νιώθει ιδιαίτερη ανακούφιση κάθε φορά που οι τακτικές εξετάσεις του φέρνουν μία συγκεκριμένη λέξη: «σταθερός».