Πώς να αποφύγετε τις ασθένειες του χειμώνα – 10 γιατροί συμβουλεύουν

Πώς να αποφύγετε τις ασθένειες του χειμώνα – 10 γιατροί συμβουλεύουν
Emma Simpson / Unsplash
Πέμπτη, 19/11/2026 - 16:07

Καθώς οι ημέρες μικραίνουν, η θερμοκρασία πέφτει και οι γιορτές πλησιάζουν, 10 γιατροί μοιράζονται τις συμβουλές τους για να περάσετε τον χειμώνα υγιείς.

Ο χειμώνας δοκιμάζει συχνά τις αντοχές σας. Η κακοκαιρία, το σκοτάδι που πέφτει νωρίς και οι ασθένειες που κυκλοφορούν, μαζί με τις υπερβολές στο φαγητό και το ποτό, μπορούν εύκολα να σας εξαντλήσουν. Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε;

Δέκα γιατροί περιέγραψαν στον Guardian τις συνήθειες που τους βοηθούν αυτή την εποχή, από το περπάτημα και τη σάουνα μέχρι τη φωτοθεραπεία, τον περιορισμό του κινητού και την καθημερινή κατανάλωση μήλων.

Βγείτε για περπάτημα

Δρ Ellen Fallows, γενική γιατρός με ειδίκευση στην ιατρική του τρόπου ζωής

«Φροντίζω να κάνω το αντιγριπικό εμβόλιο όσο πιο νωρίς μπορώ. Πέρυσι πέρασα γρίπη τύπου Β και χρειάστηκα τρεις μήνες για να συνέλθω. Έχει φανεί ότι το εμβόλιο είναι πιο αποτελεσματικό όταν το εντερικό μικροβίωμα είναι υγιές, γι’ αυτό έχω αυξήσει την κατανάλωση τροφίμων που έχουν υποστεί ζύμωση.

Όταν αρρωσταίνω, αποφεύγω να παίρνω πολλή ιβουπροφαίνη και παρακεταμόλη. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η ιβουπροφαίνη δεν βοηθά το ανοσοποιητικό μας. Επίσης, στους ενήλικες δεν χρειάζεται πάντα να ρίχνουμε τον πυρετό· μπορεί μάλιστα να βοηθά στην αντιμετώπιση της λοίμωξης. Παίρνω 25 μικρογραμμάρια βιταμίνης D και συμπληρώματα ωμέγα-3, αλλά είμαι επιφυλακτική με άλλα σκευάσματα. Αυτό που συνηθίζω να κάνω είναι να προσθέτω λίγα μπαχαρικά σε ρόφημα καρύδας ή αμυγδάλου, όπως ένα τέταρτο του κουταλιού κουρκουμά, κανέλα και λίγο τριμμένο γαρίφαλο.

Προσωπικά, η έντονη άσκηση στο γυμναστήριο για να ιδρώσω δεν με έχει βοηθήσει και μου προκαλεί στρες. Υπάρχουν πολλά στοιχεία για τα οφέλη της ήπιας άσκησης στη φύση, οπότε έχω δώσει μεγαλύτερη έμφαση στο περπάτημα. Από τότε που πήρα σκύλο, αυτό έχει γίνει πιο εύκολο. Η συμβίωση με σκύλο έχει συνδεθεί και με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

Έχω καθιερώσει μία ημέρα κατά την οποία ξεκουράζομαι υποχρεωτικά. Την Κυριακή αφήνω στην άκρη τη λίστα των υποχρεώσεών μου, όσο κι αν με αγχώνει αυτό στην αρχή. Διαβάζω ένα βιβλίο, απολαμβάνω ένα μπάνιο ή ασχολούμαι λίγο με την κηπουρική. Και εννοώ πραγματική ξεκούραση, όχι ατελείωτο διάβασμα δυσάρεστων ειδήσεων στο κινητό. Είναι εντυπωσιακό πόσο στρες μπορεί να προκαλεί αυτή η συνήθεια. Χρησιμοποιώ μια εφαρμογή που περιορίζει την πρόσβαση σε εφαρμογές και ιστοσελίδες. Δεν πίστευα ότι είχα πρόβλημα με τη χρήση της τεχνολογίας, αλλά η διάθεσή μου έχει βελτιωθεί πολύ από τότε που σταμάτησα να δέχομαι συνεχώς αρνητικές ειδήσεις».

Διατηρήστε τις κοινωνικές επαφές σας

Δρ. Rebecca Lawrence, ψυχίατρος

«Είναι πολύ σημαντικό για μένα να έχω σταθερό πρόγραμμα. Προτεραιότητά μου είναι να ξυπνάω περίπου την ίδια ώρα. Φροντίζω, κάθε μέρα, να βγαίνω έξω το πρωί και να περνάω τουλάχιστον δέκα λεπτά στο φυσικό φως.

Έχω στατικό ποδήλατο και γυμνάζομαι τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ έχω ξεκινήσει και ασκήσεις ενδυνάμωσης με την κόρη μου, που είναι προσωπική γυμνάστρια. Προσπαθώ να μην τρώω πολύ ψωμί και άλλες τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες. Δεν γίνεται, όμως, να τα κάνετε όλα σωστά συνέχεια. Δεν πειράζει να απολαύσετε πού και πού ένα γλυκό.

Δεν πίνω πολύ αλκοόλ και προσπαθώ ιδιαίτερα να μην πίνω για να αντιμετωπίσω το στρες, γιατί αυτή η συνήθεια μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε προβλήματα. Εργάζομαι με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν εξάρτηση από το αλκοόλ και άλλες ουσίες, οπότε γνωρίζω πολύ καλά τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν.

Τον χειμώνα είναι πολύ εύκολο να τυλιχτείτε με ένα πάπλωμα και να μην κάνετε τίποτα. Είναι όμως σημαντικό να διατηρείτε την επαφή με άλλους ανθρώπους».

Φροντίστε τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου

Δρ. Debbie Shawcross, ηπατολόγος

«Φροντίζω να τρώω ένα μήλο την ημέρα. Τα μήλα είναι πλούσια σε πηκτίνη, ένα είδος φυτικών ινών που τρέφει τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου. Μέσω της ζύμωσης, αυτά τα βακτήρια μετατρέπουν την πηκτίνη σε λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, τα οποία βοηθούν να διατηρείται υγιής ο εντερικός βλεννογόνος και να ρυθμίζεται η ανοσολογική απόκριση. Ένα υγιές εντερικό μικροβίωμα, με μεγάλη ποικιλία μικροοργανισμών, είναι σημαντικός σύμμαχος του οργανισμού στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Τα αχλάδια, τα πορτοκάλια, τα καρότα, τα δαμάσκηνα, τα κεράσια, τα βερίκοκα και τα ροδάκινα είναι επίσης εξαιρετικές πηγές πηκτίνης, φυτικών ινών και ωφέλιμων φυτικών ενώσεων.

Τα Χριστούγεννα τρώω πάντα μια επιπλέον μερίδα λαχανάκια Βρυξελλών. Είναι γεμάτα φυτικές ίνες και φυτικές ενώσεις που βοηθούν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου. Είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνες, μεταξύ των οποίων η βιταμίνη C. Σκεφτείτε τα σαν μικρά πράσινα δώρα για το εντερικό μικροβίωμά σας.

Στις γιορτές είναι πολύ εύκολο να πιείτε περισσότερο απ’ όσο συνειδητοποιείτε. Το αλκοόλ είναι τοξική ουσία και καμία ποσότητα δεν είναι εντελώς ακίνδυνη. Συστήνω τουλάχιστον δύο ή τρεις ημέρες χωρίς αλκοόλ κάθε εβδομάδα, ιδιαίτερα την εορταστική περίοδο, και προσπαθώ πάντα να το τηρώ. Φροντίζω επίσης να μην ξεπερνώ τις 14 βρετανικές μονάδες αλκοόλ την εβδομάδα, δηλαδή τα 112 γραμμάρια καθαρής αλκοόλης. Εάν επιλέξετε να πιείτε, αποφύγετε τη μεγάλη κατανάλωση σε μία περίσταση, πιείτε με αργό ρυθμό και συνοδεύστε το ποτό σας με φαγητό, το οποίο επιβραδύνει την απορρόφηση του αλκοόλ. Προσέχω ιδιαίτερα να μην πίνω ανθρακούχα αλκοολούχα ποτά με άδειο στομάχι, καθώς το αλκοόλ μπορεί να απορροφηθεί πιο γρήγορα».

Παραμείνετε δραστήριοι

Δρ. Scarlett McNally, ορθοπαιδικός χειρουργός

«Μου αρέσει αρκετά ο χειμώνας. Μου θυμίζει πόση προσπάθεια χρειάζεται για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να γίνουν πιο δραστήριοι. Όταν έξω έχει σκοτάδι και το έδαφος γλιστράει, μπορεί να είναι δύσκολο να συνεχίσετε να κινείστε. Είναι όμως πολύ πιο εύκολο όταν έχει γίνει συνήθεια. Γι’ αυτό πηγαίνω στη δουλειά με ποδήλατο όλο τον χρόνο. Έχω έτοιμα ένα αδιάβροχο παντελόνι που φοράω πάνω από τα ρούχα μου, έναν λαιμό από φλις, γάντια του σνόουμπορντ και φορτισμένα φώτα για το ποδήλατο.

Η σωματική δραστηριότητα βελτιώνει τη διάθεση και σας βοηθά να αισθάνεστε λιγότερο το κρύο. Ήμουν επικεφαλής συγγραφέας μιας έκθεσης που συγκέντρωσε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα μειώνουν κατά 30% τον κίνδυνο άνοιας, κατάθλιψης και ορισμένων μορφών καρκίνου.

Δεν αλλάζω τη διατροφή μου. Φρούτα, λαχανικά, πρωτεΐνη και μικρές διατροφικές απολαύσεις έχουν θέση στο πρόγραμμά μου όλο τον χρόνο».

Πάρτε βιταμίνη D

Δρ. Ajay Verma, γαστρεντερολόγος

«Τελευταία έχω αρχίσει να προσέχω περισσότερο την υγεία μου και προσπαθώ να διατηρήσω τις καλές συνήθειες που απέκτησα. Παρότι έχει σκοτάδι και κρύο, συνεχίζω να γυμνάζομαι, παίζοντας μπάντμιντον και πηγαίνοντας στο γυμναστήριο. Ευτυχώς, μπορώ να κάνω και τα δύο σε εσωτερικό χώρο.

Όλοι οι ενήλικες θα πρέπει να παίρνουν καθημερινά συμπλήρωμα βιταμίνης D, σε δόση 25 έως 60 μικρογραμμαρίων, από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο. Προσωπικά επιλέγω να το παίρνω όλο τον χρόνο, κάτι που έχει νόημα εάν έχετε χρόνια προβλήματα υγείας ή πιο σκούρο δέρμα.

Τα Χριστούγεννα όλοι κάνουμε υπερβολές. Έπειτα από κάθε ημέρα με πολύ φαγητό και ποτό, καλό είναι να ακολουθεί μία πιο προσεκτική ημέρα, κατά την οποία, για παράδειγμα, δεν θα πιείτε αλκοόλ και θα φάτε λιγότερο πρόχειρο φαγητό. Είμαι 48 ετών και, όσο μεγαλώνετε, δεν αντέχετε πια τα αλλεπάλληλα χριστουγεννιάτικα πάρτι. Ο οργανισμός σας δεν σας το επιτρέπει. Μία από τις συνήθειες που έχουμε πλέον ως οικογένεια είναι να προσπαθούμε να βγαίνουμε για περπάτημα μετά το μεσημεριανό γεύμα των Χριστουγέννων, για να πάρουμε καθαρό αέρα, αλλά και για να βοηθήσουμε την πέψη».

Αξιοποιήστε το φως

Δρ. Faye Begeti, νευρολόγος

«Ο κακός ύπνος συνδέεται με μεγαλύτερη ευαισθησία στις λοιμώξεις, επομένως η φροντίδα του ύπνου είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε από τις ιώσεις. Δυσκολεύομαι να διατηρήσω σταθερό το ωράριο ύπνου και αφύπνισης. Ο εγκέφαλος είναι αυτός που ρυθμίζει αυτόν τον κύκλο. Εάν πηγαίνετε στη δουλειά με σκοτάδι, περνάτε όλη την ημέρα σε έναν χώρο με χαμηλό φωτισμό και μετά επιστρέφετε στο σπίτι, ανάβετε έντονα φώτα και βλέπετε τηλεόραση, ο εγκέφαλος μπορεί να αποσυντονιστεί. Γι’ αυτό προσπαθώ να κάνω ένα διάλειμμα το πρωί, για να πάρω καφέ και να περπατήσω έξω.

Δεν απέχω εντελώς από το αλκοόλ, αλλά σχεδόν. Θα πιώ ένα ποτό σε κάποια ειδική περίσταση. Με τις σοκολάτες και τα γλυκά, πάντως, είμαι πιο ελαστική αυτή την εποχή. Στη δουλειά μου βλέπω ανθρώπους να περνούν ορισμένες από τις δυσκολότερες στιγμές της ζωής τους. Γι’ αυτό νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη που βρίσκομαι στο σπίτι με τον σύζυγο και τα παιδιά μου. Επιτρέπω στον εαυτό μου να χαρεί, χωρίς υπερβολική αυστηρότητα, και δημιουργούμε αναμνήσεις γύρω από το φαγητό και τη διασκέδαση.

Είμαι αυστηρή με τη χρήση του κινητού, ιδιαίτερα τα βράδια. Η συνεχής περιήγηση στο κινητό καταναλώνει πολύ χρόνο και μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα κορτιζόλης. Μπαίνω στο Instagram μόνο δύο φορές την ημέρα».

Ανακουφίστε τη βουλωμένη μύτη

Edward Noon, χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος

«Η προετοιμασία μου για τον χειμώνα ξεκινά από το καλοκαίρι. Αξιοποιώ όσο μπορώ την ευκαιρία να τρέχω έξω, φροντίζω να έχω φρέσκα φρούτα στο σπίτι και τρώω πολλές σαλάτες.

Εάν η μύτη μου είναι βουλωμένη και αυτό επηρεάζει τον ύπνο μου, χρησιμοποιώ αποσυμφορητικό σπρέι. Βοηθά να αναπνέετε πιο ελεύθερα από τη μύτη και προσφέρει ανακούφιση για λίγες ώρες, ώστε να μην είστε τόσο κουρασμένοι την επόμενη ημέρα. Είναι όμως πολύ σημαντικό να μη χρησιμοποιείτε αυτά τα σπρέι για περισσότερες από πέντε ημέρες. Βλέπω ασθενείς με μια πάθηση που προκαλείται από την υπερβολική χρήση αυτών των αποσυμφορητικών. Ο βλεννογόνος της μύτης πρήζεται έντονα και μπορεί να υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις. Το τελικό αποτέλεσμα είναι το αντίθετο από την αρχική ανακούφιση. Η μύτη παραμένει πολύ βουλωμένη και το πρόβλημα αντιμετωπίζεται δύσκολα».

Εμβολιαστείτε

Δρ. Philip Barber, πνευμονολόγος

«Σταμάτησα το κάπνισμα πριν από 35 χρόνια. Το κάπνισμα εξακολουθεί να προκαλεί τεράστιο αριθμό θανάτων, αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης του κατώτερου αναπνευστικού και παρατείνει πολύ τα συμπτώματα. Ούτε το άτμισμα είναι καλή ιδέα, εκτός εάν είναι απολύτως απαραίτητο για να μην καπνίζετε ή για να μειώσετε τα τσιγάρα.

Έχω κάνει τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού, της γρίπης και του έρπητα ζωστήρα. Αυτά, μαζί με το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, το οποίο χορηγείται σε ορισμένους ασθενείς και προστατεύει από σοβαρές λοιμώξεις, όπως η πνευμονία, είναι πολύ σημαντικά για την προστασία από τις λοιμώξεις. Ιδιαίτερα τον χειμώνα, που είναι ούτως ή άλλως πολύ συχνότερες.

Τα περισσότερα κρυολογήματα και οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού δεν χρειάζονται άμεσα αντιβιοτικά. Τα αντιβιοτικά βοηθούν, όμως, όταν μια δευτερογενής βακτηριακή λοίμωξη παρατείνει τα συμπτώματα, με εκδηλώσεις όπως, για παράδειγμα, η αλλαγή χρώματος στις ρινικές εκκρίσεις ή στα φλέματα. Όταν έχω έντονα συμπτώματα από το αναπνευστικό, μου αρέσει να πίνω το βράδυ ένα ζεστό ρόφημα με λίγο ουίσκι, ζεστό νερό, λεμόνι και ζάχαρη, ενώ φροντίζω να πίνω και άφθονα υγρά. Είναι πολύ σημαντικό να ξεκουράζεστε και να μένετε στο κρεβάτι εάν αισθάνεστε αδυναμία και αδιαθεσία, καθώς και να παίρνετε παρακεταμόλη εάν έχετε πονόλαιμο ή πυρετό».

Ενυδατώστε καλά το δέρμα σας

Δρ. Ellie Rashid, δερματολόγος

«Τον χειμώνα η υγρασία είναι πολύ χαμηλότερη και το δέρμα χάνει περισσότερη υγρασία από την επιφάνειά του. Παράγουμε επίσης λιγότερο σμήγμα. Έχω μια πάθηση που λέγεται κοινή ιχθύαση και μου προκαλεί ξηροδερμία στις κνήμες και στα χέρια. Τους χειμερινούς μήνες συνήθως επιδεινώνεται πολύ, αλλά κατά κανόνα αντιμετωπίζεται με μια πλούσια ενυδατική κρέμα.

Τον χειμώνα επιτρέπω στον εαυτό μου περισσότερες διατροφικές απολαύσεις και τρώω πιο πλούσια φαγητά. Απλώς αποδέχομαι ότι αυτά μου αρέσουν όταν έξω κάνει κρύο. Συνήθως επιλέγω θρεπτικές σούπες και μαγειρευτά και πίνω πολλά ζεστά ροφήματα. Το βράδυ πίνω πάντα ένα αφέψημα βοτάνων ή ζεστό νερό με λεμόνι και τζίντζερ.

Γυμνάζομαι κυρίως σε εσωτερικό χώρο και μου αρέσει το πιλάτες στο στρώμα, αλλά ο σύζυγος και τα παιδιά μου θέλουν να περνούν ολόκληρη την ημέρα έξω. Μόλις βγω, αισθάνομαι υπέροχα. Χρειάζομαι όμως μια μικρή παρότρυνση για να το αποφασίσω και να απολαύσω το κρύο».

Πίνετε αρκετά υγρά

Δρ. Tharusha Gunawardena, καρδιολόγος

«Τον χειμώνα το αίσθημα της δίψας μειώνεται, γι’ αυτό προσέχω ιδιαίτερα να πίνω αρκετά υγρά. Επιλέγω αφέψημα μέντας, πράσινο τσάι ή ζεστό νερό με μέλι και λεμόνι.

Πηγαίνω στο γυμναστήριο τρεις φορές την εβδομάδα και προσπαθώ να μη χάνω προπονήσεις, όσο κι αν μερικές φορές μπαίνω στον πειρασμό. Δυσκολεύομαι να βασιστώ μόνο στη θέλησή μου, γι’ αυτό έχω σταθερό πρόγραμμα. Έτσι είναι πιο δύσκολο να παραλείψω την προπόνηση. Μπορεί να δυσκολεύεστε να πάρετε την απόφαση να πάτε, αλλά μετά δεν το μετανιώνετε.

Για να αποφεύγω τις υπερβολές, επιλέγω σνακ που μου προσφέρουν ευχαρίστηση και διεγείρουν την απελευθέρωση ντοπαμίνης, όπως αποξηραμένα φρούτα και ζελέ χαμηλών θερμίδων. Ικανοποιούν την επιθυμία μου για γλυκό χωρίς να με επιβαρύνουν με πολλές θερμίδες. Όσο για το περισσότερο φαγητό, πιστεύω ότι μπορείτε πού και πού να είστε πιο επιεικείς με τον εαυτό σας. Οι γιορτές δεν διαρκούν όλο τον χρόνο και είναι καλό να υπάρχουν αυτές οι ευκαιρίες για χαλάρωση και κοινωνικές επαφές. Δεν γίνεται να ζείτε σαν ασκητές όλο τον χρόνο».