CTE: Εξέταση αίματος μπορεί να ανιχνεύσει την εγκεφαλοπάθεια που εμφανίζουν αθλητές

CTE: Εξέταση αίματος μπορεί να ανιχνεύσει την εγκεφαλοπάθεια που εμφανίζουν αθλητές
Pixabay
Σάββατο, 21/11/2026 - 08:14

Η έρευνα βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο και θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να γίνει διαθέσιμη η εξέταση αίματος.

Ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η CTE (Χρόνια Τραυματική Εγκεφαλοπάθεια) - η οποία είναι γνωστή κυρίως για τις επιπτώσεις της σε παίκτες ποδοσφαίρου και άλλους αθλητές - μπορεί να ανιχνευθεί μέσω μιας απλής εξέτασης αίματος.

Πιο συγκεκριμένα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης ανέλυσαν δείγματα αίματος από μια μικρή ομάδα πρώην παικτών αμερικανικού ποδοσφαίρου και εντόπισαν υψηλές συγκεντρώσεις μιας πρωτεΐνης που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ σε άτομα με προχωρημένη CTE.

Τα ευρήματα, τα οποία ανακοινώθηκαν πρόσφατα σε επιστημονικό συνέδριο στη Βοστώνη και δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, έρχονται σε συνέχεια μιας άλλης μελέτης, η οποία είχε εντοπίσει αυξημένα επίπεδα μιας συναφούς πρωτεΐνης σε άτομα που απεβίωσαν έχοντας τη συγκεκριμένη πάθηση.

«Πρόκειται για μία ελπιδοφόρα μελέτη», δήλωσε ο Michael Alosco, ένας από τους συγγραφείς της πρόσφατης δημοσίευσης, και συν-διευθυντής κλινικής έρευνας στο Κέντρο CTE του Πανεπιστημίου της Βοστώνης. «Είναι μια μελέτη που μας φέρνει πραγματικά πιο κοντά στη δυνατότητα διάγνωσης όσο το άτομο βρίσκεται εν ζωή – κάτι για το οποίο εργαζόμαστε εδώ και τόσα χρόνια, δεδομένου του αντικτύπου που μπορεί να έχει στην έρευνα και τη φροντίδα των ασθενών», πρόσθεσε.

Πώς προκαλείται η CTE

Αν και τα ευρήματα είναι ακόμη προκαταρκτικά, αποτελούν ένα πολυαναμενόμενο βήμα προς την καλύτερη κατανόηση της πάθησης, η οποία πιθανότατα προκαλείται από επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς στο κεφάλι. Δεδομένου ότι η CTE μπορεί να διαγνωστεί οριστικά μόνο μετά θάνατον, μέσω της ανάλυσης εγκεφαλικού ιστού, η πραγματική της έκταση στους εν ζωή ανθρώπους παραμένει ασαφής. Αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την ανάπτυξη θεραπειών και στρατηγικών πρόληψης.

Η απειλή που συνιστά η CTE για τους παίκτες του αμερικανικού ποδοσφαίρου έχει βρεθεί έντονα στο επίκεντρο της προσοχής. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο έδειξε ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των παικτών του NFL που απεβίωσαν κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης περιόδου 15 ετών έπασχαν από CTE. Αθλητές που συμμετέχουν σε άλλα αθλήματα, όπως το χόκεϊ, το ράγκμπι και το ποδόσφαιρο ενδέχεται επίσης να διατρέχουν κίνδυνο. Η νόσος έχει εντοπιστεί, επιπλέον, στους εγκεφάλους ατόμων που υπηρετούν ή υπηρέτησαν στις ένοπλες δυνάμεις.

Τι αναζητούν στα δείγματα αίματος οι ερευνητές

Η νέα έρευνα εξέτασε 21 παίκτες αμερικανικού ποδοσφαίρου, οι οποίοι είχαν δώσει δείγματα αίματος όσο βρίσκονταν εν ζωή, ενώ παράλληλα δώρισαν τους εγκεφάλους τους. Από τους παίκτες που μελετήθηκαν, οι 18 εμφάνιζαν επιβεβαιωμένη Χρόνια Τραυματική Εγκεφαλοπάθεια (CTE), με τους περισσότερους να έχουν διαγνωστεί σε προχωρημένο στάδιο της νόσου.

Όπως ανέφερε ο Alosco, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί χρονικά πλησιέστερα προς τη στιγμή του θανάτου των παικτών, αναζητώντας μια πρωτεΐνη στο αίμα η οποία θα μπορούσε να αποτελεί δείκτη για τους «σχηματισμούς πρωτεΐνης tau» (tau tangles) στον εγκέφαλο —στοιχεία που εντοπίζονται τόσο στη CTE όσο και στη νόσο Αλτσχάιμερ. Οι σχηματισμοί αυτοί αναπτύσσονται στο εσωτερικό των νευρώνων, προκαλώντας βλάβες ή ακόμα και τον θάνατο.

Η μελέτη κατέδειξε ότι οι αθλητές με πιο προχωρημένη νόσο παρουσίαζαν υψηλότερες συγκεντρώσεις της εν λόγω πρωτεΐνης σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν σε αρχικά στάδια, καθώς και με άτομα που δεν έπασχαν από CTE. Για τη διεξαγωγή της έρευνας, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Βοστώνης συνεργάστηκαν με συναδέλφους τους από το Banner Health, ένα νοσοκομειακό δίκτυο στην Αριζόνα.

Οι κρίσιμοι βιοδείκτες για την ανίχνευση της CTE

Τα υψηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης εντοπίστηκαν σε άτομα που έπασχαν τόσο από CTE όσο και από νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, οι ερευνητές εξέτασαν επίσης μια άλλη πρωτεΐνη, η οποία συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, διαπιστώνοντας ότι δεν παρουσίαζε συσχέτιση με τη CTE. Σύμφωνα με τον Alosco, τα συνδυαστικά αυτά ευρήματα υποδεικνύουν ότι και οι δύο βιοδείκτες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ανίχνευση της CTE, καθώς και για τη διαφοροποίησή της από τη νόσο Αλτσχάιμερ —μια πάθηση που παρουσιάζει ομοιότητες με τη συγκεκριμένη κατάσταση που προκαλείται από τραυματισμούς στο κεφάλι. Ωστόσο, ο ίδιος και άλλοι ειδικοί τόνισαν ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμη φάση και ότι δεν υπάρχει διαθέσιμη στο κοινό εξέταση αίματος.

Τελευταία τροποποίηση στις 21/11/2026 - 02:57