Η διατροφή αποτελεί ένα συχνά υποτιμημένο κομμάτι της νοσοκομειακής περίθαλψης, παρότι μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την πορεία και την ανάρρωση ενός ασθενούς. Το γεγονός ότι η σίτιση συγκαταλέγεται στις υπηρεσίες που συγκεντρώνουν τις χαμηλότερες βαθμολογίες στην αξιολόγηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) από τους ίδιους τους νοσηλευόμενους αναδεικνύει μια σημαντική αδυναμία της καθημερινότητας στα δημόσια νοσοκομεία.
Η πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας για την αναβάθμιση της νοσοκομειακής διατροφής επαναφέρει, έτσι, ένα ευρύτερο ερώτημα: πόσο σημαντικό είναι τελικά αυτό που φτάνει στο πιάτο του ασθενούς για την υγεία και την αποκατάστασή του;
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη γεύση, την ποικιλία ή την ποιότητα των γευμάτων. Αφορά και τη διατροφική τους αξία, την κάλυψη των αναγκών κάθε ασθενούς, αλλά και τον κίνδυνο υποσιτισμού κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. Ένα γεύμα που δεν καταναλώνεται επειδή δεν είναι ελκυστικό ή δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ασθενούς μπορεί να στερήσει από τον οργανισμό του πολύτιμα θρεπτικά συστατικά σε μια περίοδο κατά την οποία τα χρειάζεται περισσότερο.
Η εικόνα του υποσιτισμού στα ελληνικά νοσοκομεία
Η σημασία της διατροφικής φροντίδας αποτυπώνεται και στα επιστημονικά δεδομένα. Ελληνική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 και εξέτασε 191.028 νοσηλευόμενους σε 33 νοσοκομεία κατέγραψε ότι το 11,6% των ασθενών εμφάνιζε κίνδυνο υποσιτισμού.
Το ποσοστό ήταν ακόμη υψηλότερο στις μεγαλύτερες ηλικίες. Συγκεκριμένα, στους ασθενείς άνω των 65 ετών ο κίνδυνος έφτανε το 20,4%, ενώ στους άνω των 80 ετών άγγιζε το 30,2%. Ιδιαίτερα αυξημένα ήταν τα ποσοστά και στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), όπου καταγράφηκε κίνδυνος υποσιτισμού στο 31,9%.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η ανεπαρκής θρέψη δεν αποτελεί ένα περιφερειακό ζήτημα της νοσοκομειακής περίθαλψης. Αντίθετα, αφορά σημαντικό αριθμό ασθενών, οι οποίοι βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με προβλήματα υγείας και έχουν αυξημένες διατροφικές ανάγκες.
Πώς επηρεάζει η διατροφή την ανάρρωση
Κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας ή μιας χειρουργικής επέμβασης, ο οργανισμός καταβάλλει αυξημένη προσπάθεια για να αντιμετωπίσει την όποια δοκιμασία. Η επαρκής πρόσληψη ενέργειας, πρωτεϊνών, βιταμινών και μετάλλων είναι καθοριστική για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την επούλωση των τραυμάτων.
Αντίθετα, η ανεπαρκής διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης, να δυσχεράνει την αποκατάσταση και να αυξήσει την ευαλωτότητα του ασθενούς σε επιπλοκές. Το πρόβλημα μπορεί να είναι εντονότερο στους ηλικιωμένους, στους ογκολογικούς ασθενείς και σε όσους νοσηλεύονται σε ΜΕΘ.
Παράλληλα, η ίδια η νοσηλεία μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση. Η μειωμένη όρεξη, ο πόνος, η ναυτία, οι διατροφικοί περιορισμοί που επιβάλλονται λόγω συγκεκριμένων εξετάσεων ή θεραπειών, αλλά και η δυσκολία στην κατανάλωση των γευμάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την πρόσληψη τροφής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ποιότητα του νοσοκομειακού φαγητού αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν αρκεί ένα γεύμα να πληροί τις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές. Χρειάζεται να είναι κατάλληλα σχεδιασμένο, ελκυστικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες του ασθενούς, ώστε να μπορεί και να θέλει να το καταναλώσει.
Από τη σίτιση στη συνολική φροντίδα του ασθενούς
Η αναβάθμιση της νοσοκομειακής διατροφής δεν μπορεί να περιορίζεται στην αλλαγή των μενού ή στη βελτίωση της ποιότητας των πρώτων υλών. Απαιτεί μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, στην οποία η διατροφική κατάσταση του ασθενούς θα αξιολογείται συστηματικά από την εισαγωγή του στο νοσοκομείο.
Η έγκαιρη αναγνώριση όσων διατρέχουν κίνδυνο υποσιτισμού, η παρακολούθηση της πρόσληψης τροφής και η συμμετοχή εξειδικευμένων διαιτολόγων μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κάλυψη των αναγκών τους. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η εξατομίκευση των γευμάτων, καθώς οι ανάγκες ενός ηλικιωμένου ασθενούς, ενός ανθρώπου που αναρρώνει από χειρουργείο ή ενός ογκολογικού ασθενούς δεν είναι ίδιες.
Η χαμηλή αξιολόγηση της σίτισης από τους ίδιους τους νοσηλευόμενους αποτελεί, επομένως, ένα μήνυμα που δεν αφορά μόνο την ικανοποίησή τους από τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Αναδεικνύει την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η διατροφή ως αναπόσπαστο μέρος της νοσοκομειακής φροντίδας.
Γιατί το νοσοκομειακό γεύμα δεν είναι απλώς μια παροχή προς τον ασθενή. Είναι μέρος της φροντίδας του και, σε αρκετές περιπτώσεις, μέρος της ίδιας της θεραπείας του.








