Λίπος στο συκώτι: Η δίαιτα που το μείωσε κατά 67% σε 4 μήνες - Πιο αποτελεσματική από τη Μεσογειακή

Λίπος στο συκώτι: Η δίαιτα που το μείωσε κατά 67% σε 4 μήνες - Πιο αποτελεσματική από τη Μεσογειακή
Brooke Lark / Unsplash
Παρασκευή, 20/11/2026 - 20:00

Νέα μελέτη έδειξε ότι η κετογονική δίαιτα είναι πιο αποτελεσματική από τη μεσογειακή δίαιτα και τη δίαιτα χαμηλών λιπαρών στη μείωση του λίπους στο συκώτι.

Η κετογονική δίαιτα μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία, πέρα από την απώλεια βάρους, σύμφωνα με νέα κλινική μελέτη που συνέκρινε 3 δημοφιλείς δίαιτες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ακολούθησαν μια διατροφή με χαμηλούς υδατάνθρακες και πολλά λιπαρά παρουσίασαν πολύ μεγαλύτερη μείωση του λίπους στο συκώτι σε σχέση με όσους ακολούθησαν μεσογειακή δίαιτα ή δίαιτα χαμηλών λιπαρών, παρότι όλοι έχασαν περίπου το ίδιο βάρος.

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά για τα άτομα με προδιαβήτη. Έπειτα από μόλις 4 έως 5 μήνες κετογονικής δίαιτας, γνωστής και ως δίαιτας keto, περίπου οι μισοί συμμετέχοντες δεν πληρούσαν πλέον τα κριτήρια για τη διάγνωση της πάθησης. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cell Metabolism, δείχνουν ότι οι τροφές που επιλέγουμε μπορούν να επηρεάσουν τη μεταβολική μας υγεία, ανεξάρτητα από το πόσα κιλά χάνουμε.

«Γνωρίζουμε ότι η απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει τη μεταβολική υγεία των ατόμων με παχυσαρκία», ανέφερε ο Samuel Klein, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Washington στο Σεντ Λούις του Μιζούρι. «Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι, εάν έχετε αυξημένο λίπος στο συκώτι και προδιαβήτη, η μείωση των υδατανθράκων μπορεί να έχει σημαντικά θεραπευτικά οφέλη για τον μεταβολισμό σας, πέρα από την απώλεια βάρους».

Κετογονική, μεσογειακή δίαιτα και δίαιτα χαμηλών λιπαρών - Ποιες είναι οι διαφορές τους

Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν παχυσαρκία, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, λιπώδους νόσου του ήπατος και άλλων προβλημάτων υγείας. Οι γιατροί συχνά συστήνουν αλλαγές στη διατροφή, ώστε να βοηθήσουν τους ασθενείς να χάσουν βάρος και να βελτιώσουν τη μεταβολική τους υγεία, δηλαδή την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται σωστά την ενέργεια, το σάκχαρο στο αίμα και τα λιπαρά.

Τρεις από τις δίαιτες που συστήνονται συχνότερα είναι η δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων, η δίαιτα χαμηλών λιπαρών και η μεσογειακή δίαιτα. Μολονότι και οι 3 μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους, οι ερευνητές δεν γνώριζαν με βεβαιότητα εάν κάποια από αυτές προσφέρει επιπλέον οφέλη για τον μεταβολισμό, όταν η απώλεια βάρους είναι περίπου ίδια.

Οι δίαιτες αυτές διαφέρουν σημαντικά ως προς τη σύνθεσή τους. Οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων, όπως η δίαιτα Άτκινς και η κετογονική δίαιτα, περιορίζουν την κατανάλωση υδατανθράκων, ενώ στις δίαιτες χαμηλών λιπαρών έως και το 70% των θερμίδων μπορεί να προέρχεται από υδατάνθρακες. Η μεσογειακή δίαιτα δίνει έμφαση σε φυτικά τρόφιμα, όπως τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί και το ελαιόλαδο, ενώ περιλαμβάνει μέτριες ποσότητες ψαριών και γαλακτοκομικών. Από την άλλη, η κετογονική δίαιτα μπορεί να περιλαμβάνει μεγάλες ποσότητες ζωικών λιπαρών, συμπεριλαμβανομένων των κορεσμένων.

Για να συγκρίνουν τα αποτελέσματά τους, ο Klein και οι συνεργάτες του επέλεξαν 42 ενήλικες με παχυσαρκία, προδιαβήτη και λιπώδη νόσο του συκωτιού. Ο προδιαβήτης εμφανίζεται όταν το σάκχαρο στο αίμα είναι υψηλότερο από το φυσιολογικό, χωρίς όμως να έχει φτάσει στα επίπεδα που απαιτούνται για τη διάγνωση του διαβήτη τύπου 2. Η λιπώδης νόσος του ήπατος χαρακτηρίζεται από συσσώρευση υπερβολικού λίπους στα κύτταρά του, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τον μεταβολισμό.

Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε 3 ομάδες και ακολούθησαν είτε κετογονική δίαιτα είτε μεσογειακή δίαιτα είτε δίαιτα χαμηλών λιπαρών με έμφαση στα φυτικά τρόφιμα. Για να διασφαλίσουν ότι όλοι τηρούσαν τη δίαιτα που τους είχε ανατεθεί, οι ερευνητές τούς παρείχαν όλα τα γεύματα και οργάνωσαν εβδομαδιαίες συναντήσεις με διαιτολόγο.

Οι 3 δίαιτες είχαν πολύ διαφορετικές αναλογίες υδατανθράκων και λιπαρών. Στην κετογονική δίαιτα, μόλις το 4% των ημερήσιων θερμίδων προερχόταν από υδατάνθρακες και το 73% από λιπαρά. Στη μεσογειακή δίαιτα, το 50% των θερμίδων προερχόταν από υδατάνθρακες και το 35% από λιπαρά. Τέλος, στη δίαιτα που βασιζόταν κυρίως σε φυτικά τρόφιμα, το 70% των θερμίδων προερχόταν από υδατάνθρακες και το 15% από λιπαρά.

Οι ερευνητές προσάρμοσαν τις θερμίδες που κατανάλωνε κάθε συμμετέχων, ώστε όλοι να χάσουν περίπου το 10% του αρχικού τους βάρους. Χρειάστηκαν περίπου 4 έως 5 μήνες για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Μέχρι το τέλος της μελέτης, και οι 3 ομάδες είχαν παρουσιάσει σημαντική μείωση του σωματικού λίπους και βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που βοηθά στη μεταφορά του σακχάρου από το αίμα στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας. Όσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία στην ινσουλίνη, τόσο ευκολότερα μπορεί ο οργανισμός να διατηρεί το σάκχαρο σε φυσιολογικά επίπεδα.

Εντούτοις, οι ομοιότητες μεταξύ των 3 ομάδων σταματούσαν σε μεγάλο βαθμό εκεί.

Η κετογονική δίαιτα μείωσε το λίπος στο συκώτι κατά 67%

Η κετογονική δίαιτα είχε τα καλύτερα αποτελέσματα σε αρκετούς σημαντικούς δείκτες που σχετίζονται με τη λειτουργία του συκωτιού και τη μεταβολική υγεία.

Όσοι ακολούθησαν την κετογονική δίαιτα παρουσίασαν κατά μέσο όρο μείωση του λίπους στο συκώτι κατά 67%, ενώ στις άλλες δύο ομάδες η μείωση ήταν 45%. Δεδομένου ότι όλοι οι συμμετέχοντες έχασαν περίπου το ίδιο βάρος, η διαφορά αυτή δείχνει ότι ο περιορισμός των υδατανθράκων ενδέχεται να συμβάλλει στη μείωση του λίπους στο συκώτι και με άλλους τρόπους, πέρα από την απώλεια βάρους.

Για να κατανοήσουν καλύτερα αυτές τις επιδράσεις, οι ερευνητές πήραν επανειλημμένα δείγματα αίματος από τους συμμετέχοντες μέσα σε ένα 24ωρο, ώστε να παρακολουθήσουν τις αλλαγές στις ορμόνες που συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού.

Στην ομάδα της κετογονικής δίαιτας καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση της γλυκαγόνης, μιας ορμόνης που βοηθά τον οργανισμό να εξασφαλίζει την ενέργεια που χρειάζεται και συμβάλλει στη μείωση του αποθηκευμένου λίπους στο συκώτι. Παράλληλα, όσοι ακολούθησαν την κετογονική δίαιτα παρουσίασαν τη μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων ινσουλίνης, μια αλλαγή που μπορεί επίσης να περιορίσει τη συσσώρευση λίπους στο συκώτι.

Ένα από τα ευρήματα εξέπληξε ιδιαίτερα τους ερευνητές. Αν και σχεδόν τα 3/4 των θερμίδων που κατανάλωναν όσοι ακολουθούσαν την κετογονική δίαιτα προέρχονταν από λιπαρά, τα επίπεδα των λιπιδίων και της χοληστερίνης στο αίμα τους δεν αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της μελέτης.

«Το πιο εκπληκτικό εύρημα ήταν ότι οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν την κετογονική δίαιτα δεν παρουσίασαν αύξηση των λιπιδίων ή της χοληστερίνης στο αίμα, παρότι κατανάλωναν τα περισσότερα λιπαρά», τόνισε ο Max Petersen, πρώτος συγγραφέας της μελέτης από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Washington.

Οι μισοί συμμετέχοντες που ακολούθησαν κετογονική δίαιτα δεν είχαν πλέον προδιαβήτη

Τα οφέλη της κετογονικής δίαιτας δεν περιορίστηκαν στη μείωση του λίπους στο συκώτι. Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης, περίπου το 50% όσων ακολούθησαν κετογονική δίαιτα δεν πληρούσαν πλέον τα κριτήρια για τη διάγνωση του προδιαβήτη. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 29% στην ομάδα της μεσογειακής δίαιτας και μόλις 7% στην ομάδα της δίαιτας χαμηλών λιπαρών, που βασιζόταν κυρίως σε φυτικά τρόφιμα.

Οι διαφορές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο προδιαβήτης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Η μείωση του σακχάρου κάτω από τα όρια του προδιαβήτη αποτελεί σημαντική βελτίωση για την υγεία, αν και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η κατάσταση έχει αντιστραφεί οριστικά.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν επίσης μια σημαντική διαφορά στη διαχείριση του βάρους: η απώλεια κιλών και η βελτίωση της μεταβολικής υγείας συνδέονται στενά, αλλά δεν είναι ακριβώς το ίδιο. Η σύνθεση της διατροφής μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ρυθμίζει το σάκχαρο, αποθηκεύει λίπος και ανταποκρίνεται στις ορμόνες, ακόμα και όταν η απώλεια βάρους είναι παρόμοια.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η κατανόηση αυτών των διαφορών γίνεται όλο και πιο σημαντική, καθώς νέες και ιδιαίτερα αποτελεσματικές θεραπείες για την παχυσαρκία χρησιμοποιούνται πλέον ευρύτερα. Τα φάρμακα GLP-1, που δρουν στους ορμονικούς μηχανισμούς οι οποίοι ρυθμίζουν την όρεξη και το σάκχαρο στο αίμα, έχουν αλλάξει ριζικά τη θεραπεία της παχυσαρκίας, βοηθώντας πολλούς ασθενείς να χάσουν σημαντικό βάρος.

«Τα φάρμακα που βασίζονται στο GLP-1 έχουν φέρει επανάσταση στη θεραπεία της παχυσαρκίας. Πλέον έχουμε μια πολύ αποτελεσματική φαρμακευτική θεραπεία που επιτρέπει σημαντική απώλεια βάρους», επισήμανε ο Petersen. «Ωστόσο, η μελέτη μας δείχνει ότι η σύνθεση της διατροφής μπορεί να προσφέρει επιπλέον οφέλη».

Αν και η μελέτη ήταν σχετικά μικρή και διήρκεσε μόλις 4 έως 5 μήνες, ο προσεκτικός σχεδιασμός της παρέχει στοιχεία που δείχνουν ότι η σύνθεση της διατροφής μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη μεταβολική υγεία. Θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες, με περισσότερους συμμετέχοντες και μεγαλύτερη διάρκεια, για να διαπιστωθεί εάν τα οφέλη αυτά διατηρούνται μακροπρόθεσμα και πώς συγκρίνονται οι διαφορετικές δίαιτες σε βάθος χρόνου.