Καρκίνος στο πάγκρεας: Θεραπεία σταμάτησε την εξάπλωση των όγκων σε τρεις ασθενείς

Καρκίνος στο πάγκρεας: Θεραπεία σταμάτησε την εξάπλωση των όγκων σε τρεις ασθενείς
Pixabay
Παρασκευή, 20/11/2026 - 10:52

Ελπιδοφόρα τα αποτελέσματα μιας νέας κλινικής δοκιμής για τον καρκίνο στο πάγκρεας.

Αν και τα αποτελέσματα είναι αρκετά πρώιμα, και απαιτείται περαιτέρω έλεγχος σε μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, ωστόσο η εφαρμογή μιας νέας θεραπείας για τον καρκίνο στο πάγκρεας σε τρεις ασθενείς δημιουργεί ένα μικρό «παράθυρο» ελπίδας.

Πιο συγκεκριμένα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν έναν ιό, ο οποίος κατάφερε να σταματήσει την πορεία του καρκίνου του παγκρέατος σε τρία άτομα, στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής στις ΗΠΑ. Τα αρχικά αποτελέσματα χαρακτηρίζονται ως ενθαρρυντικά, αν και χορηγήθηκαν μόνο μικρές δόσεις του ιού στους ασθενείς.

«Χορηγήσαμε μόλις το ένα δέκατο της δόσης που τελικά στοχεύουμε να δώσουμε, επομένως η αποτελεσματικότητα είναι καλύτερη από ό,τι περίμενα — ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι πρόκειται για καρκίνο του παγκρέατος», λέει ο Masato Yamamoto από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, ο οποίος ηγήθηκε της ανάπτυξης της ιογενούς θεραπείας.

Ο πρώτος ασθενής, ο οποίος υποβλήθηκε στη θεραπεία είχε όγκο στο πάγκρεας διαμέτρου 7 εκατοστών. Στη συνέχεια, ακολούθησαν οι άλλοι δύο. Κατά τη διεξαγωγή της κλινικής μελέτης οι όγκοι των ασθενών δεν εξαπλώθηκαν πέρα από το πάγκρεας. «Η κλινική τους κατάσταση παραμένει σταθερή», ανέφερε ο Yamamoto σε δήλωσή του τον Μάϊο του 2026. Το επόμενο βήμα είναι να χορηγηθούν υψηλότερες δόσεις σε περισσότερους ασθενείς, προκειμένου να προσδιοριστεί το βέλτιστο επίπεδο.

«Πιστεύω ότι πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα αρχική ένδειξη, αλλά, ως χειρουργός παγκρέατος, θεωρώ σημαντικό να διατηρούμε μια σωστή προοπτική», τόνισε ο Kai Brown από το νοσοκομείο Royal North Shore στο Σίδνεϊ. «Η ιστορία της ογκολογίας είναι γεμάτη από υποσχόμενες αρχικές ενδείξεις που εξανεμίστηκαν όταν έφτασε η ώρα για αυστηρές δοκιμές φάσης ΙΙΙ (τελικού σταδίου). Επομένως, θεωρώ ότι αυτά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, θα πρέπει μάλλον να αντιμετωπίζονται απλώς ως στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στη διατύπωση υποθέσεων, σε αυτό το στάδιο». Επισημαίνει επίσης ότι η δοκιμή, μέχρι στιγμής, δεν περιλαμβάνει ομάδα ελέγχου (ομάδα σύγκρισης), γεγονός που καθιστά δύσκολο να διαπιστωθεί αν ο ιός που εξολοθρεύει τα καρκινικά κύτταρα είναι πιο αποτελεσματικός από άλλες θεραπείες — ή αν είναι αποτελεσματικός εν γένει.

Τι είναι ο ιός που χρησιμοποιήθηκε στην κλινική δοκιμή

Ο ιός είναι ένας αδενοϊός, ο οποίος έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να πολλαπλασιάζεται αποκλειστικά εντός των όγκων και όχι στους υγιείς ιστούς. Ο πολλαπλασιασμός του ενεργοποιείται συγκεκριμένα από ένα ένζυμο που ονομάζεται κυκλοοξυγενάση-2 (COX-2), το οποίο εντοπίζεται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα στα καρκινικά κύτταρα σε σχέση με τα φυσιολογικά. Αφού τα καρκινικά κύτταρα μολυνθούν από τον ιό, διαρρηγνύονται και πεθαίνουν, απελευθερώνοντας περισσότερα ιικά σωματίδια, τα οποία μπορούν με τη σειρά τους να μολύνουν γειτονικά καρκινικά κύτταρα.

Στο πλαίσιο της δοκιμής, ο ιός εγχύθηκε απευθείας στους όγκους των ασθενών μέσω ενός λεπτού σωλήνα, ο οποίος οδηγήθηκε από τον λαιμό προς το πάγκρεας. Στο άκρο του σωλήνα υπήρχε μια κεφαλή υπερήχων, η οποία επέτρεπε την απεικόνιση των όγκων.

Σύμφωνα με τον Yamamoto, το γεγονός ότι οι όγκοι σταμάτησαν να μεγαλώνουν αλλά δεν συρρικνώθηκαν, ενδέχεται να οφείλεται στη χαμηλή δόση της θεραπείας. Ο ίδιος εκτιμά ότι οι όγκοι ενδέχεται να αρχίσουν να μικραίνουν καθώς ο ιός θα έχει περισσότερο χρόνο στη διάθεσή του για να πολλαπλασιαστεί. Καθώς τα καρκινικά κύτταρα αρχίζουν να διασπώνται και να απελευθερώνουν το περιεχόμενό τους, το ανοσοποιητικό σύστημα ενδέχεται επίσης να είναι σε θέση να αναγνωρίσει και να καταπολεμήσει τον καρκίνο, διευκρίνισε ο Yamamoto.

«Το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς μπορεί να αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά και, στη συνέχεια, να επιτεθεί στον όγκο», ξεκαθάρισε ο ίδιος. Η ελπίδα είναι ότι το ανοσοποιητικό σύστημα θα αναγνωρίσει και θα καταστρέψει επίσης τυχόν καρκινικά κύτταρα που έχουν εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος. Εάν συμβεί αυτό, η θεραπεία θα μπορούσε να αποδειχθεί αποτελεσματική κατά του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος.

Τα μελλοντικά σχέδια των επιστημόνων

Ο Yamamoto και οι συνεργάτες του σχεδιάζουν, σε μελλοντικές κλινικές δοκιμές, να συνδυάσουν την ιογενή θεραπεία με ανοσοθεραπείες, για την επίτευξη ακόμα καλύτερων αποτελεσμάτων.

Να σημειωθεί ότι, οι αδενοϊοί, οι οποίοι στην αρχική τους μορφή προκαλούν συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης, έχουν μακρά ιστορία μελέτης ως πιθανές θεραπείες για τον καρκίνο. Για παράδειγμα, τη δεκαετία του 1950, σε μια κλινική δοκιμή, χορηγήθηκε σε γυναίκες με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ένας μη τροποποιημένος αδενοϊός, με μερική επιτυχία. Ωστόσο, κατέστη σαφές ότι οι αδενοϊοί πρέπει να υποστούν γενετική τροποποίηση ώστε να στοχεύουν επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα, για λόγους ασφάλειας και αποτελεσματικότητας.

Ο μόνος ιός που εξουδετερώνει καρκινικά κύτταρα και έχει εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ είναι ο T-VEC, ένας γενετικά τροποποιημένος ιός του απλού έρπητα (herpes simplex virus), ο οποίος εγχέεται απευθείας σε όγκους μελανώματος, προκαλώντας τη ρήξη και τον θάνατο των κυττάρων.

Τελευταία τροποποίηση στις 20/11/2026 - 11:10