Αν δυσκολεύεστε να σηκωθείτε από το κρεβάτι το πρωί, μόλις χτυπήσει το ξυπνητήρι, ίσως έχετε αναρωτηθεί αν ξυπνάτε τη λάθος ώρα ή αν υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες που καλό θα ήταν να αποφεύγετε.
Αν κάθε πρωί αισθάνεστε νυσταγμένοι, δυσκολεύεστε να συντονίσετε τις κινήσεις σας ή έχετε εκνευρισμό, είναι λογικό να θέλετε να μάθετε γιατί συμβαίνει αυτό. Σύμφωνα με τους ειδικούς στον ύπνο, η χειρότερη στιγμή για να ξυπνήσετε είναι όταν ο οργανισμός σας βρίσκεται σε ακατάλληλο στάδιο του κύκλου του ύπνου ή όταν η ώρα αφύπνισης δεν συμβαδίζει με τον κιρκάδιο ρυθμό σας. Δείτε τι πρέπει να γνωρίζετε.
Γιατί η χειρότερη ώρα για να ξυπνήσετε εξαρτάται από τον κιρκάδιο ρυθμό σας
Ο ρόλος του βιολογικού ρολογιού
Ο χρονότυπός σας, δηλαδή η φυσική τάση του οργανισμού σας να κοιμάται και να ξυπνά συγκεκριμένες ώρες, επηρεάζει το πόσο εύκολα ξυπνάτε το πρωί. Μπορεί να είστε νυχτερινός τύπος, πρωινός τύπος ή να βρίσκεστε κάπου στη μέση. Όσοι είναι νυχτερινοί τύποι συνήθως δυσκολεύονται περισσότερο να ξυπνήσουν νωρίς, ενώ οι πρωινοί τύποι μπορεί να σηκώνονται από το κρεβάτι γεμάτοι ενέργεια.
«Ο χρονότυπος καθορίζεται από τον κιρκάδιο ρυθμό, ένα εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως τη θερμοκρασία του σώματος, τα επίπεδα των ορμονών, την αρτηριακή πίεση και τις γνωστικές λειτουργίες», εξήγησε στο Eating Well η Cindi May, καθηγήτρια ψυχολογίας και ειδικός στον ύπνο. «Όλοι οι άνθρωποι, όπως και σχεδόν όλα τα ζώα και πολλά φυτά, έχουν κιρκάδιους ρυθμούς. Ωστόσο, οι ώρες κατά τις οποίες εκδηλώνονται αυτοί οι ρυθμοί διαφέρουν από άτομο σε άτομο».
Η ικανότητά σας να παραμένετε σε εγρήγορση βρίσκεται συνήθως στο χαμηλότερο επίπεδό της περίπου δύο ώρες πριν από την ώρα που ξυπνάτε κανονικά, συχνά μεταξύ 3 και 6 το πρωί, σύμφωνα με τη Shelby Harris, ψυχολόγο και πιστοποιημένη ειδικό στη συμπεριφορική ιατρική του ύπνου.
«Το ξύπνημα αυτές τις ώρες είναι ιδιαίτερα δύσκολο, όπως συμβαίνει όταν πρέπει να πάτε στη δουλειά πολύ νωρίς το πρωί ή να ταξιδέψετε με νυχτερινή πτήση», ανέφερε η Harris.
Γιατί είναι πιο δύσκολο να ξυπνήσετε από βαθύ ύπνο
Όταν ξυπνάτε κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου, μπορεί να εμφανίσετε το φαινόμενο της αδράνειας του ύπνου. Πρόκειται για μια προσωρινή κατάσταση κατά την οποία αισθάνεστε νυσταγμένοι και δυσκολεύεστε να λειτουργήσετε κανονικά, η οποία μπορεί να διαρκέσει 30 λεπτά ή και περισσότερο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι αντιδράσεις σας μπορεί να είναι πιο αργές, η βραχυπρόθεσμη μνήμη σας να μην λειτουργεί τόσο καλά και να δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, να σκεφτείτε ή να μάθετε νέες πληροφορίες.
«Ο βαθύς ύπνος εμφανίζεται κυρίως κατά το πρώτο τρίτο της νύχτας, επομένως είναι συνήθως πιο δύσκολο να ξυπνήσετε λίγες ώρες αφότου έχετε αποκοιμηθεί», τόνισε η Harris.
Σύμφωνα με τη Chelsie Rohrscheib, νευροεπιστήμονα και ειδικό στον ύπνο, αν πηγαίνετε για ύπνο αρκετά νωρίς ώστε να εξασφαλίζετε 7 έως 9 ώρες ύπνου, είναι λιγότερο πιθανό να χρειαστεί να ξυπνήσετε σε κάποια ακατάλληλη φάση του ύπνου σας. Αν ξυπνάτε πριν συμπληρώσετε τις απαραίτητες ώρες, υπάρχει κίνδυνος να μην ξεκουράζεστε επαρκώς, ενώ αν το ξυπνητήρι σάς διακόψει κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου, μπορεί να εμφανίσετε αδράνεια του ύπνου.
«Η ώρα που ξυπνάτε πρέπει να συμβαδίζει με τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό σας και να σας επιτρέπει να κοιμάστε 7 έως 9 ώρες», πρόσθεσε η ίδια.
Τι πρέπει να προσέχετε σχετικά με την ώρα που ξυπνάτε
• Προσπαθήστε να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα. Το να ξυπνάτε σταθερά την ίδια ώρα είναι εξίσου σημαντικό με το να πηγαίνετε για ύπνο την ίδια ώρα. Έτσι, μπορείτε να αποφύγετε προβλήματα που σχετίζονται με την κακή ποιότητα ύπνου, όπως η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου και η αϋπνία».
• Μην αλλάζετε σημαντικά το πρόγραμμά σας τα Σαββατοκύριακα. Προσπαθήστε να επιλέξετε μια ώρα που μπορείτε να ξυπνάτε καθημερινά, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Στη συνέχεια, υπολογίστε τι ώρα πρέπει να πέφτετε για ύπνο, ώστε να ξεκουράζεστε αρκετά,
• Φροντίστε να κοιμάστε αρκετά. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να κάνει το πρωινό ξύπνημα πιο δύσκολο, όπως συμβαίνει και όταν ξυπνάτε από βαθύ ύπνο.
• Μην πατάτε το κουμπί αναβολής στο ξυπνητήρι. Αυτά τα λίγα επιπλέον λεπτά προσφέρουν μόνο διακεκομμένο ύπνο κακής ποιότητας.
• Βγείτε στο φως της ημέρας λίγο μετά το ξύπνημα. Η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί βοηθά τον οργανισμό σας να ρυθμίσει το βιολογικό του ρολόι για την υπόλοιπη ημέρα.
• Αλλάξτε σταδιακά την ώρα που ξυπνάτε. «Αν θέλετε να αλλάξετε το πρόγραμμα του ύπνου σας, είναι ευκολότερο να το κάνετε σταδιακά, μετακινώντας την ώρα που κοιμάστε και ξυπνάτε κατά περίπου 15 λεπτά κάθε φορά.








