Το ακανόνιστο ωράριο στην εργασία βλάπτει την υγεία

Το ακανόνιστο ωράριο στην εργασία βλάπτει την υγεία
Πέμπτη, 20/08/2026 - 02:21

Πώς συνδέεται το ωράριο στην εργασία και τι γίνεται ανάλογα με το φύλο.

Μια μεγάλη αμερικανική μελέτη διαπίστωσε ότι όταν η εργασία παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις αναφορικά με το ωράριο, οι εργαζόμενοι είναι πιο πιθανό να δουν την υγεία τους να επιδεινώνεται μέσα σε διάστημα ενός έτους, σε σύγκριση με όσους έχουν σταθερό πρόγραμμα.

Στους άνδρες, οι μεγαλύτερες διακυμάνσεις συνδέθηκαν με χειρότερη αυτοαξιολόγηση της υγείας κατά τη διάρκεια της απασχόλησης, με την πιθανότητα να αυξάνεται από περίπου 28% σε περίπου 38% στα υψηλότερα επίπεδα μεταβλητότητας που καταγράφηκαν.

Στις γυναίκες, η επίδραση εκδηλώθηκε διαφορετικά: αντί για επιδείνωση των δεικτών υγείας, η μεταβλητότητα στο ωράριο συνδέθηκε με την αποχώρηση από την εργασία, τη μείωση των ωρών απασχόλησης ή την απουσία από την εργασία για λόγους υγείας.

Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό SSM: Population Health και τη συνέταξαν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στην Urbana-Champaign.

Τα αποτελέσματα ανά φύλο

Στους άνδρες, τα αποτελέσματα ήταν αρκετά ξεκάθαρα. Καθώς αυξανόταν η μεταβλητότητα των ωρών εργασίας, αυξάνονταν και οι πιθανότητες αναφοράς επιδείνωσης της υγείας το επόμενο έτος, ανεβαίνοντας από περίπου 28% στα πιο σταθερά προγράμματα σε περίπου 38% στα πιο ασταθή. Τα ποσοστά αναφοράς σταθερής κατάστασης υγείας μειώθηκαν στο ίδιο διάστημα, ενώ τα ποσοστά βελτίωσης παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα. Η μεταβλητότητα των ωρών εργασίας φαινόταν να ωθεί την υγεία των ανδρών προς μία μόνο κατεύθυνση: την επιδείνωση.

Στις γυναίκες, προέκυψε μια πιο σύνθετη εικόνα. Εξετάζοντας μόνο τις γυναίκες που εργάζονταν συνεχώς και κατά τα δύο έτη, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σαφή σύνδεση μεταξύ της μεταβλητότητας των ωρών εργασίας και της επιδείνωσης της υγείας. Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι οι γυναίκες δεν επηρεάζονταν. Ωστόσο, προγενέστερες έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό από τους άνδρες να μειώσουν τις ώρες εργασίας, να πάρουν άδεια ή να σταματήσουν εντελώς να εργάζονται όταν επιδεινώνεται η υγεία τους. Εάν ένα ασταθές πρόγραμμα εργασίας επηρεάσει αρνητικά την υγεία μιας γυναίκας σε τέτοιο βαθμό ώστε να μειώσει την απασχόλησή της ή να παραιτηθεί, εκείνη «εξαφανίζεται» από μια τυπική μελέτη προτού καταγραφεί η εξέλιξη της υγείας της. Για να το εντοπίσουν αυτό, οι ερευνητές πρόσθεσαν μια τέταρτη κατηγορία: εργαζόμενες που, κατά το δεύτερο έτος, απασχολούνταν με μερική απασχόληση για λόγους υγείας, απουσίαζαν από την εργασία λόγω ασθένειας ή τραυματισμού, ή είχαν αποχωρήσει από το εργατικό δυναμικό λόγω ασθένειας ή αναπηρίας. Ονόμασαν αυτή την κατάσταση «περιορισμός εργασίας λόγω υγείας». Με την προσθήκη αυτής της κατηγορίας, η εικόνα για τις γυναίκες άλλαξε. Η υψηλότερη μεταβλητότητα των ωρών εργασίας συνδέθηκε σαφώς με τη μετάβαση των γυναικών σε καθεστώς περιορισμού εργασίας λόγω υγείας. Συγκρίνοντας ένα ασταθές πρόγραμμα -όπως η εναλλαγή μεταξύ εβδομάδων μερικής απασχόλησης και εβδομάδων 60 ωρών εργασίας- με τέσσερις σταθερές εβδομάδες 40ωρης απασχόλησης, οι πιθανότητες για αυτού του είδους τη διαταραχή υπερδιπλασιάστηκαν, αυξανόμενες από περίπου 2,5% σε 5,2%. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια αύξηση συγκρίσιμη με τη διαταραχή στην απασχόληση που παρατηρείται μετά από σοβαρά ιατρικά συμβάντα, όπως καρδιακές προσβολές ή διαγνώσεις καρκίνου του μαστού.

Οι πολλές ώρες εργασίας επιδείνωναν τις συνέπειες των ασταθών προγραμμάτων

Το τίμημα για την υγεία λόγω της μεταβλητότητας στο ωράριο δεν ήταν ομοιόμορφο. Τόσο στην περίπτωση της επιδείνωσης της υγείας των ανδρών όσο και στους περιορισμούς εργασίας λόγω υγείας που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες, οι κίνδυνοι ήταν μεγαλύτεροι για όσους εργάζονταν συνολικά περισσότερες ώρες. Η μεταβλητότητα σε συνδυασμό με τις πολλές ώρες εργασίας φαίνεται να αποτελεί ιδιαίτερα επιζήμιο συνδυασμό, υπενθυμίζοντας ότι ο χρόνος εργασίας δεν αφορά μόνο τον αριθμό των ωρών που αφιερώνει κανείς, αλλά και το πόσο μεταβάλλονται αυτές οι ώρες.

Τελευταία τροποποίηση στις 20/08/2026 - 02:45