Σκεφτείτε την τελευταία φορά που χτυπήσατε. Εάν επικεντρωθείτε στον πόνο, μπορεί να τον αισθανθείτε πιο έντονα. Αν, όμως, κάτι σας αποσπάσει την προσοχή, όπως μια συζήτηση, μια δουλειά ή ακόμη και ένα αστείο βίντεο, ο πόνος μπορεί ξαφνικά να γίνει λιγότερο αισθητός.

Όταν, λοιπόν, πονάτε, είναι φυσικό να πιστεύετε ότι ο καλύτερος τρόπος για να το αντιμετωπίσετε είναι να αποσπάσετε την προσοχή σας.

Ο τρόπος που σκεφτόμαστε και επικεντρώνουμε την προσοχή μας μπορεί να επηρεάσει την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος

Νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Human Behaviour, υποστηρίζει ότι το να στρέψετε την προσοχή σας στην περιοχή που έχει επηρεαστεί μπορεί να επικεντρώσει και την προσοχή του ανοσοποιητικού συστήματος προς το πάσχον σημείο.

Ειδικότερα, για να διαπιστώσουν εάν η προσοχή και γενικά οι σκέψεις αλλάζουν απλώς το πώς αισθανόμαστε έναν τραυματισμό ή εάν μπορεί πράγματι να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το σώμα, η Liron Rozenkrantz, ερευνήτρια στην Ιατρική Σχολή Azrieli του Πανεπιστημίου Bar Ilan, και η ομάδα της πραγματοποίησαν 3 προεγγεγραμμένα πειράματα.

Αρχικά, οι ερευνητές έκαναν στους συμμετέχοντες ένα δερματικό τεστ με ισταμίνη στο χέρι, προκαλώντας μια μικρή και προσωρινή φλεγμονώδη αντίδραση.

Στη συνέχεια, ζήτησαν από τους συμμετέχοντες είτε να επικεντρωθούν σε όσα αισθάνονταν στο συγκεκριμένο σημείο είτε να αποσπάσουν την προσοχή τους παρακολουθώντας βίντεο ή εκτελώντας διάφορες εργασίες.

Στα επόμενα 20 λεπτά, οι ερευνητές μέτρησαν το πρήξιμο και την κοκκινίλα που εμφανίστηκαν, καθώς και τις αλλαγές στις σωματικές αντιδράσεις των συμμετεχόντων.

Πολύ μικρότερη φλεγμονώδης αντίδραση όταν η προσοχή στρεφόταν στο σώμα

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η φλεγμονώδης αντίδραση ήταν περίπου 1,5 φορά μικρότερη όταν οι συμμετέχοντες επικεντρώνονταν στις αισθήσεις του σώματός τους.

Περίπου το 90% των συμμετεχόντων παρουσίασε εντονότερη αντίδραση όταν η προσοχή του αποσπάστηκε.

Το εύρημα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό επειδή δεν άλλαξε μόνο ο τρόπος με τον οποίο οι συμμετέχοντες ένιωθαν την ενόχληση. Οι ερευνητές μέτρησαν τη φλεγμονώδη αντίδραση στο ίδιο το δέρμα και διαπίστωσαν ότι άλλαζε ανάλογα με το πού έστρεφαν οι συμμετέχοντες την προσοχή τους.

«Αυτό που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν ότι, όταν οι συμμετέχοντες έστρεφαν την προσοχή τους στην περιοχή με τη φλεγμονή, άλλαζε όχι μόνο αυτό που αισθάνονταν, αλλά και η ίδια η φλεγμονώδης αντίδραση», ανέφερε η Rozenkrantz.

«Αυτό δημιουργεί την πιθανότητα η υποκειμενική εμπειρία όσων συμβαίνουν στο σώμα να μην αποτελεί απλώς μια παθητική διαδικασία, αλλά να συμμετέχει ενεργά στη ρύθμιση των λειτουργιών του οργανισμού».

Πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτή η επίδραση;

Οι ερευνητές εντόπισαν δύο πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν το αποτέλεσμα. Πρώτον, η προσοχή φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα αισθητηριακά σήματα που προέρχονται από την περιοχή με τη φλεγμονή.

Δεύτερον, η εστίαση στις αισθήσεις του σώματος συνδέθηκε με αυξημένη δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, στο οποίο συμμετέχει και το πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο συμβάλλει στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι και οι δύο μηχανισμοί μπορεί να συμβάλλουν σε αυτή την επίδραση.

Η στενή σύνδεση ανάμεσα στον εγκέφαλο και το σώμα

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες και εξέτασε μια βραχυπρόθεσμη φλεγμονώδη αντίδραση του δέρματος έπειτα από δερματικό τεστ με ισταμίνη. Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η εστίαση της προσοχής μπορεί να θεραπεύσει τη φλεγμονή, κάποια ασθένεια ή μια χρόνια πάθηση.

Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί εάν παρόμοια αποτελέσματα εμφανίζονται σε πραγματικές συνθήκες και εάν διατηρούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση, τα ευρήματα ενισχύουν τα ολοένα περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι ο εγκέφαλος και το σώμα επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους.

Το πού στρέφετε την προσοχή σας μπορεί να έχει συνέπειες που δεν περιορίζονται σε αυτό που αισθάνεστε, αλλά ενδέχεται να επηρεάζει ακόμη και μετρήσιμες βιολογικές διεργασίες μέσα στο σώμα.