Επιστήμονες από το King’s College London ανακάλυψαν ότι η ουρολιθίνη Α, μια φυσική ένωση που παράγεται στον οργανισμό μετά την κατανάλωση τροφίμων όπως τα ρόδια, τα καρύδια και ορισμένα μούρα, βοηθά την καρδιά να χαλαρώνει καλύτερα, περιορίζει τις ουλές στον καρδιακό ιστό και αποτρέπει την παθολογική διόγκωσή της.
Η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε στοεπιστημονικό περιοδικό Science Advances, θα μπορούσε να προσφέρει στους ασθενείς που πάσχουν από έναν τύπο καρδιακής ανεπάρκειας κατά τον οποίο η καρδιά εξακολουθεί να αντλεί αίμα, αλλά γίνεται πιο δύσκαμπτη και δεν μπορεί να χαλαρώσει επαρκώς ανάμεσα στους παλμούς. Έτσι, δυσκολεύεται να γεμίσει με αίμα. Η πάθηση ονομάζεται καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης και αντιπροσωπεύει περίπου τις μισές περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας. Μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια, κόπωση, μειωμένη αντοχή στην άσκηση και γενικότερη επιδείνωση της ποιότητας ζωής.
Αν και η πάθηση γίνεται ολοένα και συχνότερη, οι αποτελεσματικές θεραπείες παραμένουν σχετικά περιορισμένες. Η αντιμετώπισή της είναι δύσκολη, επειδή στην εμφάνισή της συμβάλλουν πολλοί διαφορετικοί παράγοντες, όπως η γήρανση, η υψηλή αρτηριακή πίεση και ο διαβήτης. Η καρδιά εξακολουθεί να αντλεί φυσιολογικά, αλλά γίνεται δύσκαμπτη και δεν γεμίζει σωστά με αίμα, με αποτέλεσμα οι θεραπείες για την καρδιακή ανεπάρκεια να είναι λιγότερο αποτελεσματικές. Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί επικεντρώνονται στη ρύθμιση των υποκείμενων προβλημάτων υγείας και προτείνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η απώλεια βάρους και ο έλεγχος του σακχάρου στο αίμα.
Μια δύσκολη μορφή καρδιακής ανεπάρκειας
Ο Joseph Burgoyne, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής στο King’s College London, δήλωσε: «Αυτός ο τύπος καρδιακής ανεπάρκειας γίνεται ολοένα και συχνότερος, καθώς ο πληθυσμός γερνά και αυξάνονται τα ποσοστά παχυσαρκίας και διαβήτη. Παρά την αυξανόμενη επιβάρυνση που προκαλεί, οι θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες, επειδή η νόσος είναι σύνθετη και παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από ασθενή σε ασθενή».
Η ουρολιθίνη Α έχει προσελκύσει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, λόγω της πιθανής σχέσης της με την υγιή γήρανση και τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, τα οποία παράγουν ενέργεια για τον οργανισμό.
Πώς δρα η ουρολιθίνη Α
Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ουρολιθίνη Α ενεργοποιεί μια πρωτεΐνη που ονομάζεται PKG1α και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων όσο και στη χαλάρωση του καρδιακού μυός. Η ουρολιθίνη Α δρα σε ένα συγκεκριμένο αμινοξύ της πρωτεΐνης και ενεργοποιεί έναν μηχανισμό που φαίνεται να ωφελεί το καρδιαγγειακό σύστημα.
Στα ζωικά μοντέλα που έλαβαν ουρολιθίνη Α, οι δείκτες της καρδιακής λειτουργίας βελτιώθηκαν έως και κατά 80%, σε σύγκριση με τα ζωικά μοντέλα που δεν έλαβαν την ουσία. Το εργαστηριακό πείραμα έδειξε επίσης ότι η ουρολιθίνη Α βοήθησε τον καρδιακό ιστό να χαλαρώνει καλύτερα και περιόρισε τη δημιουργία ουλώδους ιστού, γνωστή και ως ίνωση, σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου. Παράλληλα, περιόρισε τη διόγκωση των κυττάρων του καρδιακού μυός, συμβάλλοντας στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας τους.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την ουρολιθίνη Α σε ανθρώπινο καρδιακό ιστό που δημιουργήθηκε στο εργαστήριο από ανθρώπινα βλαστοκύτταρα. Πρόκειται για ένα προηγμένο εργαστηριακό μοντέλο που αναπαράγει με μεγάλη ακρίβεια τη δομή και τη λειτουργία του ανθρώπινου καρδιακού μυός. Η ουρολιθίνη Α βελτίωσε σημαντικά τη χαλάρωση του συγκεκριμένου ιστού, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ευρήματα ενδέχεται να ισχύουν και για τη λειτουργία της ανθρώπινης καρδιάς.
Σε αντίθεση με πολλές άλλες πειραματικές ουσίες, η ουρολιθίνη Α έχει ήδη αξιολογηθεί σε μελέτες με ανθρώπους και μέχρι στιγμής παρουσιάζει καλό προφίλ ασφάλειας.
Ενθαρρυντικά αλλά ακόμη πρώιμα ευρήματα
Απαιτούνται περισσότερες έρευνες προτού τα ευρήματα οδηγήσουν σε θεραπείες για τους ασθενείς. Ωστόσο, η μελέτη εντόπισε τόσο έναν νέο και πολλά υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο όσο και μια ουσία φυσικής προέλευσης που θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση μιας σημαντικής πρόκλησης της καρδιαγγειακής ιατρικής.
Ο Burgoyne τόνισε: «Αυτός ο τύπος καρδιακής ανεπάρκειας παραμένει μία από τις δυσκολότερες μορφές καρδιοπάθειας ως προς την αντιμετώπισή του. Τα ευρήματά μας εντοπίζουν έναν εντελώς νέο θεραπευτικό στόχο και δείχνουν ότι η ουρολιθίνη Α μπορεί να ενεργοποιήσει αυτόν τον μηχανισμό, βοηθώντας την καρδιά να χαλαρώνει καλύτερα και περιορίζοντας τη σοβαρότητα της νόσου. Έτσι, δημιουργείται η συναρπαστική προοπτική ανάπτυξης νέων θεραπειών που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την πορεία της υγείας και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που ζουν με την πάθηση.
»Παρότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να προτείνουμε στους ανθρώπους να τρώνε ρόδια ως θεραπεία για την καρδιακή ανεπάρκεια, τα ευρήματα δημιουργούν την πιθανότητα διατροφικές παρεμβάσεις που ενισχύουν την παραγωγή ουρολιθίνης Α να μπορούν να συμβάλουν στην ανακούφιση της πάθησης».
Ο James Leiper, διευθυντής έρευνας στο British Heart Foundation, ανέφερε: «Η καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης αντιπροσωπεύει περίπου τις μισές περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας στο Ηνωμένο Βασίλειο και μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την καθημερινότητα των ασθενών. Αυτή η μελέτη πρώιμου σταδίου σε πειραματικά μοντέλα δείχνει ότι η ουρολιθίνη Α μπορεί να βοηθήσει τον καρδιακό ιστό να χαλαρώνει και την καρδιά να γεμίζει με αίμα ανάμεσα στους παλμούς, περιορίζοντας τις επιβλαβείς αλλοιώσεις του καρδιακού μυός που παρατηρούνται στη συγκεκριμένη μορφή καρδιακής ανεπάρκειας.
»Αν και τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, τα οφέλη έχουν μέχρι στιγμής παρατηρηθεί μόνο σε ζώα και σε ανθρώπινο ιστό που δημιουργήθηκε στο εργαστήριο. Χρειάζονται επομένως κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, ώστε να διαπιστωθεί εάν αυτή η προσέγγιση είναι αποτελεσματική για τους ασθενείς. Μέχρι τότε, μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή παραμένει ένας από τους καλύτερους τρόπους για να φροντίζετε την καρδιά σας. Η κατανάλωση άφθονων φρούτων και λαχανικών συνδέεται με καλύτερη υγεία της καρδιάς, αλλά είναι σημαντικό να θυμάστε ότι κανένα τρόφιμο δεν μπορεί από μόνο του να προλάβει ή να θεραπεύσει μια καρδιοπάθεια».
