Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο με τις εξορμήσεις στη φύση, τις πεζοπορίες, το κάμπινγκ και τις βόλτες σε πάρκα και εξοχικές περιοχές. Ωστόσο, είναι και η περίοδος κατά την οποία τα τσιμπούρια βρίσκονται στη μεγαλύτερη δραστηριότητά τους σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να περιορίσετε τις καλοκαιρινές σας δραστηριότητες. Με μερικές απλές κινήσεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την παραμονή σας σε χώρους με βλάστηση, μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο τσιμπήματος και των ασθενειών που ενδέχεται να μεταδώσουν.

Κάντε δύσκολη την «πρόσβαση» των τσιμπουριών στο δέρμα σας

Η σωστή ένδυση αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας. Όταν κινείστε σε δάση, λιβάδια, αγρούς ή περιοχές με ψηλά χόρτα, προτιμήστε μακριά παντελόνια και μπλούζες με μακριά μανίκια. Βάλτε το παντελόνι μέσα στις κάλτσες ή τις μπότες, ώστε να δυσκολέψετε τα τσιμπούρια να φτάσουν στο δέρμα σας.

Επιπλέον, τα ανοιχτόχρωμα ρούχα βοηθούν να εντοπίσετε πιο εύκολα ένα τσιμπούρι πριν προλάβει να προσκολληθεί. Για ακόμη μεγαλύτερη προστασία, χρησιμοποιήστε εγκεκριμένο εντομοαπωθητικό σε ακάλυπτο δέρμα και, όπου επιτρέπεται από τις οδηγίες του προϊόντος, και στα ρούχα σας.

Επιλέξτε προσεκτικά τη «διαδρομή» σας

Τα τσιμπούρια δεν πηδούν ούτε πετούν. Συνήθως περιμένουν πάνω σε χόρτα, θάμνους και χαμηλή βλάστηση μέχρι να περάσει κάποιος άνθρωπος ή ζώο.

Γι’ αυτό, όταν περπατάτε ή κάνετε πεζοπορία:

• προτιμήστε καθαρά και ανοιχτά μονοπάτια,
• αποφύγετε να περνάτε μέσα από πυκνά χόρτα και θάμνους,
• καθίστε σε κουβέρτα ή στρώμα και όχι απευθείας στο έδαφος.

Οι ίδιες συμβουλές ισχύουν και όταν ασχολείστε με την κηπουρική ή περνάτε χρόνο σε πάρκα και εξοχικούς κήπους.

Ελέγξτε προσεκτικά το σώμα σας μόλις επιστρέψετε

Ένας σύντομος έλεγχος μετά την επιστροφή από τη φύση μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.

Δώστε ιδιαίτερη προσοχή:

• στις μασχάλες,
• στη βουβωνική χώρα,
• στη μέση,
• πίσω από τα γόνατα,
• στον λαιμό και πίσω από τα αυτιά,
• στο τριχωτό της κεφαλής, ιδιαίτερα στα παιδιά.

Είναι επίσης σημαντικό να ελέγχετε τα κατοικίδιά σας, καθώς μπορούν να μεταφέρουν τσιμπούρια μέσα στο σπίτι.

Σας τσίμπησε τσιμπούρι; Μην πανικοβληθείτε

Αν εντοπίσετε τσιμπούρι προσκολλημένο στο δέρμα σας, αφαιρέστε το όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Η έγκαιρη αφαίρεση μειώνει σημαντικά την πιθανότητα μετάδοσης της νόσου του Lyme.

Χρησιμοποιήστε ένα λεπτό τσιμπιδάκι και:

• πιάστε το τσιμπούρι όσο πιο κοντά γίνεται στο δέρμα,
• τραβήξτε το αργά και σταθερά προς τα πάνω,
• αποφύγετε να το στρίψετε ή να το συνθλίψετε.

Στη συνέχεια, πλύνετε καλά την περιοχή με σαπούνι και νερό και εφαρμόστε ένα αντισηπτικό. Μην χρησιμοποιείτε λάδι, οινόπνευμα, βαζελίνη, φωτιά ή άλλα «σπιτικά κόλπα», γιατί μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο μετάδοσης μικροβίων.

Ποια νοσήματα μπορούν να μεταδώσουν τα τσιμπούρια;

Νόσος του Lyme

Η νόσος του Lyme προκαλείται από βακτήριο και αποτελεί τη συχνότερη ασθένεια που σχετίζεται με τσιμπούρια στην Ευρώπη. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από λίγες ημέρες έως και έναν μήνα μετά το τσίμπημα και περιλαμβάνουν:

• ένα χαρακτηριστικό κυκλικό εξάνθημα που μεγαλώνει σταδιακά γύρω από το σημείο του τσιμπήματος,
• πυρετό,
• κόπωση,
• πονοκέφαλο,
• μυϊκούς και αρθρικούς πόνους.

Η νόσος αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με αντιβιοτικά, ιδιαίτερα όταν διαγνωστεί έγκαιρα. Σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για τη νόσο του Lyme, γι’ αυτό η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο μέτρο προστασίας.

Εγκεφαλίτιδα από τσιμπούρι (TBE)

Η εγκεφαλίτιδα από τσιμπούρι προκαλείται από ιό και διαφέρει σημαντικά από τη νόσο του Lyme.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσει:

• μηνιγγίτιδα,
• εγκεφαλίτιδα,
• σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές.

Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία για την TBE. Ωστόσο, υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο, το οποίο συνιστάται σε άτομα που ζουν ή ταξιδεύουν συχνά σε περιοχές υψηλού κινδύνου ή περνούν πολύ χρόνο στη φύση.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με γιατρό;

Αναζητήστε ιατρική συμβουλή εάν, μέσα στις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες μετά από τσίμπημα, εμφανίσετε:

• εξάνθημα που επεκτείνεται γύρω από το σημείο του τσιμπήματος,
• επίμονο πυρετό,
• έντονη κόπωση,
• πόνους στις αρθρώσεις ή στους μυς,
• πονοκέφαλο, δυσκαμψία στον αυχένα ή νευρολογικά συμπτώματα.

Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, ειδικά αν το τσίμπημα συνέβη σε περιοχή όπου καταγράφονται περιστατικά νοσημάτων που μεταδίδονται από τσιμπούρια.

Τα τσιμπούρια αποτελούν έναν πραγματικό αλλά διαχειρίσιμο κίνδυνο του καλοκαιριού. Με κατάλληλα ρούχα, χρήση εντομοαπωθητικού, αποφυγή πυκνής βλάστησης και έναν προσεκτικό έλεγχο του σώματος μετά από κάθε εξόρμηση, μπορείτε να μειώσετε σημαντικά την πιθανότητα τσιμπήματος και να απολαύσετε με μεγαλύτερη ασφάλεια κάθε στιγμή στη φύση.