Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτός συνέβη, έχει ανοίξει μία ευρύτερη κουβέντα αναφορικά με την ευεξία και τις μεθόδους που ακολουθούν διάφοροι άνθρωποι οι οποίοι εμφανίζονται σαν «ειδικοί». Μία βασική πηγή πελατείας για αυτά τα άτομα είναι τα social media.

Ωστόσο, οι περισσότεροι από αυτούς δεν φαίνεται να έχουν τα εχέγγυα για να δίνουν συμβουλές που αφορούν την υγεία των πολιτών.

Αυτό προκύπτει και από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Technology in Behavioral Science από ερευνητές του Πανεπιστημίου Flinders (Αυστραλία) με τον τίτλο «Eat Like Me = Look Like Me: A Content Analysis of Healthy Lifestyle, Nutrition and Clean Eating Social Media Content». Οι ερευνητές ανέλυσαν 300 δημοφιλή βίντεο στο TikTok και το Instagram με hashtags όπως #healthylifestyle, #nutrition και #cleaneating.

Τα αποτελέσματα έδειξαν τα εξής:

Έλλειψη Εξειδίκευσης:

• Το 78% των δημιουργών (influencers) δεν διέθεταν καμία αναγνωρισμένη πιστοποίηση ή σπουδές στους τομείς της υγείας, της διατροφής ή της γυμναστικής.

Παραπλανητικές Πληροφορίες:

• Το 68% των συμβουλών υγείας και διατροφής στα βίντεο κρίθηκε ως παραπλανητικό, ασαφές ή επιστημονικά λανθασμένο.
• Οι πιστοποιημένοι επαγγελματίες ήταν πολύ πιο πιθανό να παρέχουν έγκυρες πληροφορίες (45,5%) σε σχέση με τους μη πιστοποιημένους influencers (μόλις 4,7%).

Ανθυγιεινές Συμπεριφορές & Διατροφική Εμμονή:

• Πάνω από το 67% των βίντεο προωθούσαν αυστηρούς κανόνες διατροφής (π.χ. clean eating).
• Το 28,7% επέβαλλε αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς, ενώ το 19,7% κατηγοριοποιούσε τα τρόφιμα ως «καλά» ή «κακά» (ηθικοποίηση του φαγητού).
• Το 75,3% των βίντεο προωθούσε τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής ή «superfoods».

Σωματική Αντικειμενοποίηση & Πρότυπα:

• Το 63% των βίντεο περιείχε αντικειμενοποίηση του σώματος (εστίαση στην εμφάνιση παρά στην υγεία).
• Το Instagram είχε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά προβολής «ιδανικών/αδύνατων» σωμάτων (70,7%) και υπερεστίασης σε συγκεκριμένα μέρη του σώματος (46,7%) σε σύγκριση με το TikTok.

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η πλειονότητα του διατροφικού περιεχομένου που καταναλώνουν οι χρήστες στα social media δημιουργείται από μη ειδικούς, περιέχει παραπλανητικές πληροφορίες και προωθεί αισθητικά πρότυπα σώματος ή διατροφικές συμπεριφορές που μπορούν να ενισχύσουν το άγχος γύρω από το φαγητό και την εικόνα σώματος.

Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη φέρνει στο φως τη σκοτεινή πλευρά μιας ανεξέλεγκτης βιομηχανίας ευεξίας. Από τα «θαυματουργά» σκευάσματα του TikTok μέχρι τα ιατρεία που υπόσχονται θεραπείες χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο, η άνθηση της σύγχρονης κομπογιαννίτικης πρακτικής τρέφεται από την άγνοια και την απόγνωση. Όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία της έρευνας, η απουσία εξειδίκευσης και η διασπορά παραπλανητικών συμβουλών δεν είναι ένα αθώο διαδικτυακό φαινόμενο. Είναι μια πραγματική απειλή για τη δημόσια υγεία που απαιτεί αυστηρότερο έλεγχο και θεσμική θωράκιση.