Το γόνατο είναι μία από τις αρθρώσεις που καταπονούνται περισσότερο στην καθημερινότητα, καθώς συμμετέχει σχεδόν σε κάθε κίνηση των κάτω άκρων και δέχεται μεγάλο μέρος του βάρους του σώματος. Δεν είναι, επομένως, ασυνήθιστο να ακούτε διάφορους ήχους όταν περπατάτε, ανεβαίνετε σκάλες, σηκώνεστε από μια καρέκλα ή λυγίζετε τα πόδια σας.

Οι ήχοι αυτοί μπορεί να μοιάζουν με «κρακ», τρίξιμο ή μικρά χτυπήματα μέσα στην άρθρωση και, παρότι συχνά προκαλούν ανησυχία, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν σημαίνουν ότι υπάρχει κάποια βλάβη. Μπορεί να οφείλονται απλώς στον τρόπο με τον οποίο κινούνται μεταξύ τους τα διαφορετικά τμήματα της άρθρωσης ή στις αλλαγές της πίεσης που σημειώνονται στο αρθρικό υγρό κατά την κίνηση.

Πολλές φορές, ο ήχος προέρχεται από την επιγονατιδομηριαία άρθρωση, δηλαδή από το σημείο όπου η επιγονατίδα κινείται μέσα στην ειδική αύλακα που βρίσκεται στο κάτω μέρος του μηριαίου οστού. Οι ήχοι ή η αίσθηση τριξίματος που προέρχονται από αυτή την περιοχή περιγράφονται με τον όρο «επιγονατιδομηριαίος κριγμός».

Αν και ο κριγμός είναι συνήθως ακίνδυνος, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με πόνο, ερεθισμό ή αστάθεια της άρθρωσης. Εάν αναρωτιέστε γιατί τα γόνατά σας κάνουν συνέχεια «κρακ», παρακάτω θα βρείτε τέσσερις συχνές αιτίες, αλλά και τις περιπτώσεις στις οποίες οι συγκεκριμένοι ήχοι χρειάζονται έλεγχο από γιατρό.

1. Φυσιολογική κίνηση της άρθρωσης

Κάθε φορά που λυγίζετε ή τεντώνετε το γόνατό σας, η επιγονατίδα κινείται μέσα στην αύλακα που βρίσκεται στο κάτω μέρος του μηριαίου οστού. Οι μεταβολές της πίεσης στο αρθρικό υγρό μπορεί να προκαλέσουν ήχους σαν «κρακ», κυρίως όταν κινείτε το γόνατο αφού το έχετε κρατήσει στην ίδια θέση για αρκετή ώρα.

Οι ήχοι και η αίσθηση τριξίματος που εμφανίζονται σε μια άρθρωση περιγράφονται με τον ιατρικό όρο «κριγμός». Πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα στα γόνατα, το οποίο από μόνο του δεν αποτελεί απαραίτητα λόγο ανησυχίας.

Συστηματική ανασκόπηση του 2025, η οποία περιλάμβανε περισσότερους από 36.000 ανθρώπους, έδειξε ότι περίπου το 41% του γενικού πληθυσμού παρουσιάζει κριγμό στα γόνατα.

2. Σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου

Το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου εμφανίζεται συνήθως εξαιτίας της επαναλαμβανόμενης καταπόνησης και προκαλεί πόνο στο μπροστινό μέρος του γόνατος, γύρω από την επιγονατίδα.

Η πάθηση είναι επίσης γνωστή ως «γόνατο του δρομέα» ή «γόνατο του άλτη» και μπορεί να συνοδεύεται από ήχους σαν «κρακ» ή από τρίξιμο, καθώς ο ερεθισμός στην περιοχή επηρεάζει την ομαλή κίνηση της επιγονατίδας.

Η αποφυγή των δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα, σε συνδυασμό με ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης, μπορούν να μειώσουν τον ερεθισμό και να βοηθήσει την επιγονατίδα να κινείται πιο ομαλά και χωρίς πόνο.

Η φυσικοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει σημαντικά. Συζητήστε με τον γιατρό σας εάν χρειάζεται να απευθυνθείτε σε φυσικοθεραπευτή.

3. Οστεοαρθρίτιδα

Η οστεοαρθρίτιδα οφείλεται στη σταδιακή φθορά του χόνδρου που καλύπτει τις αρθρώσεις. Εμφανίζεται συχνά στα γόνατα και μπορεί να επηρεάσει τόσο την κύρια άρθρωση ανάμεσα στο μηριαίο οστό και την κνήμη όσο και την άρθρωση ανάμεσα στην επιγονατίδα και το μηριαίο οστό.

Όταν η οστεοαρθρίτιδα επηρεάζει την επιγονατιδομηριαία άρθρωση, φθείρεται ο χόνδρος στην πίσω πλευρά της επιγονατίδας. Έτσι, η επιγονατίδα δεν κινείται πλέον τόσο ομαλά και μπορεί να ακούτε ή να αισθάνεστε ένα τρίξιμο πίσω από αυτήν κάθε φορά που λυγίζετε ή τεντώνετε το γόνατό σας.

Η τακτική σωματική δραστηριότητα και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης και κινητικότητας μπορούν να διατηρήσουν τα γόνατα ευκίνητα και να περιορίσουν τη δυσκαμψία που προκαλεί η οστεοαρθρίτιδα. Αυτό ενδέχεται να μειώσει και τους ήχους που προέρχονται από την άρθρωση.

Συζητήστε με τον γιατρό σας και εξετάστε το ενδεχόμενο να σας αξιολογήσει ένας φυσικοθεραπευτής.

4. Υπερκινητικότητα ή χαλαρότητα της άρθρωσης

Οι όροι «υπερκινητικότητα» και «υπερχαλαρότητα» περιγράφουν μια άρθρωση που έχει μεγαλύτερη κινητικότητα και μικρότερη σταθερότητα από το φυσιολογικό. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν οι σύνδεσμοι που στηρίζουν την άρθρωση είναι πιο χαλαροί και δεν μπορούν να τη σταθεροποιήσουν αποτελεσματικά.

Η υπερκινητικότητα μπορεί να είναι κληρονομική και να υπάρχει από τη γέννηση, μπορεί όμως να εμφανιστεί και μετά από έναν τραυματισμό ή λόγω επανειλημμένης καταπόνησης των συνδέσμων που στηρίζουν το γόνατο.

Όταν η επιγονατίδα δεν συγκρατείται αρκετά σταθερά, μπορεί να κινείται με ακανόνιστο τρόπο μέσα στην αύλακά της, προκαλώντας ήχους σαν «κρακ». Σε περιπτώσεις έντονης αστάθειας, μπορεί ακόμη και να βγει από τη θέση της ή να υποστεί υπεξάρθρημα, δηλαδή να μετακινηθεί μόνο εν μέρει από τη φυσιολογική της θέση.

Η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, καθώς περιλαμβάνει ειδικές ασκήσεις που ενισχύουν τη σταθερότητα της επιγονατίδας. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί επίσης να κρίνει εάν χρειάζεστε κάποιον κατάλληλο νάρθηκα για τη στήριξη του γόνατος. Εάν η αστάθεια είναι σοβαρή, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.