Κοινωνική απομόνωση σημαίνει ότι κάποιος έχει λίγες επαφές με άλλους ανθρώπους και συμμετέχει σπάνια σε κοινωνικές δραστηριότητες. Μοναξιά, από την άλλη, είναι το αίσθημα ότι δεν έχει ουσιαστική σύνδεση με τους γύρω του. Πρόκειται για δύο διαφορετικές καταστάσεις, ωστόσο μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications συνέδεσε και τις δύο με λιγότερα χρόνια καλής υγείας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 270.000 ενήλικες ηλικίας 40 έως 69 ετών και διαπίστωσαν ότι η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση συνδέονταν, κατά μέσο όρο, με περίπου έξι λιγότερα χρόνια ζωής χωρίς ασθένειες. Η συσχέτιση αφορούσε τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία.
«Συνολικά, η μελέτη έδειξε ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τα χρόνια που ζει κανείς χωρίς ασθένειες», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, Lu Qi, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tulane.
Η σχέση ήταν πιο έντονη όσον αφορά τα χρόνια ζωής χωρίς ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές. Ήταν λιγότερο έντονη για τα χρόνια ζωής χωρίς σωματικές παθήσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις και ο καρκίνος.
Ένα ενθαρρυντικό εύρημα είναι ότι οι υγιεινές συνήθειες μπορούν να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της κοινωνικής απομόνωσης. Δεν φάνηκε, όμως, να αντισταθμίζουν τις επιπτώσεις της μοναξιάς.
Στην ηλικία των 50 ετών, όσοι ένιωθαν μοναξιά και ήταν παράλληλα κοινωνικά απομονωμένοι αναμενόταν να ζήσουν λιγότερα χρόνια χωρίς σοβαρές χρόνιες παθήσεις, σε σύγκριση με όσους δεν βίωναν καμία από τις δύο καταστάσεις.
Πώς διαφέρουν οι επιπτώσεις σε άνδρες και γυναίκες
Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση δεν επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο τα δύο φύλα, και αυτή η διαφορά φαίνεται και στην υγεία τους. Οι γυναίκες ενδέχεται να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη συναισθηματική σύνδεση, γεγονός που ίσως εξηγεί γιατί η ψυχική τους υγεία συνδέθηκε περισσότερο με τη μοναξιά. Στους άνδρες, η ισχυρότερη συσχέτιση ήταν με την κοινωνική απομόνωση.
Για τις γυναίκες, η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση συνδέθηκαν με 2,4 περισσότερα χρόνια χειρότερης σωματικής υγείας και 3,7 περισσότερα χρόνια χειρότερης ψυχικής υγείας. Για τους άνδρες, συνδέθηκαν με απώλεια 1,7 ετών ζωής χωρίς σωματικές παθήσεις και 5,8 ετών ζωής χωρίς ψυχικές διαταραχές.
Οι άνδρες είχαν περισσότερες πιθανότητες να βιώνουν ταυτόχρονα μοναξιά και κοινωνική απομόνωση. Είχαν επίσης λιγότερους κοινωνικούς, υλικούς και οικονομικούς πόρους, ενώ η βαθμολογία τους ως προς τις υγιεινές συνήθειες ήταν χαμηλότερη.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η διαφορά αυτή μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο που άνδρες και γυναίκες αναζητούν στήριξη και νιώθουν ψυχικά καλά. Οι άνδρες τείνουν να βασίζονται περισσότερο στην παρουσία άλλων ανθρώπων και στις συχνές κοινωνικές επαφές, ενώ οι γυναίκες στη συναισθηματική υποστήριξη.
