Η υγεία των ούλων δεν αφορά μόνο το στόμα, αλλά συνδέεται και με την υγεία του υπόλοιπου οργανισμού. Η περιοδοντίτιδα, η οποία προσβάλλει τα ούλα και καταστρέφει τους ιστούς και το οστό που στηρίζουν τα δόντια, αποτελεί κύρια αιτία απώλειας δοντιών στους ενήλικες. Παράλληλα, έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών παθήσεων, όπως ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η άνοια.

Πώς ξεκινούν οι παθήσεις των ούλων

Το στόμα, όπως και το έντερο, φιλοξενεί πολλά διαφορετικά είδη βακτηρίων, τα οποία αποτελούν το στοματικό μικροβίωμα. Τα βακτήρια αυτά ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να αναπτυχθούν. Όσο υπάρχει ισορροπία ανάμεσά τους, τα ούλα προστατεύονται από τους μικροοργανισμούς που προκαλούν ασθένειες. Όταν η ισορροπία διαταράσσεται, τα παθογόνα βακτήρια βρίσκουν την ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν και να προκαλέσουν περιοδοντική νόσο. Η ίδια η νόσος, στη συνέχεια, επιδεινώνει αυτή την ανισορροπία.

Παρότι τα παθογόνα βακτήρια ευθύνονται για την έναρξη της νόσου, δεν είναι τα μόνα ούτε τα κυριότερα που προκαλούν τις βλάβες. Παλαιότερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα ίδια τα βακτήρια κατέστρεφαν τους ιστούς. Σήμερα γνωρίζουν ότι η καταστροφή προκαλείται κυρίως από τη φλεγμονή που αναπτύσσεται ως αντίδραση στην παρουσία τους. Όταν, δηλαδή, το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται για να αντιμετωπίσει τα βακτήρια, τα λευκά αιμοσφαίρια παράγουν ουσίες που τα εξουδετερώνουν, αλλά ταυτόχρονα βλάπτουν και τους ιστούς των ούλων.

Πώς επηρεάζεται ο υπόλοιπος οργανισμός

Οι παθήσεις των ούλων μπορεί αρχικά να προκαλέσουν ήπιο κοκκίνισμα και πρήξιμο, όπως συμβαίνει στην ουλίτιδα. Στην προχωρημένη περιοδοντίτιδα, όμως, μπορεί να καταστραφεί πλήρως το οστό που στηρίζει τα δόντια, με αποτέλεσμα αυτά να χάνονται.

Έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί όλα αυτά τα χρόνια δείχνουν ότι οι άνθρωποι με περιοδοντική νόσο έχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη, χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων, επιπλοκών στην εγκυμοσύνη και άνοιας. Δεν έχει διευκρινιστεί, ωστόσο, αν η περιοδοντική νόσος προκαλεί αυτά τα προβλήματα ή αν οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα δυσκολεύονται περισσότερο να φροντίσουν τα δόντια και τα ούλα τους. Η συσχέτιση υπάρχει, αλλά δεν αποδεικνύει ότι η μία πάθηση προκαλεί την άλλη. Η φλεγμονή, η οποία εμπλέκεται σε όλες αυτές τις καταστάσεις, φαίνεται να είναι το κοινό στοιχείο που τις συνδέει.

Η σχέση αυτή πιθανότατα λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Για παράδειγμα, έρευνες έχουν δείξει ότι η αποτελεσματική θεραπεία της περιοδοντίτιδας βοηθά στον καλύτερο έλεγχο του διαβήτη. Αντίστοιχα, η καλύτερη ρύθμιση του διαβήτη συμβάλλει στη βελτίωση της περιοδοντίτιδας.

Πώς να προστατεύσετε τα ούλα σας

Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα του Harvard, οι παρακάτω συνήθειες βοηθούν στην πρόληψη των βακτηριακών λοιμώξεων ή στον περιορισμό της φλεγμονής και παραμένουν οι καλύτεροι τρόποι για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων των ούλων.

• Βουρτσίζετε τα δόντια σας και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα. Βουρτσίζετε τα δόντια σας τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα. Χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα πριν κοιμηθείτε και, αν είναι εφικτό, μετά τα γεύματα. Αν έχετε γέφυρες, εμφυτεύματα ή μεγάλα κενά ανάμεσα στα δόντια σας, τα μεσοδόντια βουρτσάκια μπορούν να σας βοηθήσουν να απομακρύνετε τα υπολείμματα τροφών. Πρόκειται για μικρά βουρτσάκια με λεπτή λαβή, σαν οδοντογλυφίδα, και τριχίδια στη μία άκρη.
• Μην καπνίζετε. Όσοι καπνίζουν έως μισό πακέτο τσιγάρα την ημέρα έχουν σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν περιοδοντίτιδα σε σχέση με όσους δεν καπνίζουν. Για όσους ξεπερνούν το ενάμισι πακέτο την ημέρα, ο κίνδυνος είναι σχεδόν εξαπλάσιος.
• Ακολουθήστε μια υγιεινή διατροφή. Μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φυτικά έλαια, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς και λιπαρά ψάρια προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και βοηθά στον περιορισμό της φλεγμονής. Ορισμένα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν επίσης ότι όσοι καταναλώνουν περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία περιέχονται στα λιπαρά ψάρια, έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης περιοδοντικής νόσου.
• Κάνετε τακτικά οδοντιατρικό έλεγχο και καθαρισμό. Ο οδοντίατρος ή ο ειδικός που πραγματοποιεί τον καθαρισμό μπορεί να απομακρύνει την πλάκα, όπου συσσωρεύονται βακτήρια, και να εντοπίσει εγκαίρως τα πρώτα σημάδια περιοδοντικής νόσου.
• Απευθυνθείτε στον οδοντίατρο από τα πρώτα συμπτώματα. Τα ούλα που πρήζονται, αιμορραγούν ή υποχωρούν από τα δόντια, καθώς και η εμφάνιση πύου, είναι από τα πιο εμφανή σημάδια περιοδοντικής νόσου. Υπάρχουν, όμως, και αλλαγές που μπορεί να περάσουν πιο εύκολα απαρατήρητες: τα κενά ανάμεσα στα δόντια μπορεί να μεγαλώνουν ή οι γέφυρες και οι μερικές οδοντοστοιχίες να μην εφαρμόζουν τόσο καλά όσο παλιότερα. Και αυτές οι αλλαγές μπορεί να υποδηλώνουν περιοδοντίτιδα.