Η έλλειψη ύπνου έχει αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό. Εκτός από τα προβλήματα υγείας που μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμα, μειώνει την εγρήγορση με αποτέλεσμα να δυσκολεύει την έγκαιρη αντίδραση σε διάφορες καταστάσεις. Για παράδειγμα, είναι πολύ επικίνδυνο να οδηγούμε όταν δεν έχουμε κοιμηθεί καλά.
Μέχρι τώρα δεν υπήρχε κάποιο τεστ που να δείχνει αν κάποιος είναι άϋπνος και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που να αποτελεί κίνδυνο τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους γύρω του. Πλέον, οι ερευνητές έχουν κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, δημιουργώντας ένα τεστ, το οποίο αποκαλύπτει αν κάποιος έχει κοιμηθεί λιγότερες από 8 ώρες. Η νέα ανακάλυψη παρουσιάζεται στο Journal of Proteome Research του ACS.
Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές μελετώντας μία ομάδα 20 ανδρών, εντόπισαν μοριακές διαφορές στο σάλιο μετά από αλλαγές στις συνήθειες ύπνου. Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν τρία σενάρια ύπνου σε τυχαία σειρά, ανά μία εβδομάδα. Το πρώτο σενάριο ήταν μία νύχτα χωρίς ύπνο, το δεύτερο σενάριο ήταν τέσσερις νύχτες με δύο ώρες λιγότερο ύπνο από το συνηθισμένο και το τρίτο σενάριο ήταν ένα 8ωρο πρόγραμμα ύπνου.
Οι ερευνητές συνέλεξαν σάλιο πριν και μετά από κάθε σενάριο και ανέλυσαν τις συνθέσεις μεταβολιτών των δειγμάτων. Χρησιμοποιώντας στατιστικές αναλύσεις, προσδιόρισαν 10 μοριακές διαφορές μεταξύ δειγμάτων από άτομα που είχαν κοιμηθεί λίγες ώρες και εκείνων που είχαν κοιμηθεί περίπου 8 ώρες. Στη συνέχεια, η ομάδα ανέπτυξε ένα προγνωστικό μοντέλο βασισμένο στους ποικίλους μεταβολίτες του σάλιου και αναγνώρισε με επιτυχία δείγματα από άτομα με στέρηση ύπνου στο 94% των περιπτώσεων.
Τα λάθη που έκανε το μοντέλο πιθανότατα οφείλονταν σε μεμονωμένες μεταβολικές διεργασίες. Για παράδειγμα, οι συμμετέχοντες που δεν κοιμήθηκαν για ένα βράδυ, όταν στη συνέχεια απόλαυσαν 8 ώρες ύπνου δεν επέστρεψαν σε ένα πλήρως ξεκούραστο μεταβολικό προφίλ, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτός ο χρόνος μπορεί να μην είναι αρκετός για να επιστρέψει ο οργανισμός στη ρουτίνα του.
Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι μια συλλογή σιελογόνων μεταβολιτών αφήνει το «αποτύπωμά» της. Αυτό μπορεί να είναι πολύ σημαντικό σε περιπτώσεις διερεύνησης τροχαίων ατυχημάτων, τα οποία προκαλούνται από την έλλειψη ύπνου. Οι ερευνητές αναμένεται να πραγματοποιήσουν δοκιμές σε μεγαλύτερο δείγμα πληθυσμού για να ελέγξουν περαιτέρω την αποτελεσματικότητα του τεστ.
