Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Agder στη Νορβηγία εντόπισαν σαφή σύνδεση ανάμεσα στη διατροφή των παιδιών και την ψυχική τους υγεία ήδη από την ηλικία των 4 ετών.
Τα παιδιά που τρώνε πολλά φρούτα και λαχανικά εμφανίζουν λιγότερα σημάδια άγχους και ανησυχίας. Αντίθετα, όσα καταναλώνουν πολλά γλυκά και αλμυρά τρόφιμα φαίνεται να παρουσιάζουν συχνότερα διαταρακτική συμπεριφορά.
«Υπάρχει τόσο σαφής σύνδεση ανάμεσα σε όσα τρώμε και στο πώς αισθανόμαστε, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά, που πρέπει να μιλάμε περισσότερο γι’ αυτό», υπογράμμισε η Nina Cecilie Øverby, καθηγήτρια στο UiA.
Μαζί με τις συναδέλφους της μελέτησε τη διατροφή και τη συμπεριφορά 363 παιδιών ηλικίας 4 ετών στη Νορβηγία. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients.
Περισσότερα φρούτα, λιγότερες δυσκολίες
«Υπάρχουν αρκετές μελέτες για τη σχέση ανάμεσα στη διατροφή και την ψυχική υγεία, αλλά οι περισσότερες αφορούν εφήβους και ενήλικες. Για παιδιά τόσο μικρής ηλικίας, τα διαθέσιμα στοιχεία ήταν περιορισμένα», δήλωσε η Elisabet Rudjord Hillesund, συγγραφέας της μελέτης.
Στη μελέτη, οι γονείς ανέφεραν πόσο συχνά τα παιδιά τους κατανάλωναν διάφορα τρόφιμα. Παράλληλα, η συμπεριφορά των παιδιών αξιολογήθηκε με ερωτηματολόγιο που μετρά δύο τύπους δυσκολιών: τις εσωτερικευμένες συμπεριφορές, όπως το άγχος, η θλίψη και η απόσυρση, και τις εξωτερικευμένες συμπεριφορές, όπως ο θυμός, η ανησυχία και οι δυσκολίες συγκέντρωσης.
«Όσο συχνότερα τα παιδιά έτρωγαν φρούτα και λαχανικά, τόσο χαμηλότερη βαθμολογία είχαν και στους δύο τύπους προβλημάτων συμπεριφοράς», πρόσθεσε η Christine Helle, εκ των συγγραφέων της μελέτης.
Τα παιδιά που έτρωγαν πολλά γλυκά και αλμυρά υπερεπεξεργασμένα σνακ εμφάνιζαν περισσότερα σημάδια διαταρακτικής συμπεριφοράς.
«Η επίδραση της ανθυγιεινής διατροφής ήταν στην πραγματικότητα ισχυρότερη από την προστατευτική επίδραση των φρούτων και των λαχανικών», ανέφερε η Hillesund.
Γιατί όμως η διατροφή συνδέεται με την ψυχική υγεία ακόμη και στην προσχολική ηλικία; Οι ερευνητές δίνουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις.
Από τη μία πλευρά, τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν θρεπτικά συστατικά, όπως αντιοξειδωτικά, φυλλικό οξύ και μέταλλα. Αυτά μπορούν να συμβάλουν στην προστασία του εγκεφάλου από τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Από την άλλη, τα γλυκά και τα λιπαρά τρόφιμα μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την πλαστικότητα του εγκεφάλου σε περιοχές που είναι σημαντικές για την ψυχική υγεία.
Η εξήγηση, όμως, μπορεί να βρίσκεται και στο ίδιο το γεύμα.
«Τα λαχανικά είναι συχνά μέρος του βραδινού φαγητού. Τα κοινά οικογενειακά γεύματα είναι σημαντικά για την ποιότητα της διατροφής μας, αλλά και για την ποιότητα ζωής και την ευεξία», τόνισε η Øverby.
Τι πιστεύουν οι επιστήμονες
Η μελέτη είναι συγχρονική. Αυτό σημαίνει ότι οι ερευνητές εξέτασαν μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν μπορούν να πουν με βεβαιότητα τι είναι η αιτία και τι το αποτέλεσμα.
«Είναι πιθανό οι γονείς να μπαίνουν πιο εύκολα στον πειρασμό να δώσουν γλυκά σε ένα απαιτητικό παιδί, είτε για να το παρηγορήσουν είτε για να σταματήσουν την γκρίνια του», τόνισε η Hillesund.
Παρόλα αυτά, οι ερευνητές θεωρούν πιο πιθανό ότι η διατροφή είναι εκείνη που επηρεάζει τα παιδιά. Στην ανάλυσή τους έλαβαν υπόψη αρκετούς παράγοντες που θα μπορούσαν διαφορετικά να εξηγήσουν τη συσχέτιση, όπως η οικονομική κατάσταση της οικογένειας και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων.
«Η ψυχική υγεία της μητέρας είναι σημαντικός παράγοντας για το πώς αισθάνονται τα παιδιά, αλλά λάβαμε υπόψη και αυτόν τον παράγοντα», πρόσθεσε η Helle.
Η διατροφή ως πρόληψη
Τα προβλήματα ψυχικής υγείας αποτελούν μεγάλη πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Μεταξύ των εφήβων στη Νορβηγία, περίπου ένα στα 5 κορίτσια και ένα στα 10 αγόρια εμφανίζουν υψηλά επίπεδα ψυχικής δυσφορίας. Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι τα προβλήματα που εμφανίζονται σε μικρή ηλικία συχνά συνεχίζουν να επηρεάζουν το παιδί και αργότερα στη ζωή του.
«Είναι σημαντικό να παρέμβουμε νωρίς και να το προλάβουμε αυτό», επισήμανε η Helle.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα στηρίζουν τις παρεμβάσεις δημόσιας υγείας που ήδη εφαρμόζονται, αλλά δείχνουν επίσης ότι χρειάζονται περισσότερα μέτρα. Επισημαίνουν τη σημασία των γευμάτων στους παιδικούς σταθμούς, της διατροφικής καθοδήγησης στα κέντρα υγείας, της υποστήριξης των γονέων και της εκπαίδευσης των δασκάλων.
«Όταν μιλάμε για υγιεινή διατροφή, συχνά το κάνουμε με όρους πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων στην ηλικία των 60 ετών. Όμως η διατροφή έχει σημασία για την ψυχική μας υγεία εδώ και τώρα. Τα παιδιά πρέπει να κοινωνικοποιούνται, να αναπτύσσονται, να μαθαίνουν και να αλληλεπιδρούν με άλλους. Δεν θέλουμε αυτό που τρώνε να μπαίνει εμπόδιο σε όλα αυτά», είπε η Øverby.
