Η μουστάρδα είναι ένα από τα πιο δημοφιλή καρυκεύματα και παρασκευάζεται από τους σπόρους του φυτού της μουστάρδας. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα αρχίζει να τη συνδέει με πιθανά οφέλη για την υγεία, από τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα έως την ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού απέναντι σε λοιμώξεις και ασθένειες.

Πέρα από τη χρήση της στην κουζίνα, η μουστάρδα έχει μακρά ιστορία ως φυσικό θεραπευτικό μέσο. Χρησιμοποιούνταν ήδη από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή εποχή στην παραδοσιακή ιατρική και, όπως φαίνεται, όχι τυχαία.

Η μουστάρδα ως πηγή θρεπτικών συστατικών

Τα φυτά της μουστάρδας υπάρχουν σε δεκάδες ποικιλίες και όλες ξεχωρίζουν για τη θρεπτική τους αξία.

Τα φύλλα τους περιέχουν αξιόλογες ποσότητες ασβεστίου, χαλκού και βιταμινών C, A και K. Οι σπόροι, από την άλλη, είναι ιδιαίτερα πλούσιοι σε φυτικές ίνες, σελήνιο, μαγνήσιο και μαγγάνιο.

Ο πιο συγκεκριμένος τρόπος κατανάλωσης της μουστάρδας είναι με τη μορφή σάλτσα/ σος. Πρόκειται για καρύκευμα χαμηλών θερμίδων που προσθέτει εύκολα σίδηρο, ασβέστιο, σελήνιο και φώσφορο στα γεύματά σας.

Πηγή ωφέλιμων αντιοξειδωτικών

Η μουστάρδα περιέχει αντιοξειδωτικά και άλλες φυτικές ενώσεις που θεωρείται ότι προστατεύουν τον οργανισμό από βλάβες και ασθένειες.

Αποτελεί, για παράδειγμα, σημαντική πηγή γλυκοσινολατών, μιας ομάδας ενώσεων που περιέχουν θείο και βρίσκονται σε όλα τα σταυρανθή λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το λάχανο και τα λαχανάκια Βρυξελλών.

Οι γλυκοσινολάτες ενεργοποιούνται όταν τα φύλλα ή οι σπόροι του φυτού τραυματιστούν, είτε με το μάσημα είτε με το κόψιμο, και πιστεύεται ότι ενισχύουν τις αντιοξειδωτικές άμυνες του οργανισμού. Οι σπόροι και τα φύλλα μουστάρδας είναι ιδιαίτερα πλούσια στις ακόλουθες ενώσεις:

• Ισοθειοκυανικά: Πρόκειται για ενώσεις που προέρχονται από τις γλυκοσινολάτες και ενδέχεται να συμβάλλουν στην αναστολή της ανάπτυξης ή της εξάπλωσης καρκινικών κυττάρων.
• Σινιγρίνη: Η σινιγρίνη είναι υπεύθυνη για την έντονη γεύση της μουστάρδας και θεωρείται ότι διαθέτει αντιφλεγμονώδεις, αντιβακτηριακές, αντιμυκητιασικές, αντικαρκινικές και επουλωτικές ιδιότητες.

Παράλληλα, η μουστάρδα είναι πλούσια σε καροτενοειδή, ισοραμνετίνη και καεμπφερόλη. Έρευνες συνδέουν αυτά τα φλαβονοειδή αντιοξειδωτικά με χαμηλότερο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακές παθήσεις και, ενδεχομένως, ορισμένες μορφές καρκίνου.

Πιθανή προστασία από ορισμένες ασθένειες

Η μουστάρδα χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες ως παραδοσιακό θεραπευτικό μέσο για διάφορα προβλήματα υγείας. Τα τελευταία χρόνια, επιστημονικές μελέτες αρχίζουν να επιβεβαιώνουν ορισμένα από αυτά τα πιθανά οφέλη.

Προστασία από ορισμένους τύπους καρκίνου

Μελέτες σε εργαστηριακό περιβάλλον και σε ζώα δείχνουν ότι οι γλυκοσινολάτες της μουστάρδας μπορεί να συμβάλλουν στην καταστροφή καρκινικών κυττάρων ή να περιορίζουν την εξάπλωσή τους. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερα δεδομένα από μελέτες σε ανθρώπους.

Ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα

Μια μικρή μελέτη σε ανθρώπους έδειξε ότι ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής για το σάκχαρο με αφέψημα από φύλλα μουστάρδας ενδέχεται να μειώνει πιο αποτελεσματικά τα επίπεδα σακχάρου σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε σύγκριση με τη φαρμακευτική αγωγή από μόνη της.

Πιθανή προστασία από την ψωρίαση

Μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν ότι μια διατροφή πλούσια σε σπόρους μουστάρδας μπορεί να μειώνει τη φλεγμονή και να βοηθά στην επούλωση δερματικών βλαβών που σχετίζονται με την ψωρίαση.

Μείωση συμπτωμάτων δερματίτιδας εξ’ επαφής

Έρευνες σε ζώα δείχνουν ότι οι σπόροι μουστάρδας μπορεί να επιταχύνουν την επούλωση και να περιορίζουν τα συμπτώματα της δερματίτιδας εξ επαφής, μιας κατάστασης που χαρακτηρίζεται από κνησμώδες εξάνθημα μετά από επαφή με αλλεργιογόνα.

Παρότι τα ευρήματα αυτά είναι ενθαρρυντικά, οι διαθέσιμες μελέτες παραμένουν περιορισμένες και οι περισσότερες έχουν πραγματοποιηθεί σε κύτταρα ή σε ζώα, με τη χρήση εκχυλισμάτων μουστάρδας. Επομένως, δεν είναι ακόμη σαφές αν η κατανάλωση σπόρων, φύλλων ή σάλτσας μουστάρδας έχει τα ίδια αποτελέσματα στον άνθρωπο. Απαιτείται περισσότερη έρευνα πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Ασφάλεια και πιθανές παρενέργειες

Η κατανάλωση σπόρων, φύλλων ή σάλτσας μουστάρδας θεωρείται γενικά ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους, όταν γίνεται σε ποσότητες που συναντώνται συνήθως στη διατροφή.

Ωστόσο, η κατανάλωση πολύ μεγάλων ποσοτήτων, όπως αυτών που περιέχονται σε συμπυκνωμένα εκχυλίσματα, μπορεί να προκαλέσει κοιλιακό πόνο, διάρροια και φλεγμονή του εντέρου.

Τέλος, οι ωμοί σπόροι και τα φύλλα μουστάρδας περιέχουν βρογχογόνες ουσίες, ενώσεις που μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς, του αδένα που ρυθμίζει τον μεταβολισμό. Αυτό δεν φαίνεται να αποτελεί πρόβλημα για άτομα με φυσιολογική λειτουργία θυρεοειδούς. Όσοι όμως έχουν διαταραχές του θυρεοειδούς καλό είναι να μαγειρεύουν, να βράζουν ή να μουλιάζουν τους σπόρους και τα φύλλα μουστάρδας πριν την κατανάλωση ή να περιορίζουν γενικά την πρόσληψή τους.