Οι Αμερικανοί καταναλώνουν περίπου 20 δισεκατομμύρια λουκάνικα τύπου hot dog κάθε χρόνο. Παρότι αποτελούν ένα από τα πιο αγαπημένα street foods, οι ειδικοί στη διατροφή προειδοποιούν ότι ανήκουν και στις πιο έντονα επεξεργασμένες τροφές.

Ήδη από το 1969, ο συγγραφέας William Zinsser επισκέφθηκε ένα εργοστάσιο παραγωγής hot dog και ξεκίνησε το άρθρο του με μια χαρακτηριστική φράση: «Πάντα αναρωτιόμουν τι περιέχει ένα hot dog. Τώρα το ξέρω και εύχομαι να μην το είχα μάθει...»

Περισσότερα από πενήντα χρόνια αργότερα, η φράση αυτή εξακολουθεί να αντικατοπτρίζει τη σχέση που έχουμε με το συγκεκριμένο τρόφιμο: μας αρέσει να το τρώμε, αλλά προτιμούμε να μη γνωρίζουμε τι ακριβώς περιέχει.

Γιατί είναι τόσο δημοφιλές;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η δημοτικότητα του συγκεκριμένου τύπου λουκάνικο σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν τον εγκέφαλο.

Η διαιτολόγος Julia Zumpano από την Cleveland Clinic εξηγεί ότι τα hot dogs ενεργοποιούν το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, δηλαδή τις περιοχές που σχετίζονται με την ευχαρίστηση.

Ο συνδυασμός λίπους, αλατιού και έντονης γεύσης τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά, ενώ η κατανάλωσή τους προκαλεί έντονη αίσθηση ικανοποίησης, γεγονός που κάνει δύσκολο να περιοριστείτε μόνο σε ένα. Και φυσικά, σπάνια καταναλώνονται μόνα τους. Το λευκό ψωμάκι, η μουστάρδα, η κέτσαπ, τα κρεμμύδια ή το ξινολάχανο προσθέτουν ακόμη περισσότερο αλάτι, ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

Είναι τελικά υγιεινά;

Η απάντηση των περισσότερων ειδικών είναι ξεκάθαρη: όχι!

Ο επιστήμονας τροφίμων Michael Jacobson χαρακτηρίζει τα hot dogs ως μία από τις χειρότερες επιλογές όταν καταναλώνονται συστηματικά. Τα περισσότερα hot dogs ανήκουν στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και παρασκευάζονται από υπολείμματα κρέατος που απομένουν μετά την επεξεργασία των καλύτερων κομματιών βοδινού ή χοιρινού.

Παρότι περιέχουν κάποια ποσότητα πρωτεΐνης, είναι ταυτόχρονα ιδιαίτερα πλούσια σε:

• νάτριο (αλάτι),
• κορεσμένα λιπαρά,
• συντηρητικά,
• πρόσθετα επεξεργασίας.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης:

• καρδιαγγειακών παθήσεων,
• παχυσαρκίας,
• σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2,
• υπέρτασης,
• ορισμένων μορφών καρκίνου,
• ακόμη και άνοιας.

Τι περιέχει πραγματικά ένα hot dog;

Ανάλογα με τον κατασκευαστή, η σύστασή του μπορεί να διαφέρει, όμως συνήθως περιλαμβάνει υπολείμματα βοδινού ή χοιρινού κρέατος, μηχανικά διαχωρισμένο κρέας πουλερικών, λίπος, αλάτι, καρυκεύματα, συντηρητικά και πρόσθετα.

Στις ΗΠΑ επιτρέπεται επίσης η χρήση μηχανικά διαχωρισμένου κοτόπουλου, μιας λεπτής πάστας που προκύπτει όταν τα οστά με τα υπολείμματα κρέατος περνούν από ειδικά μηχανήματα υψηλής πίεσης, τα οποία απομακρύνουν κάθε βρώσιμο ιστό.

Γιατί τα συντηρητικά προκαλούν ανησυχία;

Τα περισσότερα hot dogs περιέχουν ουσίες όπως νιτρώδες νάτριο (sodium nitrite) και ερυθορβικό νάτριο (sodium erythorbate). Οι ουσίες αυτές βοηθούν στη διατήρηση του χαρακτηριστικού ροζ χρώματος και προστατεύουν από την ανάπτυξη επικίνδυνων βακτηρίων. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα νιτρώδη άλατα μπορούν να μετατραπούν σε νιτροζαμίνες, ενώσεις που θεωρούνται καρκινογόνες.

Οι νιτροζαμίνες σχηματίζονται είτε όταν τα επεξεργασμένα αλλαντικά ψήνονται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όπως στο μπάρμπεκιου, είτε κατά τη διαδικασία της πέψης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει τα επεξεργασμένα κρέατα ως καρκινογόνα για τον άνθρωπο, κυρίως σε σχέση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι σχετίζονται και με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος, του προστάτη και του μαστού.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι ειδικοί, η καθημερινή κατανάλωση περίπου 60 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου κατά σχεδόν 20%.

Υπάρχουν πιο υγιεινές επιλογές;

Στην αγορά κυκλοφορούν hot dogs χωρίς προσθήκη νιτρωδών, καθώς και προϊόντα από κοτόπουλο, γαλοπούλα ή φυτικές πρώτες ύλες.

Παρότι ορισμένες από αυτές τις επιλογές έχουν λιγότερα κορεσμένα λιπαρά ή μικρότερη περιεκτικότητα σε αλάτι, οι ειδικοί τονίζουν ότι εξακολουθούν να είναι υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Επιπλέον, πολλά προϊόντα που διαφημίζονται ως «χωρίς νιτρώδη» χρησιμοποιούν εκχύλισμα ή σκόνη σέλινου, τα οποία περιέχουν φυσικά νιτρικά άλατα που μετατρέπονται επίσης σε νιτρώδη μέσα στον οργανισμό.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί θεωρούν ότι μια ψητή στήθος κοτόπουλου αποτελεί σαφώς καλύτερη διατροφική επιλογή.

Μπορείτε να φάτε περιστασιακά ένα hot dog;

Η απάντηση είναι ναι, αρκεί να αποτελεί εξαίρεση και όχι συνήθεια.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η συχνότητα κατανάλωσης παρά το αν επιλέξετε ένα ελαφρώς καλύτερο προϊόν. Ένα hot dog σε μια γιορτή ή σε μια καλοκαιρινή έξοδο δεν πρόκειται να επηρεάσει σημαντικά την υγεία σας, εφόσον η συνολική διατροφή σας είναι ισορροπημένη.

Αντίθετα, η συστηματική κατανάλωσή του μπορεί να αυξήσει σταδιακά τους κινδύνους για την υγεία.

Εάν βρεθείτε σε ένα μπάρμπεκιου και θέλετε να απολαύσετε ένα hot dog περιστασιακά, μπορείτε να το κάνετε χωρίς ενοχές. Ωστόσο, καλό είναι να μην αποτελεί συχνή επιλογή στο καθημερινό σας διαιτολόγιο.

Αν έχετε τη δυνατότητα, προτιμήστε ένα απλό μπιφτέκι ή, ακόμη καλύτερα, άπαχο ψητό κοτόπουλο, συνοδευόμενο από σαλάτα ή άλλα θρεπτικά συνοδευτικά. Η συνολική ποιότητα της διατροφής σας είναι εκείνη που τελικά κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά για την υγεία σας.