Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί πλέον την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στα άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών στις ΗΠΑ και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου. Αν και τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότεροι ειδικοί προτείνουν ο προληπτικός έλεγχος να αρχίζει συνήθως στα 45 έτη για τους ενήλικες που δεν ανήκουν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα. Επομένως, θα πρέπει να τα συζητήσετε με τον γιατρό σας, ανεξάρτητα από την ηλικία σας.

Για να βοηθήσει τους πολίτες να αναγνωρίζουν πιθανά συμπτώματα και να απευθύνονται νωρίτερα στον γιατρό τους, το Αμερικανικό Κολέγιο Χειρουργών (ACS) δημιούργησε δωρεάν ενημερωτικό υλικό και μια λίστα ελέγχου, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί πριν από την επίσκεψη στον γιατρό πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

Αυξάνονται τα περιστατικά στους νεότερους ενήλικες

«Πολύ συχνά, όταν νεότεροι ασθενείς αναζητούν ιατρική βοήθεια για συμπτώματα που σχετίζονται με τις κενώσεις, αυτά αποδίδονται σε αιμορροΐδες ή δυσκοιλιότητα και αντιμετωπίζονται με συντηρητική αγωγή», εξήγησε στο Science Daily η Marylise Boutros, χειρουργός παχέος εντέρου και ορθού, αντιπρόεδρος έρευνας για τις παθήσεις του πεπτικού συστήματος στην Cleveland Clinic Florida και μέλος της Επιτροπής Ενημέρωσης Ασθενών του ACS, η οποία συνέβαλε στη δημιουργία του νέου ενημερωτικού υλικού.

«Καθώς όλο και περισσότεροι νέοι διαγιγνώσκονται με καρκίνο του παχέος εντέρου, η αναγνώριση ακόμη και των λιγότερο εμφανών ενδείξεων και συμπτωμάτων της νόσου μπορεί να σώσει ζωές. Το ενημερωτικό υλικό και η λίστα ελέγχου του ACS δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν τους ασθενείς να εκφράζουν με σαφήνεια τις ανησυχίες τους και να συζητούν ουσιαστικά με τον γιατρό τους για τον καρκίνο του παχέος εντέρου».

Η νόσος εξακολουθεί να εμφανίζεται συχνότερα στους μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες, ενώ περίπου 1 στους 25 ανθρώπους θα εκδηλώσει καρκίνο του παχέος εντέρου κάποια στιγμή στη ζωή του.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, περίπου 1 στα 5 περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου εμφανίζεται πλέον σε άτομα ηλικίας κάτω των 54 ετών. Πριν από 3 δεκαετίες, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 11%, δηλαδή περίπου 1 στα 10 περιστατικά.

Συμπτώματα του καρκίνου του παχέος εντέρου που χρειάζονται προσοχή

Τα πρώτα σημάδια του καρκίνου του παχέος εντέρου μπορεί να είναι ήπια, ασαφή ή να συγχέονται εύκολα με συνηθισμένα πεπτικά προβλήματα. Ωστόσο, εάν κάποιο σύμπτωμα εμφανίστηκε πρόσφατα, επιμένει ή είναι ασυνήθιστο για εσάς, δεν θα πρέπει να το αγνοήσετε χωρίς να σας εξετάσει γιατρός.

Η λίστα ελέγχου του ACS επισημαίνει ορισμένα πιθανά προειδοποιητικά σημάδια.

Επίμονες αλλαγές στις κενώσεις

Η δυσκοιλιότητα, η διάρροια, τα ασυνήθιστα λεπτά κόπρανα ή μια αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου που διαρκεί μπορεί να υποδηλώνουν κάποιο πρόβλημα. Μπορεί επίσης να αισθάνεστε ότι το έντερό σας δεν έχει αδειάσει εντελώς μετά την κένωση.

Ενδέχεται ακόμη να αισθανθείτε πίεση ή ενόχληση στην περιοχή του ορθού. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν όταν ένας όγκος προκαλεί φλεγμονή ή φράζει εν μέρει το έντερο.

«Στους νεότερους ασθενείς, αυτά τα συμπτώματα μπορεί ορισμένες φορές να οφείλονται σε παθήσεις που δεν σχετίζονται με καρκίνο», ανέφερε η Paula Denoya, χειρουργός παχέος εντέρου και ορθού στο Stony Brook University Hospital της Νέας Υόρκης και επικεφαλής του παραρτήματος Eastern Long Island της Νέας Υόρκης στην Επιτροπή για τον Καρκίνο.

«Ωστόσο, κάθε αλλαγή στις κενώσεις που είναι καινούργια ή ασυνήθιστη για εσάς χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Η ετήσια προληπτική επίσκεψη στον γιατρό είναι μια καλή ευκαιρία για να αναφέρετε τέτοιες ανησυχίες».

Επαναλαμβανόμενη παρουσία αίματος στα κόπρανα

Το αίμα στα κόπρανα αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι του καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται επανειλημμένα.

Έρευνα που παρουσιάστηκε στο Κλινικό Συνέδριο του ACS το 2025 εξέτασε ασθενείς ηλικίας κάτω των 50 ετών, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε κολονοσκόπηση επειδή είχαν συμπτώματα. Η αιμορραγία από το ορθό ήταν το σύμπτωμα που συνδεόταν περισσότερο με τη διάγνωση καρκίνου του παχέος εντέρου, καθώς αύξανε την πιθανότητα κατά 8,5 φορές.

«Η αιμορραγία είναι το συχνότερο σύμπτωμα του καρκίνου του παχέος εντέρου, αλλά μπορεί επίσης να οφείλεται σε άλλες παθήσεις», ανέφερε ο James T. McCormick, καθηγητής χειρουργικής στο Drexel College of Medicine, επικεφαλής του Προγράμματος για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου στο Allegheny Health Network στο Πίτσμπουργκ της Πενσιλβάνια και επικεφαλής του παραρτήματος της Νοτιοδυτικής Πενσιλβάνια στην Επιτροπή για τον Καρκίνο.

«Μπορεί να παρατηρήσετε ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη. Όταν αναμειγνύεται με τα κόπρανα, μπορεί να τους δώσει κόκκινο ή σκούρο χρώμα. Κάθε επαναλαμβανόμενη εμφάνιση αίματος, ανεξάρτητα από την ποσότητα, θα πρέπει να αξιολογείται από γιατρό. Ενδέχεται επίσης να χρειαστεί κολονοσκόπηση για να εντοπιστεί η αιτία».

Αλλαγές στο χρώμα ή την εμφάνιση των κοπράνων

Οι αλλαγές στην εμφάνιση των κοπράνων μπορεί να αποτελούν μία ακόμη ένδειξη. Τα κόπρανα με ζωηρό κόκκινο χρώμα, τα πολύ σκούρα κόπρανα ή εκείνα που μοιάζουν με πίσσα, καθώς και η παρουσία βλέννας, μπορεί να συνδέονται με αιμορραγία σε κάποιο σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα, του παχέος εντέρου ή του ορθού.

Αυτές οι αλλαγές δεν σημαίνουν πάντα ότι υπάρχει καρκίνος. Ωστόσο, θα πρέπει να αξιολογηθούν από γιατρό εάν επιμένουν ή επανεμφανίζονται.

Ανεξήγητες αλλαγές στη γενική κατάσταση της υγείας

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και άλλες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος μπορεί ορισμένες φορές να προκαλέσουν συμπτώματα που επηρεάζουν ολόκληρο το σώμα.

Η ανεξήγητη απώλεια βάρους, η επίμονη κόπωση, η αδυναμία, η μειωμένη όρεξη, η ναυτία ή ο εμετός μπορεί να αποτελούν ενδείξεις κάποιου προβλήματος υγείας. Εάν εμφανίσετε αυτά τα συμπτώματα, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό.

Οικογενειακό ιστορικό και προληπτικός έλεγχος

Η Ειδική Ομάδα Προληπτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ συνιστά στους ενήλικες που διατρέχουν μέσο κίνδυνο να αρχίζουν τον προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου στην ηλικία των 45 ετών.

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουν τον έλεγχο νωρίτερα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου και όσοι πάσχουν από φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα.

Υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες μέθοδοι προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η κολονοσκόπηση εξακολουθεί να θεωρείται η καλύτερη μέθοδος, επειδή επιτρέπει στους γιατρούς να εντοπίσουν τον καρκίνο και να αφαιρέσουν προκαρκινικούς πολύποδες κατά την ίδια εξέταση.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να αντιμετωπιστεί πολύ αποτελεσματικά όταν εντοπιστεί έγκαιρα, ενώ οι εξελίξεις στη χειρουργική επιτρέπουν όλο και λιγότερο επεμβατικές θεραπείες», ανέφερε η Boutros. «Ενθαρρύνω τους ασθενείς να αναλάβουν ενεργό ρόλο και να χρησιμοποιήσουν τη λίστα ελέγχου για να συζητήσουν με τον γιατρό πρωτοβάθμιας περίθαλψης οποιαδήποτε ανησυχητική αλλαγή παρατηρήσουν στις κενώσεις τους».