Το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης, όπως επισημαίνει ο ΕΟΔΥ συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αλλά μπορεί να προσβάλει και οποιοδήποτε όργανο του σώματος.
Ο 4χρονος Elliot West, όπως τονίζει η μητέρα του Megan West στη Mirror είχε έντονη εφίδρωση κατά τη διάρκεια του ύπνου και απώλεια βάρους.
H Megan, μοιράστηκε την ιστορία του γιού της για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με την ασθένεια. Η ίδια φοβήθηκε πολύ για τη ζωή του γιου της όταν της είπαν ότι χρειαζόταν χειρουργική επέμβαση σπονδυλοδεσίας πέρυσι. Ο Elliot είναι πλέον σε ανάρρωση, αλλά η Megan εφιστά την προσοχή σε άλλους γονείς: «Ακούστε το παιδί σας και πιέστε το όταν νιώθετε ότι τα πράγματα δεν είναι σωστά».
Όσον αφορά την περίπτωση του Elliot, αρχικά αντιμετώπισε δυσκολία στο περπάτημα. Οι γιατροί, ωστόσο, φέρονται να απέδωσαν τα συμπτώματα του αγοριού σε ιογενείς λοιμώξεις και είπαν ότι μπορεί να περπατούσε περίεργα ζητώντας την προσοχή των γονιών του. Τελικά η Megan, πήγε τον γιο της στο νοσοκομείο του Κόβεντρι τον Ιούνιο του 2025, αφού παραπονέθηκε ότι τα πόδια του «δεν λειτουργούσαν». Εκεί, μια ακτινογραφία αποκάλυψε λεμφαδένες στους πνεύμονες του παιδιού.
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της φυματίωσης
- βήχας που διαρκεί περισσότερο από 3 εβδομάδες
- κόπωση ή εξάντληση
- υψηλός πυρετός ή νυχτερινές εφιδρώσεις
- απώλεια όρεξης
- απώλεια βάρους
- γενική αδιαθεσία
Πώς μεταδίδεται η φυματίωση
Μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο με την εισπνοή σταγονιδίων που περιέχουν μυκοβακτηρίδια σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Τα άτομα με πνευμονική φυματίωση αποβάλλουν πολύ μικρά τέτοια σταγονίδια με τον βήχα, το φτάρνισμα και τη δυνατή ομιλία. Τα άτομα αυτά μεταδίδουν συνήθως τη νόσο στους ανθρώπους που είναι σε σ τ ε ν ή επαφή μαζί τους αρκετές ώρες κάθε μέρα, όπως η στενή οικογένειά τους ή συγκάτοικοι στο ίδιο σπίτι.
Η φυματίωση δε μεταδίδεται μέσω της κοινής χρήσης αντικειμένων, όπως με τα ρούχα, τα σεντόνια, τα κοινά πιάτα και μαχαιροπίρουνα, τα ποτήρια και τις τουαλέτες.
Τι σημαίνει η μόλυνση από μυκοβακτηρίδιο;
Οι περισσότεροι άνθρωποι που εισπνέουν τα μυκοβακτηρίδια μολύνονται, αλλά ο οργανισμός έχει την ικανότητα να αμυνθεί και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Με αυτό τον τρόπο τα μυκοβακτηρίδια γίνονται ανενεργά, αλλά παραμένουν στον οργανισμό και μπορεί να γίνουν ενεργά αργότερα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν αναπτύσσουν ποτέ φυματίωση (ενεργό νόσο) και δεν μεταδίδουν τη νόσο σε άλλους. Επομένως, δεν έχουν συμπτώματα, συνήθως όμως έχουν θετική δερμοαντίδραση Mantoux.
Τα άτομα αυτά λέμε ότι έχουν «λανθάνουσα φυματική λοίμωξη». Από αυτούς, ένα ποσοστό 5-10%, και, ιδιαίτερα αυτοί που το αμυντικό τους σύστημα είναι εξασθενημένο, μπορεί να αναπτύξουν ενεργό φυματίωση κάποια στιγμή στο μέλλον.
Τι σημαίνει ότι έχω φυματίωση;
Τα μυκοβακτηρίδια της φυματίωσης πολλαπλασιάζονται μέσα στον οργανισμό και προκαλούν νόσο, αν το αμυντικό σύστημα δεν μπορεί να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Μερικοί άνθρωποι αρρωσταίνουν σχεδόν αμέσως μετά την μόλυνση, άλλοι όμως μπορεί να αρρωστήσουν πολλά
χρόνια αργότερα, όταν για κάποιο λόγο εξασθενήσει το αμυντικό τους σύστημα. Περισσότερο ευαίσθητα είναι τα μικρά παιδιά (βρέφη και νήπια) και οι ηλικιωμένοι, καθώς επίσης άτομα με διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, λευχαιμία ή λεμφώματα, άτομα με εθισμό στο αλκοόλ ή σε
τοξικές ουσίες, άτομα που παίρνουν κορτικοστεροειδή ή ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, που είναι φορείς του ΗIV (του ιού που προκαλεί το AIDS), καθώς και άτομα με σοβαρό υποσιτισμό.
Πώς μπορώ να γνωρίζω αν έχω μολυνθεί;
Η εξέταση Mantoux, ένα δερματικό τεστ που βασίζεται στην ενδοδερμική ένεση μικρής ποσότητας φυματινικής πρωτεΐνης και διαβάζεται μετά από 2-3 ημέρες, είναι ο πιο συνήθης τρόπος ελέγχου της μόλυνσης από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης.
Η θετική δερμοαντίδραση Mantoux μπορεί να σημαίνει προηγούμενη μόλυνση με το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης, αλλά δε σημαίνει απαραιτήτως ενεργό νόσο.
Η θετική Mantoux μπορεί να οφείλεται σε προηγούμενο εμβολιασμό με εμβόλιο BCG. Αν όμως η δερματική αντίδραση είναι έντονη, ο εμβολιασμός έχει γίνει πριν πολλά χρόνια ή υπάρχει ιστορικό επαφής με ασθενή με μεταδοτική μορφή φυματίωσης, η θετική Mantoux μπορεί να σημαίνει μόλυνση από το μυκοβακτηρίδιο ή και ενεργό νόσο.
Σε κάθε περίπτωση, η δερμοαντίδραση Mantoux αξιολογείται σε συνάρτηση με το ιστορικό και την παρουσία ή όχι συμπτωμάτων.
Η εξέταση ιντερφερόνης (IGRA) γίνεται σε δείγμα αίματος και το αποτέλεσμά της δεν επηρεάζεται από τυχόν προηγούμενο εμβολιασμό με BCG. Κατά τα άλλα, το θετικό αποτέλεσμα μπορεί να δηλώνει λανθάνουσα ανενεργό μόλυνση από μυκοβακτηρίδιο ή ενεργό νόσο, και συναξιολογείται με τα κλινικά και επιδημιολογικά δεδομένα, όπως και η δερμοαντίδραση Mantoux.
Υπάρχει εμβόλιο για τη φυματίωση;
Υπάρχει το εμβόλιο BCG, το οποίο συνιστάται σε βρέφη και μικρά παιδιά σε χώρες ή πληθυσμούς που η φυματίωση είναι σχετικά συχνή, διότι προλαμβάνει τις πολύ σοβαρές μορφές της νόσου.
Προστατεύει από την πνευμονική φυματίωση περίπου το 50% όσων εμβολιάζονται, αλλά προστατεύει σε πολύ υψηλό ποσοστό από τη φυματιώδη μηνιγγίτιδα και τη διάσπαρτη (κεχροειδή) μορφή.
Στην Ελλάδα, μετά από εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, έχει σταματήσει ο καθολικός εμβολιασμός των παιδιών με το εμβόλιο BCG.
Με βάση τις εγκυκλίους του Υπουργείου Υγείας με αρ. Πρωτ. Γ1α/Γ.Π.οικ.14680/16-5-2016 και Γ1α/Γ.Π.οικ.69076/16-9-2016 εμβολιασμός με το BCG συνιστάται πλέον να γίνεται:
1. Κατά τη γέννηση σε νεογνά αυξημένου κινδύνου (νεογνά μεταναστών από χώρες με υψηλό ή μέσο δείκτη φυματιώδους διαμόλυνσης ή που ζουν σε δυσχερείς συνθήκες, αθιγγάνων και άλλων ομάδων που ζουν σε συνθήκες ομαδικής διαβίωσης, μητέρων που έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV, οικογενειών που πρόκειται να μετακινηθούν σε χώρες με υψηλό ή μέσο δείκτη φυματιώδους διαμόλυνσης και νεογνά στο άμεσο περιβάλλον των οποίων υπάρχει άτομο με ενεργό φυματίωση, το οποίο δε συμμορφώνεται στη θεραπεία ή πάσχει από πολυανθεκτική νόσο και το παιδί δεν μπορεί να απομακρυνθεί).
2. Σε βρέφη και παιδιά μέχρι και την ηλικία των 5 ετών, που ανήκουν στις παραπάνω ομάδες αυξημένου κινδύνου και δεν έχουν εμβολιαστεί με BCG στη γέννηση.
