Περισσότεροι από 1.300 Αυστραλοί έχουν προσφύγει σε ομαδική αγωγή κατά της Johnson & Johnson, υποστηρίζοντας ότι τα προϊόντα ταλκ της εταιρείας οδήγησαν σε καρκίνο των ωοθηκών, σε μεσοθηλίωμα, δηλαδή καρκίνο που επηρεάζει τους πνεύμονες, καθώς και σε άλλους καρκίνους του αναπαραγωγικού συστήματος.
Η υπόθεση αυτή ακολουθεί αντίστοιχες αγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των οποίων και μια ιδιαίτερα προβεβλημένη υπόθεση στην Καλιφόρνια. Τον Δεκέμβριο του 2025, η Johnson & Johnson υποχρεώθηκε να καταβάλει 40 εκατομμύρια δολάρια σε δύο γυναίκες, αφού το δικαστήριο έκρινε ότι η παιδική της πούδρα ήταν επικίνδυνη και ότι η εταιρεία δεν είχε προειδοποιήσει επαρκώς τους καταναλωτές.
Το ταλκ είναι ένα φυσικό ορυκτό που εξορύσσεται σε πολλές περιοχές του κόσμου. Μπορεί να έρθετε σε επαφή με αυτόν κατά την εξόρυξη και την επεξεργασία, σε βιομηχανικές εφαρμογές, αλλά πιο συχνά μέσω της χρήσης του σε καλλυντικά και πούδρες σώματος.
Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων για να απορροφά την υγρασία, να μειώνει την τριβή, να καλύπτει οσμές ή να περιορίζει ερεθισμούς και συγκάματα. Στις πούδρες προσώπου και στα προϊόντα μακιγιάζ, το ταλκ αυξάνει την καλυπτικότητα και αφήνει την επιδερμίδα λεία και απαλή.
Πώς όμως μπορεί να συνδέεται με τον καρκίνο; Και τι λέει η επιστήμη; Ο Tam Ha, Επίκουρος Καθηγητής στην επιδημιολογία του καρκίνου στο πανεπιστήμιο Wollongong εξήγησε όλα όσα πρέπει να ξέρετε, μιλώντας στο Science Alert.
Επιμόλυνση με αμίαντο
Από τη δεκαετία του 1970 άρχισαν να διατυπώνονται ερωτήματα για το αν το ταλκ μπορεί να είναι επιμολυσμένος με αμίαντο. Ο αμίαντος είναι γνωστός καρκινογόνος παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους πνεύμονες όταν εισπνέεται.
Το ταλκ και ο αμίαντος είναι ορυκτά που συχνά εντοπίζονται κοντά το ένα στο άλλο στο υπέδαφος, γεγονός που σημαίνει ότι κατά την εξόρυξη υπάρχει πιθανότητα επιμόλυνσης του ταλκ με ίνες αμιάντου.
Από τη δεκαετία του 1970, οι κατασκευαστές επιχείρησαν να παράγουν πούδρα ταλκ χωρίς αμίαντο. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσο συστηματικά γίνονται οι έλεγχοι και ποια ήταν στην πράξη η έκταση της επιμόλυνσης τα τελευταία 50 χρόνια.
Το 2023, η Johnson & Johnson σταμάτησε να χρησιμοποιεί ταλκ στα προϊόντα της παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας, και αντικατέστησε τον ταλκ με βάση από καλαμποκάλευρο. Άλλες εταιρείες συνεχίζουν να διαθέτουν πούδρα ταλκ στην αγορά, ενώ η ουσία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται τόσο σε καλλυντικά όσο και σε βιομηχανικές εφαρμογές.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά στοιχεία για τη σχέση με τον καρκίνο;
Δύο μορφές καρκίνου φαίνεται να έχουν πιθανή σύνδεση με τη χρήση ταλκ:
• καρκίνος του πνεύμονα, λόγω της πιθανής εισπνοής σωματιδίων ταλκ, κάτι που μπορεί να συμβεί κυρίως σε ορισμένα επαγγέλματα
• καρκίνος των ωοθηκών, λόγω της συστηματικής χρήσης πούδρας ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
Ορισμένες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι τα προϊόντα που περιέχουν ταλκ συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά καρκίνου των ωοθηκών. Άλλες μελέτες, όμως, δεν διαπίστωσαν καμία συσχέτιση.
Μελέτες που εξέτασαν ειδικά τη χρήση ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων δεν βρήκαν στοιχεία που να υποστηρίζουν σύνδεση μεταξύ ταλκ και καρκίνου της μήτρας ή του τραχήλου της μήτρας.
Η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ πούδρας ταλκ και καρκίνου δεν είναι απλή υπόθεση. Πολλά χρόνια μετά, είναι δύσκολο να θυμάστε με ακρίβεια λεπτομέρειες, όπως ποια μάρκα χρησιμοποιούσατε ή σε ποια ποσότητα. Επιπλέον, ορισμένοι άνθρωποι που ανέπτυξαν καρκίνο μπορεί να έχουν αποβιώσει πριν εντοπιστούν και συμπεριληφθούν σε σχετικές μελέτες.
Παρόλα αυτά, όταν οι ερευνητές εξέτασαν τη συχνότητα χρήσης πούδρας ταλκ και συνέκριναν όσους τη χρησιμοποιούσαν συχνά με όσους δεν τη χρησιμοποιούσαν, διαπίστωσαν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών στους συχνούς χρήστες.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εσάς;
Όταν τα αποτελέσματα από πολλές μελέτες διαφέρουν, οι επιστήμονες τα συνδυάζουν σε συνολικές αναλύσεις για να δώσουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα. Τι δείχνει λοιπόν το σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων για τη σχέση ανάμεσα στη χρήση ταλκ και τον καρκίνο των ωοθηκών;
Σύμφωνα με τις συνολικές αναλύσεις, φαίνεται να υπάρχει ένας ασθενής κίνδυνος για ορισμένους τύπους καρκίνου των ωοθηκών, δηλαδή μια μικρή αύξηση του κινδύνου. Οι λόγοι πίσω από αυτή τη συσχέτιση, ωστόσο, δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι το ταλκ δεν αυξάνει τον κίνδυνο άλλων γυναικολογικών καρκίνων, όπως της μήτρας και του τραχήλου της μήτρας.
Το ταλκ που είναι επιμολυσμένος με αμίαντο συνδέεται ξεκάθαρα με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Αντίθετα, η καλλυντική χρήση ταλκ δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα, καθώς η εισπνοή του στις συνήθεις συνθήκες χρήσης είναι περιορισμένη.
Το 2024, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναθεώρησε τη θέση του και κατέταξε τον ταλκ ως «πιθανώς καρκινογόνο», δηλαδή ουσία που πιθανόν προκαλεί καρκίνο στους ανθρώπους. Πρόκειται για τη δεύτερη υψηλότερη κατηγορία κινδύνου, στην οποία ανήκουν επίσης το ζιζανιοκτόνο glyphosate και το κόκκινο κρέας.
Αν χρησιμοποιείτε πούδρα ταλκ και ανησυχείτε για ενδεχόμενη αύξηση του κινδύνου καρκίνου, η σύσταση είναι να διακόψετε τη χρήση της ή να περιορίσετε την ποσότητα που χρησιμοποιείτε.
Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να σταθμίζετε τα πιθανά οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιείτε ταλκ για μεγάλο χρονικό διάστημα και θέλετε να μειώσετε όσο το δυνατόν περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
