Η ψυχική υγεία αποτελεί βασικό πυλώνα της συνολικής υγείας. Δεν επηρεάζει μόνο το πώς αισθάνεστε ή πώς αντιμετωπίζετε τις καθημερινές προκλήσεις, αλλά συνδέεται στενά και με τη σωματική υγεία. Έρευνες δείχνουν ότι η καλή ψυχική κατάσταση μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου για χρόνιες παθήσεις, να ενισχύσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και να επηρεάσει θετικά τη μακροζωία. Αντίθετα, το παρατεταμένο στρες, η απομόνωση και τα προβλήματα ψυχικής υγείας μπορούν να έχουν επιπτώσεις τόσο στο σώμα όσο και στην ποιότητα ζωής.

Για αυτόν τον λόγο, η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν είναι πολυτέλεια, αλλά σημαντικό μέρος της καθημερινής υγείας και ευεξίας. Ακόμη και μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να κάνουν διαφορά στον τρόπο που αισθάνεστε και λειτουργείτε.

Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας (NHS), υπάρχουν 5 απλά βήματα που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και ευεξίας. Αυτές οι πρακτικές βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και μπορούν να ενσωματωθούν σχετικά εύκολα στην καθημερινότητα.

1. Συνδεθείτε με άλλους ανθρώπους

Οι καλές σχέσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην ψυχική ευεξία. Μπορούν να:

• σας βοηθήσουν να ενισχύσετε το αίσθημα του «ανήκειν» και την αυτοεκτίμησή σας
• σας δώσουν την ευκαιρία να μοιραστείτε θετικές εμπειρίες
• προσφέρουν συναισθηματική υποστήριξη και να σας επιτρέψουν να στηρίξετε και άλλους ανθρώπους
• Υπάρχουν πολλοί τρόποι να καλλιεργήσετε πιο δυνατές και στενές σχέσεις.

Κάντε τα εξής

• αν είναι δυνατόν, αφιερώστε χρόνο κάθε μέρα στην οικογένειά σας, για παράδειγμα καθιερώνοντας μια σταθερή ώρα για να τρώτε μαζί το βραδινό γεύμα
• κανονίστε μια έξοδο με φίλους που έχετε καιρό να δείτε
• δοκιμάστε να κλείσετε την τηλεόραση για να μιλήσετε ή να παίξετε ένα παιχνίδι με τα παιδιά, τους φίλους ή την οικογένειά σας
• φάτε μεσημεριανό με έναν συνάδελφο
• επισκεφθείτε έναν φίλο ή συγγενή που χρειάζεται υποστήριξη ή παρέα
• προσφέρετε εθελοντική εργασία σε ένα τοπικό σχολείο, νοσοκομείο ή ομάδα της κοινότητας.
• αξιοποιήστε την τεχνολογία για να διατηρείτε επαφή με φίλους και οικογένεια. Οι εφαρμογές βιντεοκλήσεων όπως Skype και FaceTime είναι χρήσιμες, ειδικά αν ζείτε μακριά ο ένας από τον άλλον

Αποφύγετε να βασίζεστε αποκλειστικά στην τεχνολογία ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να χτίσετε σχέσεις. Είναι εύκολο να συνηθίσετε να επικοινωνείτε μόνο με μηνύματα ή email.

2. Να είστε σωματικά δραστήριοι

Η σωματική δραστηριότητα δεν είναι σημαντική μόνο για τη σωματική υγεία και τη φυσική σας κατάσταση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί επίσης να βελτιώσει την ψυχική ευεξία, καθώς:

• ενισχύει την αυτοεκτίμηση
• σας βοηθά να θέτετε στόχους ή προκλήσεις και να τους πετυχαίνετε
• προκαλεί χημικές αλλαγές στον εγκέφαλο που μπορούν να βελτιώσουν τη διάθεση

Κάντε τα εξής

• διαβάστε για μορφές άσκησης, όπως το τρέξιμο και οι αερόβιες ασκήσεις, που μπορούν να σας βοηθήσουν να κινηθείτε περισσότερο και να βελτιώσετε τη φυσική σας κατάσταση
• ενημερωθείτε για το πώς μπορείτε να βελτιώσετε τη δύναμη και την ευλυγισία σας, ώστε να αυξήσετε τη μυϊκή δύναμη, να βελτιώσετε την ισορροπία και να μειώσετε τους πόνους στις αρθρώσεις
• αν χρησιμοποιείτε αναπηρικό αμαξίδιο, αναζητήστε συμβουλές άσκησης για άτομα που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο

Μην θεωρείτε ότι πρέπει να περνάτε ώρες στο γυμναστήριο. Είναι προτιμότερο να βρίσκετε δραστηριότητες που σας αρέσουν και να τις εντάξετε στη ζωή σας

3. Μάθετε νέες δεξιότητες

Έρευνες δείχνουν ότι η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων μπορεί επίσης να βελτιώσει την ψυχική ευεξία, καθώς:

• ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση
• σας βοηθά να νιώσετε ότι έχετε σκοπό
• σας βοηθά να συνδεθείτε με άλλους ανθρώπους

Ακόμη κι αν πιστεύετε ότι δεν έχετε αρκετό χρόνο ή ότι δεν χρειάζεται να μάθετε κάτι καινούριο, υπάρχουν πολλοί τρόποι να εντάξετε τη μάθηση στην καθημερινότητά σας.

Κάντε τα εξής

• δοκιμάστε να μάθετε να μαγειρεύετε κάτι καινούριο. Ενημερωθείτε για το πώς μπορείτε να ακολουθείτε μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή
• αναλάβετε μια νέα ευθύνη στη δουλειά, όπως να καθοδηγήσετε έναν νεότερο συνάδελφο ή να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας στις παρουσιάσεις
• ασχοληθείτε με μια εργασία DIY στο σπίτι, όπως να επισκευάσετε ένα χαλασμένο ποδήλατο, μια πόρτα κήπου ή κάτι μεγαλύτερο. Υπάρχουν πολλά δωρεάν βίντεο με οδηγίες στο διαδίκτυο
• σκεφτείτε να εγγραφείτε σε ένα πρόγραμμα μαθημάτων σε ένα τοπικό κολέγιο. Θα μπορούσατε να μάθετε μια νέα γλώσσα ή μια πρακτική δεξιότητα, όπως υδραυλικά
• δοκιμάστε νέα χόμπι που σας προκαλούν, όπως να ξεκινήσετε ένα blog, ένα νέο άθλημα ή να μάθετε ζωγραφική

Από την άλλη, μην θεωρείτε ότι πρέπει να αποκτήσετε νέους τίτλους σπουδών ή να δώσετε εξετάσεις αν αυτό δεν σας ενδιαφέρει. Είναι προτιμότερο να βρίσκετε δραστηριότητες που σας αρέσουν και να τις εντάξετε στη ζωή σας

4. Προσφέρετε στους άλλους

Η έρευνα δείχνει ότι οι πράξεις προσφοράς και καλοσύνης μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική ευεξία, καθώς:

• δημιουργούν θετικά συναισθήματα και αίσθημα ανταμοιβής
• σας δίνουν αίσθηση σκοπού και ενισχύουν την αυτοεκτίμηση
• σας βοηθούν να συνδεθείτε με άλλους ανθρώπους

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει μικρές πράξεις καλοσύνης προς άλλους ανθρώπους ή μεγαλύτερες πρωτοβουλίες, όπως ο εθελοντισμός στην τοπική κοινότητα.

Μερικά παραδείγματα είναι τα εξής:

• πείτε «ευχαριστώ» σε κάποιον για κάτι που έκανε για εσάς
• ρωτήστε φίλους, συγγενείς ή συναδέλφους πώς είναι και ακούστε πραγματικά την απάντησή τους
• περάστε χρόνο με φίλους ή συγγενείς που χρειάζονται υποστήριξη ή παρέα
• προσφερθείτε να βοηθήσετε κάποιον που γνωρίζετε σε μια εργασία στο σπίτι ή σε ένα επαγγελματικό έργο
• προσφέρετε εθελοντική εργασία στην κοινότητά σας, όπως βοηθώντας σε ένα σχολείο, νοσοκομείο ή δομή φροντίδας

5. Δώστε προσοχή στην παρούσα στιγμή (mindfulness)

Το να δίνετε μεγαλύτερη προσοχή στην παρούσα στιγμή μπορεί να βελτιώσει την ψυχική ευεξία. Αυτό περιλαμβάνει τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας, το σώμα σας και τον κόσμο γύρω σας.

Κάποιοι ονομάζουν αυτή την επίγνωση «mindfulness». Η πρακτική αυτή μπορεί να σας βοηθήσει να απολαμβάνετε περισσότερο τη ζωή και να κατανοείτε καλύτερα τον εαυτό σας. Μπορεί επίσης να αλλάξει θετικά τον τρόπο με τον οποίο νιώθετε για τη ζωή και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε τις προκλήσεις.