Η ψυχολογική ευεξία, που περιλαμβάνει την ευτυχία, την αισιοδοξία και την αίσθηση σκοπού, δεν αφορά μόνο το πώς αισθάνεστε στην καθημερινότητά σας. Συνδέεται και με καλύτερη σωματική υγεία και συνολικά υψηλότερη ποιότητα ζωής. Αν και η διατροφή από μόνη της δεν αποτελεί λύση για την ψυχική υγεία, οι ερευνητές εξετάζουν αν ορισμένες τροφές, όπως εκείνες που είναι πλούσιες σε φλαβονοειδή, φυτικές ενώσεις με γνωστές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, μπορεί να συμβάλλουν στη μακροπρόθεσμη ευτυχία και αισιοδοξία.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Clinical Nutrition εστίασε σε τρόφιμα πλούσια σε φλαβονοειδή, όπως τα μούρα, τα εσπεριδοειδή και το τσάι, και διερεύνησε αν μπορούν να υποστηρίξουν την ψυχολογική ευεξία με την πάροδο του χρόνου.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Για να εξετάσουν αν η πρόσληψη φλαβονοειδών συνδέεται με την ψυχολογική ευεξία, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τη Nurses’ Health Study, μία από τις μεγαλύτερες και πιο αναλυτικές μακροχρόνιες μελέτες στον κόσμο, που περιλαμβάνει στοιχεία από περισσότερες από 120.000 γυναίκες νοσηλεύτριες. Η μελέτη παρακολουθεί επί δεκαετίες την υγεία, τον τρόπο ζωής και τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχουσών.
Για τη συγκεκριμένη ανάλυση, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε 2 ομάδες γυναικών. Στη μία ομάδα παρακολουθήθηκαν τα επίπεδα ευτυχίας για διάστημα 10 ετών, ενώ στη δεύτερη καταγράφηκαν τα επίπεδα αισιοδοξίας για αντίστοιχο χρονικό διάστημα.
Οι συμμετέχουσες συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων κάθε 4 χρόνια. Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές υπολόγισαν την πρόσληψη τροφίμων πλούσιων σε φλαβονοειδή, όπως μούρα, εσπεριδοειδή, τσάι και κόκκινο κρασί. Παράλληλα, δημιούργησαν έναν «δείκτη φλαβοδιατροφής», ώστε να αξιολογήσουν την ποικιλία της πρόσληψης φλαβονοειδών, με βάση τις μερίδες 7 βασικών τροφίμων: τσάι, μήλα, πορτοκάλια, γκρέιπφρουτ, βατόμουρα, φράουλες και κόκκινο κρασί.
Για μεγαλύτερη ακρίβεια, αποκλείστηκαν άτομα με σοβαρά χρόνια νοσήματα ή ελλιπή δεδομένα. Συνολικά, στην ανάλυση για την ευτυχία συμπεριλήφθηκαν περισσότερες από 44.000 γυναίκες, ενώ στην ανάλυση για την αισιοδοξία σχεδόν 37.000. Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, η σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα και η συνολική ποιότητα της διατροφής, ώστε να απομονώσουν την επίδραση της πρόσληψης φλαβονοειδών στην ψυχολογική ευεξία.
Οι τροφές που προωθούν την ευτυχία
Τα αποτελέσματα έδειξαν μια μέτρια αλλά ουσιαστική συσχέτιση μεταξύ διατροφών πλούσιων σε φλαβονοειδή και της διατήρησης υψηλών επιπέδων ευτυχίας και αισιοδοξίας. Οι γυναίκες που κατανάλωναν τις περισσότερες τροφές πλούσιες σε φλαβονοειδή, περίπου 3 μερίδες την ημέρα, είχαν 3% περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσουν υψηλά επίπεδα ευτυχίας και 6% περισσότερες πιθανότητες να παραμείνουν αισιόδοξες κατά τη διάρκεια της μελέτης, σε σύγκριση με εκείνες που είχαν τη χαμηλότερη πρόσληψη.
Ορισμένα τρόφιμα φάνηκαν να σχετίζονται με ακόμη μεγαλύτερο όφελος. Η υψηλότερη κατανάλωση φραουλών, βατόμουρων, μήλων, πορτοκαλιών και γκρέιπφρουτ συνδέθηκε με 8% έως 16% μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της ευτυχίας ή της αισιοδοξίας. Ενδεικτικά, οι γυναίκες που κατανάλωναν τις περισσότερες φράουλες είχαν 8% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν υψηλά επίπεδα ευτυχίας, ενώ όσες κατανάλωναν τα περισσότερα βατόμουρα είχαν 14% περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσουν την αισιοδοξία τους.
Αντίθετα, μολονότι το τσάι και το κόκκινο κρασί είναι επίσης πλούσια σε φλαβονοειδή, δεν εμφάνισαν εξίσου ισχυρές συσχετίσεις. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο κατανάλωσης ή επεξεργασίας αυτών των ροφημάτων, καθώς και με διακυμάνσεις στην περιεκτικότητά τους σε φλαβονοειδή, ανάλογα με παράγοντες όπως η παρασκευή και η αποθήκευση.
Αν και τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση. Παρότι υποδηλώνει μια αμφίδρομη σχέση, όπου η διατροφή επηρεάζει την ψυχολογική ευεξία και το αντίστροφο, είναι πιθανό να παρεμβαίνουν και άλλοι παράγοντες, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση ή η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα. Απαιτείται περισσότερη έρευνα, ιδιαίτερα κλινικές μελέτες, ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να διευκρινιστούν οι μηχανισμοί που εμπλέκονται.
Πώς μεταφράζονται αυτά στην καθημερινότητα
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εσάς στην πράξη; Η προσθήκη περισσότερων τροφίμων πλούσιων σε φλαβονοειδή στη διατροφή σας μπορεί να αποτελέσει έναν απλό τρόπο υποστήριξης τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής υγείας. Τρόφιμα όπως τα μούρα, τα εσπεριδοειδή και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά δεν προσφέρουν μόνο σημαντικά θρεπτικά συστατικά, αλλά ενδέχεται να συνδέονται και με μεγαλύτερη αισιοδοξία και αίσθηση ευεξίας με την πάροδο του χρόνου.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η διατροφή αποτελεί μόνο έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχολογική ευεξία. Η κατανάλωση περισσότερων τροφίμων πλούσιων σε φλαβονοειδή μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, αλλά δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή ή την επαγγελματική φροντίδα για ψυχικές διαταραχές. Αν αντιμετωπίζετε κατάθλιψη, άγχος ή άλλες ψυχολογικές δυσκολίες, είναι απαραίτητο να ακολουθείτε τις οδηγίες του επαγγελματία υγείας σας και να βλέπετε τις διατροφικές αλλαγές ως συμπληρωματικές.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα πιθανά οφέλη των φλαβονοειδών φαίνεται να προκύπτουν από μια συνολικά ποικίλη διατροφή και όχι από την εστίαση σε ένα μόνο τρόφιμο ή συμπλήρωμα. Στοχεύστε στην ποικιλία, εντάσσοντας διαφορετικά φρούτα, λαχανικά και άλλες πηγές φλαβονοειδών στα γεύματά σας. Για παράδειγμα, μπορείτε να ξεκινήσετε τη μέρα σας με βρόμη και βατόμουρα, να απολαύσετε ένα πορτοκάλι ως σνακ και να προσθέσετε λαχανίδα ή σπανάκι στο βραδινό σας γεύμα.
