Όταν βλέπετε καλά και δεν αντιμετωπίζετε κάποια ενόχληση στα μάτια, είναι εύκολο να θεωρείτε την όρασή σας δεδομένη. Όπως όμως συμβαίνει με όλο το σώμα, έτσι και τα μάτια αλλάζουν σταδιακά με την πάροδο των χρόνων.
Μπορεί, για παράδειγμα, να δυσκολεύεστε να διαβάσετε τον κατάλογο σε ένα εστιατόριο με χαμηλό φωτισμό ή να κρατάτε το κινητό σας λίγο πιο μακριά για να δείτε καθαρά. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές είναι αρχικά ανεπαίσθητες. Άλλες, όμως, μπορεί να συνδέονται με σοβαρές οφθαλμικές παθήσεις, οι οποίες εμφανίζονται χωρίς πόνο ή άλλα εμφανή προειδοποιητικά συμπτώματα.
Η απώλεια της όρασης συχνά εξελίσσεται σταδιακά, χωρίς να την αντιλαμβάνεστε αμέσως. Γι’ αυτό οι οφθαλμίατροι τονίζουν ότι ο προληπτικός έλεγχος είναι απαραίτητος για να συνεχίσετε να βλέπετε καλά όσο μεγαλώνετε. Αν περιμένετε να εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα για να εξεταστείτε, μπορεί να έχει ήδη προκληθεί μόνιμη βλάβη.
Γιατί οι οφθαλμίατροι συμβουλεύουν να κάνετε βυθοσκόπηση με μυδρίαση
Ένας απλός έλεγχος της όρασης δεν αρκεί για να διαπιστωθεί αν τα μάτια σας είναι υγιή. Οι οφθαλμίατροι τονίζουν ότι όλοι πρέπει να υποβάλλονται σε βυθοσκόπηση με μυδρίαση μέχρι τα 40 και «οπωσδήποτε» μέχρι τα 50. Πρόκειται για την εξέταση κατά την οποία ο γιατρός βάζει ειδικές σταγόνες στα μάτια για να διασταλούν οι κόρες και να μπορέσει να ελέγξει καλύτερα τον βυθό, δηλαδή το πίσω μέρος του ματιού.
«Καθώς μεγαλώνουμε, τα μάτια μας υφίστανται διάφορες αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν την όραση», ανέφερε στο Parade ο δρ James R. Kelly, οφθαλμίατρος στο Kelly Vision Center. Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να εμφανίζουν πρεσβυωπία γύρω στα 45, καθώς ο φακός στο εσωτερικό του ματιού χάνει μέρος της ελαστικότητάς του, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να εστιάσουν σε κοντινά αντικείμενα.
Ο δρ Wuqaas M. Munir, οφθαλμίατρος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, εξήγησε γιατί γίνεται δυσκολότερο με την ηλικία να δείτε καθαρά κάτι που βρίσκεται κοντά σας: «Το μάτι μας λειτουργεί σαν φωτογραφική μηχανή, με τον φακό του να εξασφαλίζει μεγάλο μέρος της ικανότητας εστίασης. Καθώς μεγαλώνουμε, ο φακός αρχίζει να σκληραίνει και χάνει σταδιακά την ικανότητά του να αλλάζει εστίαση όταν κοιτάζουμε κοντινά αντικείμενα». Όπως διευκρίνισε, πρόκειται για μια φυσιολογική αλλαγή που συνήθως ξεκινά γύρω στα 40. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί ενήλικες χρειάζονται γυαλιά ανάγνωσης ή διπλοεστιακά γυαλιά.
Η βυθοσκόπηση με μυδρίαση, ωστόσο, δεν γίνεται απλώς για να διαπιστωθεί αν χρειάζεστε διαφορετικούς βαθμούς στα γυαλιά σας. «Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσετε την όρασή σας είναι να επισκεφθείτε έναν οφθαλμίατρο. Μέχρι την ηλικία των 40 ετών, και οπωσδήποτε μέχρι τα 50, όλοι θα πρέπει να έχουν κάνει εξέταση με διαστολή της κόρης από ειδικό, ώστε να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν προβλήματα», δήλωσε ο δρ Munir.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι σοβαρές παθήσεις, όπως ο καταρράκτης (η θόλωση του φακού του ματιού), το γλαύκωμα και οι αλλοιώσεις που προκαλεί ο διαβήτης στον αμφιβληστροειδή, ξεκινούν αργά και δύσκολα γίνονται αντιληπτές χωρίς λεπτομερή οφθαλμολογική εξέταση. «Όταν αυτές οι παθήσεις εντοπίζονται έγκαιρα, η απώλεια της όρασης μπορεί συχνά να προληφθεί. Στα 50, ο οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει συχνότερες εξετάσεις, ώστε να παρακολουθεί τυχόν αλλαγές», τόνισε. Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά έναν αρχικό οφθαλμολογικό έλεγχο στα 40 και επανεξέταση κάθε δύο έως τέσσερα χρόνια για τις ηλικίες 40 έως 54 ετών.
Οι καθημερινές συνήθειες που προστατεύουν την όρασή σας
Η εξέταση είναι ένα σημαντικό βήμα, όμως η φροντίδα των ματιών δεν σταματά στο ιατρείο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι και οι καθημερινές σας συνήθειες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Εκτός από τον τακτικό έλεγχο, ιδιαίτερη σημασία έχει να αποφεύγετε το κάπνισμα. Ο δρ Kelly υπογράμμισε ότι το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, καταρράκτη και βλάβης του οπτικού νεύρου, καταστάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε τύφλωση. Η διακοπή του βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και μειώνει το οξειδωτικό στρες στα μάτια, βοηθώντας σας να διατηρήσετε την όρασή σας σε βάθος χρόνου.
Εξίσου σημαντικό είναι να προστατεύετε τα μάτια σας από τις επιδράσεις του περιβάλλοντος. Όταν βρίσκεστε έξω, τα γυαλιά ηλίου με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία προφυλάσσουν τις ευαίσθητες δομές των ματιών από τις βλαβερές ακτίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην εμφάνιση καταρράκτη και βλαβών στον αμφιβληστροειδή. Σημαντικό ρόλο έχει και η διατροφή. Τροφές πλούσιες σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, λουτεΐνη, ζεαξανθίνη και βιταμίνες C και Ε, όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα εσπεριδοειδή και τα ψάρια, προσφέρουν στα μάτια απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και βοηθούν στην επιβράδυνση των εκφυλιστικών αλλοιώσεων που εμφανίζονται με την ηλικία.
Τέλος, η καλή ρύθμιση του διαβήτη, της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης βοηθά στην προστασία των ευαίσθητων αιμοφόρων αγγείων των ματιών. Αν περνάτε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες, εφαρμόστε τον κανόνα 20-20-20 για να περιορίσετε την κόπωση των ματιών: κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα ένα αντικείμενο που βρίσκεται περίπου 6 μέτρα μακριά. Μαζί με τον έγκαιρο έλεγχο με βυθοσκόπηση και μυδρίαση, αυτές οι καθημερινές συνήθειες βοηθούν να διατηρήσετε καλή όραση για πολλά χρόνια.
