Η σχέση διατροφής και ύπνου βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, καθώς ορισμένες τροφές μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την ποιότητα του ύπνου και να συμβάλουν στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου και εγρήγορσης.

Τα φιστίκια Αιγίνης περιέχουν τρυπτοφάνη, ένα απαραίτητο αμινοξύ που συμμετέχει στην παραγωγή σεροτονίνης και μελατονίνης. Η σεροτονίνη είναι νευροδιαβιβαστής, ενώ η μελατονίνη είναι ορμόνη που βοηθά στη ρύθμιση του ύπνου.

Μια πρόσφατη ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Research Reviews, εξέτασε κατά πόσο η τρυπτοφάνη, η φυτομελατονίνη και άλλα συστατικά των φιστικιών Αιγίνης θα μπορούσαν να βοηθήσουν όσους θέλουν να βελτιώσουν τον ύπνο τους.

«Τα φιστίκια Αιγίνης παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την έρευνα γύρω από τον ύπνο, επειδή συνδυάζουν σε ένα τρόφιμο αρκετά θρεπτικά συστατικά και φυτικές ενώσεις που σχετίζονται με τους μηχανισμούς του ύπνου», δήλωσε σε δελτίο Τύπου η Marie-Pierre St-Onge, επικεφαλής συγγραφέας της ανασκόπησης.

«Αντί να επικεντρώνεται σε ένα μόνο 'θρεπτικό συστατικό για τον ύπνο', η ανασκόπηση εξηγεί γιατί αξίζει να μελετήσουμε πώς τα συστατικά του φιστικιού Αιγίνης, συνολικά και όπως συνυπάρχουν στο τρόφιμο, μπορεί να επηρεάζουν τους βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τον ύπνο», πρόσθεσε.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα φιστίκια Αιγίνης ενδέχεται να επηρεάζουν διάφορες βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με τον ύπνο. Υπογράμμισαν, πάντως, ότι χρειάζονται τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες για να διαπιστωθεί αν και σε ποιον βαθμό η κατανάλωσή τους μπορεί να βελτιώσει τον ύπνο.

Μπορεί η τρυπτοφάνη των φιστικιών Αιγίνης να βοηθήσει στον ύπνο;

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα φιστίκια Αιγίνης αποτελούν «καλή έως εξαιρετική πηγή» τρυπτοφάνης, ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώνετε. Μία μερίδα 28,3 γραμμαρίων περιέχει 71 χιλιοστόγραμμα (mg) τρυπτοφάνης.

Δεν είναι σαφές, όμως, αν η ποσότητα αυτή αρκεί για να σας βοηθήσει να κοιμάστε καλύτερα.

Τα φιστίκια Αιγίνης περιέχουν επίσης μαγνήσιο και βιταμίνη Β6, που βοηθούν τον οργανισμό να μετατρέψει την τρυπτοφάνη σε σεροτονίνη και μελατονίνη. Και πάλι, όμως, δεν γνωρίζουμε αν οι ποσότητες που προσφέρει μία μερίδα μπορούν να κάνουν αισθητή διαφορά στην ποιότητα του ύπνου.

Η Sebnem Unluisler, γενετική μηχανικός στο London Regenerative Institute, μίλησε στο Medical News Today για την τρυπτοφάνη που περιέχουν τα φιστίκια Αιγίνης.

«Μία μερίδα 28 γραμμαρίων [φιστικιών Αιγίνης] παρέχει περίπου 71 mg τρυπτοφάνης, την οποία χρησιμοποιεί ο οργανισμός για να παράγει σεροτονίνη και μελατονίνη. Παρέχει επίσης βιταμίνη Β6 και μαγνήσιο, που συμβάλλουν στη σύνθεση των νευροδιαβιβαστών και στη λειτουργία του νευρικού συστήματος», εξήγησε η Unluisler, η οποία δεν συμμετείχε στην ανασκόπηση.

«Εντούτοις, σε σύγκριση με τρόφιμα όπως η γαλοπούλα, τα αυγά ή οι κολοκυθόσποροι, τα φιστίκια Αιγίνης δεν είναι ιδιαίτερα πλούσια σε τρυπτοφάνη. Το σημαντικότερο είναι ότι η τρυπτοφάνη που προσλαμβάνουμε από τη διατροφή δεν οδηγεί αυτομάτως σε μεγαλύτερη παραγωγή μελατονίνης. Η επίδρασή της στον οργανισμό εξαρτάται από την απορρόφηση, τον μεταβολισμό και τη διέλευσή της από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό», πρόσθεσε.

Μπορεί η μελατονίνη των φιστικιών Αιγίνης να βοηθήσει στον ύπνο;

Οι συγγραφείς της ανασκόπησης εξέτασαν επιπλέον αν η φυτομελατονίνη των φιστικιών Αιγίνης, δηλαδή η μελατονίνη φυτικής προέλευσης, θα μπορούσε να βοηθήσει με φυσικό τρόπο στον ύπνο.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, η ποσότητα φυτομελατονίνης σε μία μερίδα φιστικιών Αιγίνης μπορεί να κυμαίνεται από 0,074 έως 18,7 μικρογραμμάρια (μg).

Πολλοί άνθρωποι παίρνουν συμπληρώματα μελατονίνης για να κοιμούνται καλύτερα. Μια άλλη ανασκόπηση έδειξε ότι η ημερήσια λήψη έως 5–6 mg μελατονίνης μέσω συμπληρωμάτων ενδέχεται να είναι ασφαλής.

Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια δόση μελατονίνης είναι η καταλληλότερη για τη βελτίωση του ύπνου, ούτε υπάρχει ενιαία δοσολογία. Παράλληλα, η περιεκτικότητα των φιστικιών Αιγίνης σε φυτομελατονίνη παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν η κατανάλωσή τους μπορεί πράγματι να βοηθήσει.

Η Unluisler εκτίμησε ότι «τα πιθανά οφέλη [των φιστικιών Αιγίνης] μπορεί, επομένως, να οφείλονται στη συνδυαστική δράση των θρεπτικών συστατικών και των πολυφαινολών, καθώς και στις αλληλεπιδράσεις με το εντερικό μικροβίωμα, και όχι μόνο στη μελατονίνη».

Τα επόμενα βήματα

Αν και ορισμένα ευρήματα της ανασκόπησης για τις ιδιότητες των φιστικιών Αιγίνης είναι ενθαρρυντικά, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν μπορούν να βοηθήσουν ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, η American Pistachio Growers υποστηρίζει ήδη αρκετές κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, τις οποίες διεξάγουν πανεπιστήμια, προκειμένου να διερευνηθεί περαιτέρω η πιθανή σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση φιστικιών Αιγίνης και την ποιότητα του ύπνου.

«Οι καλά σχεδιασμένες μελέτες σε ανθρώπους μπορούν να μας βοηθήσουν να διαπιστώσουμε αν ο ιδιαίτερος συνδυασμός θρεπτικών συστατικών και βιοδραστικών ενώσεων που περιέχουν τα φιστίκια Αιγίνης προκαλεί μετρήσιμες αλλαγές στα επίπεδα μελατονίνης, στην ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου ή σε άλλες παραμέτρους του», επισήμανε η St-Onge.

«Τα φιστίκια Αιγίνης μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο μέρος μιας διατροφής που ευνοεί τον ύπνο. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν ακόμη για να τα συστήσουμε ως συγκεκριμένο μέτρο αντιμετώπισης της αϋπνίας ή της κακής ποιότητας ύπνου», τόνισε η Unluisler.

Εάν σας προβληματίζει η ποιότητα του ύπνου σας, ένας επαγγελματίας υγείας μπορεί να σας συμβουλεύσει για τις συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να κοιμάστε καλύτερα, αλλά και για την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η αϋπνία.

Ένας διαιτολόγος μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να διαμορφώσετε ένα διατροφικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας, που να συμβάλλει όσο γίνεται περισσότερο σε έναν καλό ύπνο.