Η υποστελέχωση όχι μόνο ταλανίζει το ΕΣΥ, αλλά φαίνεται ότι θα αποτελεί πρόβλημα για πολλά χρόνια ακόμα. Αυτό προκύπτει τόσο από τα στοιχεία του πρόσφατου παρελθόντος, όσο και από τους αριθμούς που αφορούν τον προγραμματισμό των επόμενων ετών.
Ας ξεκινήσουμε από τα έως τώρα δεδομένα. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας (2019-2025) έχουμε:
- 21.736 αποχωρήσεις
- 15.708 προσλήψεις
Άρα το ισοζύγιο είναι αρνητικό κατά 6.028 μόνιμους εργαζόμενους.
Είναι χαρακτηριστικό, δε, ότι οι επικείμενες προκηρύξεις που ήδη έχουν μπει σε διαδικασία να υλοποιηθούν αφορούν 3.861 μόνιμες θέσεις με χρονικό ορίζοντα το τέλος του 2027 με τις αρχές 2028. Και πάλι, δηλαδή, το ισοζύγιο θα είναι αρνητικό κατά 2.167 εργαζόμενους στο ΕΣΥ. Αυτά χωρίς να συνυπολογίζονται οι αναπόφευκτες αποχωρήσεις των επόμενων ετών. Οι εκτιμήσεις μιλούν για περίπου 2.500 ανά έτος.
Από εκεί και πέρα, στο σχέδιο του Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2026-2029 της κυβέρνησης που αφορά το μισθολογικό κόστος για τους Υγειονομικούς, έχουν ως εξής:
- 2025: 2.419.948.000€
- 2026: 2.389.600.000€(-30.348.000€)
- 2027: 2.340.705.000€(-48.895.000€)
- 2028: 2.290.599.000€(-50.106.000€)
- 2029: 2.239.848.000€(-50.751.000€)
Δηλαδή, συνολικά η μείωση του μισθολογικού κόστους την περίοδο 2026-2029 θα είναι 180.100.000€!
Οι συνέπειες για το ΕΣΥ και την κοινωνία
Οι παραπάνω αριθμοί δεν αποτελούν απλώς δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά μεταφράζονται σε συγκεκριμένες και ήδη ορατές συνέπειες για τη λειτουργία του ΕΣΥ και την καθημερινότητα των πολιτών.
- Υπερφόρτωση του υπάρχοντος προσωπικού
Η συνεχής μείωση του ανθρώπινου δυναμικού οδηγεί σε εξαντλητικά ωράρια για γιατρούς, νοσηλευτές και λοιπό προσωπικό. Οι εφημερίες αυξάνονται, τα ρεπό μειώνονται και η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) γίνεται κανόνας αντί για εξαίρεση.
- Υποβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας
Με λιγότερο προσωπικό, η ποιότητα φροντίδας αναπόφευκτα πλήττεται. Οι χρόνοι αναμονής αυξάνονται, τα ραντεβού καθυστερούν και η εξατομικευμένη φροντίδα περιορίζεται.
- Κλείσιμο ή υπολειτουργία δομών
Τμήματα νοσοκομείων και περιφερειακές μονάδες υγείας δυσκολεύονται να λειτουργήσουν πλήρως, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούνται σε αναστολή λειτουργίας λόγω έλλειψης προσωπικού.
- Ενίσχυση της ιδιωτικής υγείας
Καθώς το δημόσιο σύστημα αδυνατεί να καλύψει τη ζήτηση, ολοένα και περισσότεροι πολίτες στρέφονται στον ιδιωτικό τομέα, επιβαρυνόμενοι οικονομικά. Αυτό εντείνει τις ανισότητες στην πρόσβαση στην υγεία.
- «Brain drain» υγειονομικών
Οι δύσκολες συνθήκες εργασίας και οι περιορισμένες προοπτικές ωθούν πολλούς νέους γιατρούς και νοσηλευτές στο εξωτερικό, επιδεινώνοντας περαιτέρω το πρόβλημα υποστελέχωσης.
- Μακροπρόθεσμος κίνδυνος για τη βιωσιμότητα του συστήματος
Η συνεχής μείωση του μισθολογικού κόστους, σε συνδυασμό με τις αρνητικές ροές προσωπικού, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα ΕΣΥ που θα αδυνατεί να ανταποκριθεί στον βασικό του ρόλο: την καθολική και ισότιμη παροχή υπηρεσιών υγείας.
