Ο προδιαβήτης είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό, χωρίς όμως να είναι αρκετά αυξημένα ώστε να τεθεί διάγνωση διαβήτη τύπου 2.

Πρόκειται για ένα κρίσιμο στάδιο, καθώς συχνά δεν εμφανίζει εμφανή συμπτώματα, αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εξέλιξης σε διαβήτη, καθώς και τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Το θετικό είναι ότι σε αυτή τη φάση η εξέλιξη της νόσου μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει σημαντικά με τις κατάλληλες παρεμβάσεις.

Η American Diabetes Association (ADA) συνιστά ο έλεγχος για διαβήτη στους περισσότερους ενήλικες να ξεκινά από την ηλικία των 35 ετών. Παράλληλα, προτείνει να γίνεται έλεγχος νωρίτερα, πριν από τα 35, εάν είστε υπέρβαροι και έχετε επιπλέον παράγοντες κινδύνου για προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2.

Εάν είχατε διαβήτη κύησης, ο γιατρός σας πιθανότατα θα ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας τουλάχιστον μία φορά κάθε τρία χρόνια.

Πώς γίνεται η διάγνωση του προδιαβήτη

Υπάρχουν αρκετές αιματολογικές εξετάσεις για τον εντοπισμό του προδιαβήτη.

Εξέταση σακχάρου νηστείας

Για την εξέταση αυτή λαμβάνεται δείγμα αίματος αφού έχετε μείνει νηστικοί για τουλάχιστον 8 ώρες ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι τιμές σακχάρου εκφράζονται σε mg/dL ή mmol/L αίματος. Σε γενικές γραμμές:

• Κάτω από 100 mg/dL (5.6 mmol/L) θεωρείται φυσιολογικό
• Από 100 έως 125 mg/dL (5.6 έως 6.9 mmol/L) υποδηλώνει προδιαβήτη
• 126 mg/dL (7.0 mmol/L) ή υψηλότερο σε δύο ξεχωριστές μετρήσεις δείχνει διαβήτη

Εάν σε εξετάσεις ρουτίνας για το σάκχαρο, τα επίπεδά σας είναι μεγαλύτερα από τα φυσιολογικά, τότε ίσως ο γιατρός σας σάς συστήσει να κάνετε περεταίρω εξετάσεις.

Εξέταση γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (A1C)

Η εξέταση αυτή δείχνει το μέσο επίπεδο σακχάρου στο αίμα σας τους τελευταίους 2 έως 3 μήνες.

Σε γενικές γραμμές:

• Κάτω από 5.7% θεωρείται φυσιολογικό
• Από 5.7% έως 6.4% υποδηλώνει προδιαβήτη
• 6.5% ή υψηλότερο σε δύο ξεχωριστές μετρήσεις δείχνει διαβήτη

Ορισμένες καταστάσεις μπορεί να επηρεάσουν την ακρίβεια της εξέτασης A1C, όπως η εγκυμοσύνη ή κάποια σπάνια μορφή αιμοσφαιρίνης.

Δοκιμασία ανοχής γλυκόζης από το στόμα

Η εξέταση αυτή χρησιμοποιείται λιγότερο συχνά σε σχέση με τις άλλες, εκτός από την περίοδο της εγκυμοσύνης. Θα χρειαστεί να μείνετε νηστικοί όλη τη νύχτα και στη συνέχεια να πιείτε ένα ρόφημα με ζάχαρη στο ιατρείο ή σε εργαστήριο. Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μετρώνται ανά διαστήματα για τις επόμενες 2 ώρες.

Σε γενικές γραμμές:

• Κάτω από 140 mg/dL (7.8 mmol/L) θεωρείται φυσιολογικό
• Από 140 έως 199 mg/dL (7.8 έως 11.0 mmol/L) υποδηλώνει προδιαβήτη
• 200 mg/dL (11.1 mmol/L) ή υψηλότερο μετά από 2 ώρες δείχνει διαβήτη

Εάν έχετε προδιαβήτη, ο γιατρός σας συνήθως θα ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.

Τι πρέπει να κάνετε εάν έχετε διαγνωστεί με προδιαβήτη

Οι υγιεινές επιλογές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν να επαναφέρετε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας σε φυσιολογικά επίπεδα ή τουλάχιστον να αποτρέψετε την αύξησή τους προς επίπεδα που σχετίζονται με τον διαβήτη τύπου 2.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, για να μειώσετε τον κίνδυνο εξέλιξης του προδιαβήτη σε διαβήτη τύπου 2:

• Επιλέγετε υγιεινά τρόφιμα. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, δημητριακά ολικής άλεσης και ελαιόλαδο έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο προδιαβήτη. Προτιμήστε τρόφιμα χαμηλά σε λιπαρά και θερμίδες και πλούσια σε φυτικές ίνες. Επιλέξτε ποικιλία τροφίμων ώστε να καλύπτετε τις ανάγκες σας χωρίς να στερείστε τη γεύση ή τη θρεπτική αξία.
• Αυξάνετε τη σωματική σας δραστηριότητα. Η άσκηση βοηθά στον έλεγχο του βάρους, αξιοποιεί τη γλυκόζη ως πηγή ενέργειας και βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά την ινσουλίνη. Στόχος είναι τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης ή 75 λεπτά έντονης αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα ή ένας συνδυασμός και των δύο.
• Χάσετε το περιττό βάρος. Εάν είστε υπέρβαροι, η απώλεια μόλις 5% έως 7% του σωματικού σας βάρους, δηλαδή περίπου 6.4 κιλά εάν ζυγίζετε 91 κιλά, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Για να διατηρήσετε ένα υγιές βάρος, εστιάστε σε μόνιμες αλλαγές στις διατροφικές και κινητικές σας συνήθειες.
• Διακόπτετε το κάπνισμα. Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να βελτιώσει τη δράση της ινσουλίνης και, κατά συνέπεια, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
• Λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται. Εάν έχετε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει μετφορμίνη (Glumetza). Επίσης, μπορεί να χορηγηθούν φάρμακα για τον έλεγχο της χοληστερίνης και της υψηλής αρτηριακής πίεσης.