Τα σφουγγάρια κουζίνας υπάρχουν σχεδόν σε κάθε σπίτι, όμως μπορεί να αποτελούν και μια υποτιμημένη πηγή ρύπανσης από μικροπλαστικά. Νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βόννης εξέτασε πόσα μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια απελευθερώνονται από τα σφουγγάρια κατά το καθημερινό πλύσιμο των πιάτων και ποια επίδραση έχουν αυτά τα σωματίδια στο περιβάλλον.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα σφουγγάρια κουζίνας πράγματι απελευθερώνουν μετρήσιμες ποσότητες μικροπλαστικών με την πάροδο του χρόνου.
Τα σφουγγάρια κουζίνας ως πηγή μικροπλαστικών
Αν και τα σφουγγάρια κουζίνας χρησιμοποιούνται καθημερινά σε εκατομμύρια νοικοκυριά, ο ρόλος τους ως πηγή μικροπλαστικών έχει μελετηθεί σχετικά λίγο. Η ερευνητική ομάδα θέλησε να μετρήσει πόσο πλαστικό απελευθερώνεται καθώς τα σφουγγάρια φθείρονται με τη συνηθισμένη χρήση και να αξιολογήσει τις περιβαλλοντικές συνέπειες μέσω ανάλυσης κύκλου ζωής.
Για να συγκεντρώσει δεδομένα που ανταποκρίνονται στην πραγματική χρήση, η μελέτη συνδύασε εργαστηριακές δοκιμές με επιστήμη των πολιτών. Νοικοκυριά στη Γερμανία και στη Βόρεια Αμερική συμμετείχαν εθελοντικά, χρησιμοποιώντας έναν από τους τρεις τύπους σφουγγαριών στο καθημερινό πλύσιμο των πιάτων και καταγράφοντας παράλληλα τον τρόπο με τον οποίο τα χρησιμοποιούσαν.
Οι ερευνητές ζύγισαν κάθε σφουγγάρι πριν και μετά τη χρήση, ώστε να υπολογίσουν πόσο υλικό χάθηκε με την πάροδο του χρόνου. Πραγματοποίησαν επίσης ελεγχόμενα εργαστηριακά πειράματα με ένα αυτοματοποιημένο σύστημα δοκιμών, γνωστό ως «SpongeBot», το οποίο αναπαράγει τη μηχανική καταπόνηση που δέχονται τα σφουγγάρια κατά το πλύσιμο των πιάτων.
Πόσα μικροπλαστικά απελευθερώνουν τα σφουγγάρια ανάλογα με τον τύπο τους
Η μελέτη έδειξε ότι όλα τα σφουγγάρια που εξετάστηκαν έχαναν υλικό κατά τη χρήση, με αποτέλεσμα να απελευθερώνουν μικροπλαστικά. Ανάλογα με τον τύπο του σφουγγαριού, οι ετήσιες εκπομπές κυμαίνονταν από περίπου 0,68 γρ. έως 4,21 γρ. μικροπλαστικών ανά άτομο.
Τα σφουγγάρια με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πλαστικό απελευθέρωναν σημαντικά περισσότερα μικροπλαστικά. Στη μελέτη, το συμβατικό ευρωπαϊκό σφουγγάρι είχε τη μεγαλύτερη απώλεια, με περίπου 4,21 γρ. μικροπλαστικών ανά άτομο τον χρόνο. Ακολούθησε το συμβατικό βορειοαμερικανικό σφουγγάρι, με περίπου 1,17 γρ. μικροπλαστικών ανά άτομο τον χρόνο.
Τη μικρότερη ποσότητα μικροπλαστικών απελευθέρωσε ένα σφουγγάρι κουζίνας φυτικής βάσης, με μαλακό μέρος από κυτταρίνη και σκληρή πλευρά τριψίματος από σιζάλ και ανακυκλωμένο PET. Πρόκειται για τον τύπο σφουγγαριού που κυκλοφορεί στο εμπόριο ως οικολογικό σφουγγάρι κυτταρίνης και σιζάλ.
Η συμμετοχή των πολιτών είχε σημαντικό ρόλο στη μελέτη, επειδή οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν τα σφουγγάρια σε πραγματικές συνθήκες μέσα στο σπίτι. Έτσι, οι ερευνητές μπόρεσαν να καταγράψουν πιο ρεαλιστικές συνήθειες πλυσίματος πιάτων και τρόπους χρήσης, καταλήγοντας σε πιο ακριβείς εκτιμήσεις από αυτές που θα έδιναν μόνο οι εργαστηριακές δοκιμές.
