Μιλώντας στο περιοδικό Parade, ο Suneel Kamath, ογκολόγος στην Cleveland Clinic, αποκάλυψε ότι μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ακούει από ασθενείς είναι: «Γιατί έπαθα καρκίνο;».

«Η αλήθεια είναι ότι πλέον γνωρίζουμε πως ένα σημαντικό μέρος του κινδύνου καρκίνου συνδέεται με το περιβάλλον και με τις καθημερινές εκθέσεις, όχι μόνο με τα γονίδιά μας», είπε ο ίδιος. Και αυτό περιλαμβάνει και τον τρόπο με τον οποίο αποθηκεύουμε το φαγητό.

Μία ακόμη ογκολόγος συμφώνησε, προσθέτοντας όμως ότι ο καρκίνος δεν εμφανίζεται εξαιτίας μίας και μόνο έκθεσης. «Σκέφτομαι τον κίνδυνο καρκίνου, εκτός από τους κληρονομικούς παράγοντες, ως αποτέλεσμα μικρών, επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε βάθος χρόνου, όχι ως συνέπεια ενός μεγάλου λάθους», εξήγησε η Tingting Tan, ιατρική ογκολόγος και αιματολόγος στο City of Hope. «Ο τρόπος με τον οποίο αποθηκεύετε το φαγητό μπορεί να φαίνεται λεπτομέρεια, αλλά μπορεί να επηρεάσει την έκθεση του σώματος σε χημικές ουσίες που επηρεάζουν τις ορμόνες, τη φλεγμονή και την κυτταρική υγεία. Όλα αυτά μπορούν να συνδυαστούν με τα γονίδια και τον τρόπο ζωής και να παίξουν ρόλο στον συνολικό κίνδυνο καρκίνου ενός ανθρώπου».

Ο Kamath συμφώνησε, λέγοντας ότι η επιστήμη των τροφίμων έχει πλέον εξελιχθεί αρκετά ώστε οι ογκολόγοι και οι ειδικοί δημόσιας υγείας να μπορούν να δίνουν πρακτικές οδηγίες στους ασθενείς και στους καταναλωτές.

«Όταν καταλαβαίνετε πώς ορισμένα υλικά αλληλεπιδρούν με τα τρόφιμα, ειδικά με τη θερμότητα, την οξύτητα ή τον χρόνο, δεν προστατεύετε απλώς τον εαυτό σας από έναν αόριστο μελλοντικό κίνδυνο», τόνισε. «Κάνετε μια ενημερωμένη επιλογή που σας δίνει περισσότερο έλεγχο στην υγεία σας».

Πώς να αποθηκεύετε το φαγητό σας, σύμφωνα με τους ογκολόγους

Οι ογκολόγοι ζητούν από τους ανθρώπους να σταματήσουν να αποθηκεύουν φαγητό που έχει περισσέψει σε πλαστικά δοχεία.

«Γενικά, είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί κανείς την ευκολία του πλαστικού, ακόμη και στην αποθήκευση τροφίμων», είπε ο Adeel Khan, ακαδημαϊκός αιματολόγος, ογκολόγος και επιδημιολόγος. «Ωστόσο, η μεταφορά χημικών ουσιών από τα πλαστικά στο φαγητό είναι κάτι που πρέπει να μας προβληματίζει».

Αν αυτή τη στιγμή έχετε φαγητό που έχει περισσέψει μέσα σε πλαστικό δοχείο στο ψυγείο σας, δεν χρειάζεται πανικός.

«Ο καρκίνος σπάνια προκαλείται από έναν μόνο παράγοντα», είπε ο Kamath. «Είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης των γονιδίων, του τρόπου ζωής, της διατροφής, του περιβάλλοντος και, ναι, της χημικής έκθεσης με την πάροδο του χρόνου. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε κάποιο καλά τεκμηριωμένο επίπεδο έκθεσης που να έχει αποδειχθεί ασφαλές ή μη ασφαλές».

Τίποτα από όσα ακολουθούν δεν έχει στόχο να σας φοβίσει. Στόχος είναι να έχετε τα δεδομένα, ώστε να κάνετε επιλογές που μπορούν να σας βοηθήσουν να μειώσετε τον κίνδυνο καρκίνου μακροπρόθεσμα.

«Πρόκειται για έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου ανάμεσα σε πολλούς», τόνισε ο Kamath. «Η ουσιαστική αλήθεια είναι αυτή: δεν μπορείτε να αλλάξετε την έκθεση που ήδη είχατε, αλλά μπορείτε να αλλάξετε όσα θα κάνετε από σήμερα και μετά».

4 λόγοι για τους οποίους η αποθήκευση φαγητού σε πλαστικά δοχεία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου

Οι ογκολόγοι αναφέρουν ότι η αποθήκευση τροφίμων σε πλαστικά δοχεία μπορεί να σας εκθέσει σε χημικές ουσίες που περνούν από το πλαστικό στο φαγητό, καθώς και σε μικροπλαστικά, τα οποία μπορεί να συμβάλουν στον κίνδυνο καρκίνου. Ορισμένοι παράγοντες, όπως η ανθεκτικότητα του δοχείου και η θερμοκρασία του φαγητού, μπορούν να κάνουν το πρόβλημα μεγαλύτερο. Δείτε τι πρέπει να γνωρίζετε για την αποθήκευση τροφίμων σε πλαστικό και τη σχέση της με τον καρκίνο.

1. Τα πλαστικά δοχεία τροφίμων μπορεί να απελευθερώνουν επιβλαβείς χημικές ουσίες

Ο Kamath σημείωσε ότι το πλαστικό είναι μια χημική δομή και ότι με τον χρόνο φθείρεται.

«Πολλά πλαστικά περιέχουν επιβλαβείς χημικές ουσίες, όπως BPA, φθαλικές ενώσεις και στυρένιο», εξήγησε. «Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι χημικές ουσίες μπορούν να περάσουν στο φαγητό, στο νερό ή στο περιβάλλον. Σκεφτείτε ένα καινούργιο πλαστικό δοχείο ως σχετικά σταθερό και ένα παλιό, γρατζουνισμένο δοχείο που έχει εκτεθεί σε θερμότητα ως όλο και πιο πορώδες».

Κρατήστε αυτή τη σκέψη, γιατί οι ογκολόγοι εξηγούν παρακάτω τον ρόλο της ανθεκτικότητας και τους κινδύνους από την αποθήκευση περισσευμάτων σε πλαστικό. Πρώτα, όμως, ο Khan είπε ότι είναι χρήσιμο να καταλάβετε πώς ορισμένες χημικές ουσίες στα πλαστικά συνδέονται με τις ανησυχίες για τον καρκίνο. Σημείωσε ότι η δισφαινόλη Α, γνωστή ως BPA, υπάρχει σε πολλά παλαιότερα πλαστικά δοχεία από πολυανθρακικό υλικό. Η BPA είναι πλέον γνωστή ως ορμονικός διαταράκτης, που μπορεί να δράσει σαν τεχνητή ουσία με δράση παρόμοια με τα οιστρογόνα, δηλαδή σαν ξενοοιστρογόνο, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ορισμένους καρκίνους, όπως ο καρκίνος του μαστού, καθώς και για καρδιακές παθήσεις, προβλήματα γονιμότητας και άλλα. Γι’ αυτό, οι κατασκευαστές την έχουν αφαιρέσει από τα περισσότερα κουτιά κονσέρβας και δοχεία.

Όμως, ο Khan προειδοποίησε ότι ακόμη και πλαστικά χωρίς BPA ή άλλα πλαστικά που προωθούνται ως «ασφαλή», όπως αυτά που κατασκευάζονται από πολυπροπυλένιο και πολυαιθυλένιο, μπορεί να έχουν κινδύνους.

«[Αυτά τα δοχεία] μπορούν ενδεχομένως να απελευθερώνουν παρόμοιες υποκατάστατες χημικές ουσίες, οι οποίες δεν έχουν μελετηθεί πλήρως», είπε ο Khan. «Αντίστοιχα, όλα τα πλαστικά δοχεία έχουν τη δυνατότητα να απελευθερώνουν μικροπλαστικά στο φαγητό και, παρότι η έρευνα για τα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά συνεχίζεται, δεν θεωρείται ότι έχουν ευνοϊκή επίδραση στην υγεία, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου καρκίνου».

2. Ορισμένα πλαστικά είναι λιγότερο ανθεκτικά από άλλα

Με δεδομένους τους κινδύνους χημικής έκθεσης λόγω φθοράς, ο Kamath είπε ότι η ανθεκτικότητα παίζει καθοριστικό ρόλο στο πόσο ασφαλές είναι ένα πλαστικό για την αποθήκευση τροφίμων. «Τα πλαστικά μπορούν να αλλοιωθούν με τον χρόνο, ειδικά όταν πλένονται επανειλημμένα, καταπονούνται μηχανικά ή εκτίθενται σε θερμότητα», εξήγησε. «Αυτό δημιουργεί μικροσκοπικές ρωγμές και αποδυναμώνει τη δομή του πλαστικού, αυξάνοντας την πιθανότητα μικροπλαστικά και χημικές ουσίες, όπως η BPA και οι φθαλικές ενώσεις, να περάσουν σε τρόφιμα ή υγρά».

Πόσο παλιά είναι τα πλαστικά δοχεία από φαγητό σε πακέτο που έχετε στα ντουλάπια της κουζίνας; Ο Kamath είπε ότι αυτά «δεν σχεδιάστηκαν για να πλένονται και να επαναχρησιμοποιούνται 50 φορές».

«Η καθημερινή φθορά μπορεί να οδηγήσει σε φυσική διάσπαση του πλαστικού, όπως ορατή λέπτυνση ή ρωγμές», είπε. «Άρα, η ανθεκτικότητα έχει σημασία από δύο πλευρές. Όσο λιγότερο ανθεκτικό είναι το πλαστικό, σκεφτείτε τα λεπτά δοχεία από takeout και τα δοχεία μίας χρήσης από deli, τόσο πιο γρήγορα φθείρεται και τόσο πιο γρήγορα απελευθερώνει ουσίες».

Παρόλα αυτά, ο Kamath προειδοποίησε ότι ακόμη και τα πιο ανθεκτικά δοχεία δεν είναι άτρωτα, αν εκτίθενται συστηματικά σε θερμότητα ή σε όξινα τρόφιμα.

Ένας γρήγορος οπτικός έλεγχος μπορεί να σας δείξει σε τι κατάσταση βρίσκονται τα πλαστικά δοχεία που χρησιμοποιείτε για αποθήκευση τροφίμων. «Αν η επιφάνεια του δοχείου έχει αλλοιωθεί, μπορεί να αυξηθούν οι πιθανότητες να καταλήξουν χημικές ουσίες ή μικροπλαστικά στο φαγητό», είπε η Tan. «Από την πλευρά της πρόληψης του καρκίνου, ένα θολό, παραμορφωμένο δοχείο δεν αξίζει να μένει στην κουζίνα σας».

3. Το ζέσταμα φαγητού σε πλαστικό στον φούρνο μικροκυμάτων μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους

Η επαναλαμβανόμενη αποθήκευση φαγητού σε πλαστικά δοχεία μπορεί να συμβάλει σε υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου. Όταν όμως το ίδιο δοχείο μπαίνει και στον φούρνο μικροκυμάτων, ο κίνδυνος επιβαρύνεται περισσότερο.

Ο Kamath εξήγησε ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων παράγουν ηλεκτρομαγνητικά κύματα, τα οποία μεταφέρουν ενέργεια στα μόρια νερού που υπάρχουν στο φαγητό και το θερμαίνουν.

«Όταν το ζεστό φαγητό έρχεται σε επαφή με πλαστικό, η διάσπαση αυτού του πλαστικού επιταχύνεται σημαντικά», είπε, συνιστώντας προσοχή ακόμη και με τα δοχεία που φέρουν την ένδειξη «κατάλληλο για φούρνο μικροκυμάτων», καθώς και αυτά μπορούν να αλλάξουν χημικά όταν θερμανθούν.

«Αυτή η ένδειξη σημαίνει ότι το πλαστικό δεν θα λιώσει ή δεν θα παραμορφωθεί, όχι ότι δεν θα απελευθερώσει ουσίες», είπε ο Kamath. «Ιδανικά, θα πρέπει να αποφεύγετε εντελώς να ζεσταίνετε φαγητό σε πλαστικά δοχεία στον φούρνο μικροκυμάτων. Μεταφέρετε πρώτα το φαγητό σε ένα γυάλινο μπολ ή σε ένα κεραμικό πιάτο. Χρειάζονται 30 δευτερόλεπτα και έτσι μειώνετε ουσιαστικά μία από τις πιο έντονες στιγμές έκθεσης σε μικροπλαστικά μέσα στη μέρα».

4. Η αποθήκευση ζεστού φαγητού σε δοχεία είναι ένα «υποτιμημένο ζήτημα»

Ίσως έχετε ετοιμάσει από πριν ένα γεύμα με κοτόπουλο και θέλετε να το βάλετε σε δοχείο. Ή ίσως θέλετε να κρατήσετε ό,τι περίσσεψε από το τσίλι σε ένα πλαστικό δοχείο. Μην το βάζετε κατευθείαν από την κατσαρόλα στο πλαστικό όσο είναι ακόμη ζεστό. Ο Kamath χαρακτήρισε την αποθήκευση ζεστού φαγητού σε πλαστικά δοχεία «υποτιμημένο ζήτημα», που μπορεί να δημιουργήσει ιδανικές συνθήκες για τη μεταφορά χημικών ουσιών στο φαγητό.

«Ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιείτε φούρνο μικροκυμάτων, όταν βάζετε αχνιστά ζυμαρικά ή σούπα απευθείας σε πλαστικό δοχείο, το πλαστικό δέχεται θερμική καταπόνηση από την αρχή», εξήγησε. «Αφήστε το φαγητό να κρυώσει τουλάχιστον σε θερμοκρασία δωματίου πριν το μεταφέρετε σε πλαστικό ή, ακόμη καλύτερα, βάλτε το εξαρχής σε γυάλινο δοχείο».