Οι ογκολόγοι έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις συνέπειες του καρκίνου και βλέπουν από κοντά πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν οι καθημερινές συνήθειες στην υγεία. Αν και γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει τρόπος να εξαλειφθεί πλήρως ο κίνδυνος, πολλοί προσπαθούν να μειώσουν όσο μπορούν τους παράγοντες που συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου.

Οι επιλογές τους δεν βασίζονται σε ακραίες δίαιτες, αυστηρές αποτοξινώσεις ή περίπλοκες ρουτίνες ευεξίας. Αντίθετα, οι περισσότεροι δίνουν έμφαση σε βασικές συνήθειες που υποστηρίζονται από τα επιστημονικά δεδομένα, όπως η διατροφή με περισσότερες φυτικές τροφές, η άσκηση, ο επαρκής ύπνος, η αποφυγή του αλκοόλ και οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι.

4 ογκολόγοι αποκάλυψαν στο περιοδικό Time ποιες πρακτικές έχουν εντάξει οι ίδιοι στην καθημερινότητά τους, ποιες αποφεύγουν συνειδητά και ποιες θεωρούν πιο σημαντικές όχι μόνο για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου, αλλά και για τη συνολική υγεία μακροπρόθεσμα.

Δεν πίνουν αλκοόλ

Πριν από δύο χρόνια, η Andrea Tufano Sugarman, γυναικολογική ογκολόγος στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center στη Νέα Υόρκη, σταμάτησε εντελώς το αλκοόλ, αφού προηγουμένως απλώς προσπαθούσε να το περιορίσει.

«Πραγματικά δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει ασφαλής ποσότητα και συνδέεται με αυξημένα ποσοστά πολλών μορφών καρκίνου», ανέφερε. «Για εμένα είναι πιο εύκολο να το αποφεύγω τελείως».

Η απόφασή της αντικατοπτρίζει και τη γενικότερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται πλέον το αλκοόλ. Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες μελέτες συνδέουν ακόμη και τη χαμηλή κατανάλωση με αυξημένο κίνδυνο για διάφορες μορφές καρκίνου, μεταξύ αυτών του μαστού και του παχέος εντέρου.

Για την ίδια, το συμπέρασμα είναι απλό: είναι πιο εύκολο να μην πίνει καθόλου, παρά να αναρωτιέται συνεχώς ποια ποσότητα θεωρείται υπερβολική.

Επιλέγουν κυρίως φυτικές τροφές και δίνουν έμφαση στις φυτικές ίνες

Οι διατροφές που βασίζονται σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης έχουν συνδεθεί με χαμηλότερα ποσοστά αρκετών μορφών καρκίνου και αυτό φαίνεται και στις συνήθειες πολλών ογκολόγων.

Ο Andre Goy, πρόεδρος και επικεφαλής ιατρός του John Theurer Cancer Center στο Hackensack University Medical Center στο Νιου Τζέρσεϊ, αναφέρει ότι το 70% έως 80% των γευμάτων του μέσα στην εβδομάδα βασίζεται σε φυτικές τροφές. Τα Σαββατοκύριακα ακολουθεί περισσότερο μεσογειακή διατροφή.

Όπως είπε, προτείνει φυτική διατροφή και στους ασθενείς του και κανείς δεν παραπονιέται για τη γεύση.

«Από όλους τους ασθενείς, ακόμη και διάσημους σεφ από τη Νέα Υόρκη, δεν υπάρχει ούτε ένας που να μη μου είπε ότι ένιωσε καλύτερα μέσα σε λίγες εβδομάδες», τόνισε.

Η Tufano Sugarman δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις φυτικές ίνες και στοχεύει σε 30 γρ. την ημέρα, κυρίως λόγω του ρόλου τους στο μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο συνδέεται με τη φλεγμονή και τον κίνδυνο καρκίνου. «Το να τρώτε μόνο ένα μήλο την ημέρα δεν αρκεί. Ένα μήλο έχει 4 ή 5 γρ. και αυτό μόνο αν φάτε τη φλούδα».

Στις βασικές πηγές φυτικών ινών που επιλέγει περιλαμβάνονται smoothies με σπόρους chia, ποπ κορν, όσπρια όπως ρεβίθια και φασόλια, καστανό ρύζι και πολλά φρούτα και λαχανικά.

Μαγειρεύουν στο σπίτι

Πολλοί ογκολόγοι προσπαθούν να περιορίσουν τα επεξεργασμένα και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου. «Δεν τρώω ποτέ υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα», υπογράμμισε ο Goy.

Ένας από τους πιο εύκολους τρόπους για να το πετύχει κανείς αυτό είναι το μαγείρεμα στο σπίτι.

«Όταν φτιάχνετε το φαγητό μόνοι σας, ξέρετε ακριβώς πόσο αλάτι, ζάχαρη και βούτυρο βάζετε», εξήγησε ο Michael Dominello, ακτινοθεραπευτής ογκολόγος στο Karmanos Cancer Institute στο Ντιτρόιτ.

Όπως είπε, τα εστιατόρια χρησιμοποιούν συνήθως μεγαλύτερες ποσότητες από αυτά τα συστατικά και σπανιότερα χρησιμοποιούν βιολογικά προϊόντα, εκτός αν το αναφέρουν ξεκάθαρα, «γιατί αυτό αυξάνει το κόστος».

Αποφεύγουν να αποθηκεύουν το φαγητό τους σε πλαστικά δοχεία

Πολλά από τα πλαστικά που χρησιμοποιούνται καθημερινά για φαγητό και αποθήκευση τροφίμων μπορούν να απελευθερώνουν χημικές ουσίες όταν θερμαίνονται.

Ορισμένες από αυτές θεωρούνται ενδοκρινικοί διαταράκτες, δηλαδή ουσίες που επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα και έχουν συνδεθεί με διάφορα προβλήματα υγείας, μεταξύ αυτών και ορισμένες μορφές καρκίνου.

Για τη Nikki Wood, παιδοαιματολόγο και παιδοογκολόγο στο Children’s Mercy Kansas City, αυτός είναι αρκετός λόγος για να αποφεύγει το take away όσο μπορεί.

Όταν η οικογένειά της παραγγέλνει φαγητό απ’ έξω, εκείνη συχνά προτιμά να φάει φαγητό που έχει μαγειρευτεί στο σπίτι.

Το ίδιο κάνει και στα εστιατόρια. Αντί να ζητήσει αμέσως συσκευασία για το φαγητό που περίσσεψε, περιμένει πρώτα να κρυώσει. Έτσι αποφεύγει να μένει ζεστό φαγητό μέσα σε πλαστικό.

Στοχεύουν σε 7 έως 9 ώρες ύπνου

Η Tufano Sugarman αναγνωρίζει ότι ο ύπνος δεν είναι πάντα ιδανικός.

«Δεν θα είναι τέλειος κάθε βράδυ. Γνωρίζουμε ότι ο κακός ύπνος οδηγεί σε αντίσταση στην ινσουλίνη και επηρεάζει τη ρύθμιση της όρεξης. Για εμένα, ο επαρκής ύπνος βοηθά στη διατήρηση της ενέργειας και ενός υγιούς βάρους. Είναι πολύ σημαντικός. Γι’ αυτό προσπαθώ να κοιμάμαι 7 με 9 ώρες κάθε βράδυ», επισήμανε.

Δίνουν προτεραιότητα στην προπόνηση ενδυνάμωσης και ειδικά στα καθίσματα (squats)

Η προπόνηση ενδυνάμωσης αποτελεί βασικό κομμάτι της ρουτίνας πολλών ογκολόγων.

Ο Dominello εξήγησε ότι τα οφέλη της δεν περιορίζονται στην εμφάνιση, καθώς προκαλεί ορμονικές και μεταβολικές αλλαγές που επηρεάζουν από τη διάθεση μέχρι τη μακροπρόθεσμη υγεία.

Συνιστά προπόνηση με βάρη τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα και ιδανικά 3.

Όπως είπε, τα καθίσματα είναι από τις πιο αποτελεσματικές ασκήσεις. «Γυμνάζετε μία από τις μεγαλύτερες μυϊκές ομάδες του σώματος. Παίρνετε πολλά οφέλη με μία μόνο άσκηση».

Η Wood τόνισε ότι η προπόνηση δύναμης γίνεται ακόμη πιο σημαντική για τις γυναίκες όσο μεγαλώνουν, καθώς μειώνουν τον κίνδυνο της οστεοπόρωσης.

Τις ημέρες που δεν προλαβαίνει να πάει στο γυμναστήριο, προσπαθεί να ενσωματώνει μικρές δόσεις κίνησης μέσα στη δουλειά.

Φοράνε αντηλιακό κάθε μέρα και κάνουν ετήσιο έλεγχο δέρματος

Η Tufano Sugarman φορά αντηλιακό καθημερινά, ανεξάρτητα από την εποχή ή τον καιρό.

Παράλληλα, κάνει κάθε χρόνο πλήρη δερματολογικό έλεγχο, παρότι, όπως σημείωσε, δεν περιλαμβάνεται στις επίσημες οδηγίες.

Ο λόγος είναι ότι ένας δερματολόγος μπορεί να εντοπίσει πράγματα που δύσκολα θα δει κάποιος μόνος του.

«Οι δερματολόγοι είναι εκπαιδευμένοι να κάνουν πολύ λεπτομερείς εξετάσεις. Συνήθως μπορούν να εξετάσουν μόνο συγκεκριμένο αριθμό ασθενών την ημέρα, επειδή κουράζονται τα μάτια τους», σημείωσε.

Όπως είπε, αυτή η προσοχή στη λεπτομέρεια «αξίζει απόλυτα».

Πηγαίνουν στον οδοντίατρο τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο

Οι περισσότεροι συνδέουν τον οδοντίατρο με τερηδόνα και προβλήματα στα ούλα.

Ο Dominello όμως πηγαίνει δύο φορές τον χρόνο έχοντας στο μυαλό του και τη γενικότερη υγεία του.

Όπως εξήγησε, η κακή στοματική υγεία και η περιοδοντίτιδα έχουν εδώ και χρόνια συνδεθεί με καρδιαγγειακά νοσήματα, πιθανόν λόγω βακτηρίων που περνούν από τα ούλα στο αίμα και προκαλούν φλεγμονή στα αγγεία.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις, αν και όχι πλήρως τεκμηριωμένες ακόμη, ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση και με ορισμένες μορφές καρκίνου.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η χρόνια φλεγμονή και οι αλλαγές στο μικροβίωμα του στόματος ίσως παίζουν ρόλο, όμως η σχέση δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.

Δεν αγνοούν τα πρώιμα σημάδια καρκίνου του παχέος εντέρου

Η Tufano Sugarman ανέφερε ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου σε νεότερους ενήλικες έχει πάρει διαστάσεις «επιδημίας».

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη ακριβώς γιατί, αν και η διατροφή θεωρείται ένας από τους βασικούς πιθανούς παράγοντες.

Το μήνυμά της είναι ξεκάθαρο: ανεξάρτητα από την ηλικία, η αιμορραγία από το ορθό ή μια παρατεταμένη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου είναι λόγοι για επίσκεψη σε ειδικό, ο οποίος μπορεί να συστήσει κολονοσκόπηση.

«Στην καλύτερη περίπτωση, όλα είναι φυσιολογικά. Θα σας πουν να επιστρέψετε σε 5 έως 10 χρόνια», τόνισε.

Αν όμως υπάρχει πρόβλημα, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.