Η αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (λίπος στο συκώτι) είναι μια από τις πιο συχνές παθήσεις του συκωτιού παγκοσμίως και σχετίζεται άμεσα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση λίπους στα κύτταρα του συκωτιού σε άτομα που δεν καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες αλκοόλ.

Στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Ωστόσο, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί σε φλεγμονή και σε σταδιακή βλάβη του συκωτιού, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ουλών στον ιστό του, μια κατάσταση που ονομάζεται ίνωση, και σε πιο προχωρημένα στάδια να οδηγήσει ακόμη και σε σοβαρή ηπατική νόσο.

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην εμφάνιση όσο και στην εξέλιξη της νόσου. Οι επιλογές που κάνετε καθημερινά μπορούν είτε να επιβαρύνουν το συκώτι είτε να συμβάλουν στην αποφόρτισή του και στη μείωση του λίπους.

Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, ποιοτική πρωτεΐνη και «καλά» λιπαρά φαίνεται να βοηθά στη διαχείριση της κατάστασης και στη μείωση του κινδύνου επιπλοκών.

Λίπος στο συκώτι: Ποιες τροφές να προτιμήσετε

1. Καφές για μείωση των αυξημένων ηπατικών ενζύμων

Ο καθημερινός καφές μπορεί να συμβάλει στην προστασία του συκωτιού σας από τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο.

Ανασκόπηση του 2021 έδειξε ότι η τακτική κατανάλωση καφέ συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, αλλά και με μικρότερη πιθανότητα εξέλιξης της ηπατικής ίνωσης σε άτομα που ήδη πάσχουν.

Παράλληλα, φαίνεται ότι συμβάλλει στη μείωση των αυξημένων ηπατικών ενζύμων σε άτομα που διατρέχουν κίνδυνο για παθήσεις του συκωτιού.

2. Πράσινα φυλλώδη λαχανικά για πρόληψη της συσσώρευσης λίπους

Συστατικά που περιέχονται στο σπανάκι και σε άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά μπορεί να βοηθούν στην αντιμετώπιση της λιπώδους νόσου του συκωτιού.

Παρατηρητική μελέτη του 2021 έδειξε ότι η κατανάλωση σπανακιού συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, πιθανότατα λόγω των νιτρικών και των ιδιαίτερων πολυφαινολών που περιέχει.

Η μελέτη επικεντρώθηκε στο ωμό σπανάκι, καθώς το μαγειρεμένο δεν έδειξε τα ίδια έντονα αποτελέσματα. Αυτό πιθανόν οφείλεται στο ότι το μαγείρεμα μειώνει την περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και τη συνολική αντιοξειδωτική δράση.

3. Όσπρια και σόγια για μείωση του κινδύνου

Τόσο τα όσπρια όσο και η σόγια φαίνεται να έχουν θετική επίδραση στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.

Επιστημονική ανασκόπηση για τη διατροφή και τις παθήσεις του συκωτιού επισήμανε ότι τα όσπρια, όπως οι φακές, τα ρεβίθια, τα φασόλια σόγιας και τα μπιζέλια, είναι όχι μόνο πλούσια σε θρεπτικά συστατικά αλλά και καλή πηγή ανθεκτικού αμύλου, το οποίο μπορεί να βελτιώσει την υγεία του εντέρου.

Η κατανάλωσή τους μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση της γλυκόζης στο αίμα και των τριγλυκεριδίων σε άτομα με παχυσαρκία. Επιπλέον, μελέτη του 2019 έδειξε ότι διατροφές πλούσιες σε όσπρια συνδέονται με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Η κατανάλωση σόγιας, είτε αντικαθιστώντας μια μερίδα κρέατος ή ψαριού είτε μέσω τροφίμων όπως η σούπα μίσο που περιέχει ζυμωμένη σόγια, μπορεί να συμβάλει στην προστασία του συκωτιού, αν και τα στοιχεία δεν είναι απολύτως ξεκάθαρα.

Πιθανότατα αυτό σχετίζεται με την υψηλή περιεκτικότητα της σόγιας στην πρωτεΐνη β-κονγλυκινίνη, η οποία φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση των τριγλυκεριδίων και ενδεχομένως να προστατεύει από τη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους.

Επιπλέον, το τόφου είναι τρόφιμο χαμηλό σε λιπαρά και αποτελεί καλή πηγή πρωτεΐνης, κάτι που το καθιστά ιδανική επιλογή αν προσπαθείτε να περιορίσετε τα λιπαρά.

4. Ψάρια για μείωση της φλεγμονής και αύξηση της καλής χοληστερίνης

Τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, ο τόνος και η πέστροφα, είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Τα ωμέγα-3 μπορεί να ωφελήσουν τα άτομα με τη νόσο, καθώς συμβάλλουν στη μείωση του λίπους στο συκώτι, αυξάνουν την «καλή» HDL χοληστερίνη και μειώνουν τα τριγλυκερίδια.

5. Δημητριακά ολικής άλεσης για περισσότερες φυτικές ίνες

Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες, όπως η βρώμη και τα δημητριακά ολικής άλεσης, συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο παθήσεων που σχετίζονται με τη νόσο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι μια διατροφή πλούσια σε τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, όπως η βρώμη, μπορεί να είναι αποτελεσματική για άτομα με τη νόσο και να συμβάλει στη μείωση των τριγλυκεριδίων.

6. Ξηροί καρποί για μείωση της φλεγμονής

Μια διατροφή πλούσια σε ξηρούς καρπούς συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής, μειωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη, λιγότερο οξειδωτικό στρες και μικρότερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου.

Μελέτη του 2019 από την Κίνα έδειξε ότι η αυξημένη κατανάλωση ξηρών καρπών συνδέεται σημαντικά με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα, τα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση ξηρών καρπών μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.

7. Κουρκουμάς για μείωση των δεικτών ηπατικής βλάβης

Υψηλές δόσεις κουρκουμίνης, της δραστικής ουσίας του κουρκουμά, ενδέχεται να μειώσουν τους δείκτες ηπατικής βλάβης σε άτομα με τη νόσο.

Μελέτες που εξέτασαν συμπληρώματα κουρκουμά έδειξαν ότι μπορεί να μειώσει τα επίπεδα των ενζύμων ALT και AST στο αίμα, τα οποία είναι αυξημένα σε άτομα με λιπώδη νόσο του συκωτιού.

8. Ηλιόσποροι για βιταμίνη Ε

Η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη Ε, όπως είναι οι ηλιόσποροι μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.

9. Αυξήστε τα ακόρεστα λιπαρά

Η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με ακόρεστα μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για άτομα με τη νόσο.

Για παράδειγμα, μπορείτε να αντικαταστήσετε το βούτυρο, τα λιπαρά κομμάτια κρέατος, τα λουκάνικα και τα αλλαντικά με αβοκάντο, ελαιόλαδο, βούτυρα ξηρών καρπών και λιπαρά ψάρια. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που συστήνεται συχνά η μεσογειακή διατροφή σε άτομα με τη νόσο.

10. Σκόρδο για συνολική βελτίωση της υγείας

Το σκόρδο μπορεί να συμβάλει στη συνολική βελτίωση της υγείας, με επιπλέον οφέλη για άτομα με τη νόσο.

Σε μελέτη του 2020, άτομα με τη νόσο που κατανάλωναν 800 mg σκόνης σκόρδου καθημερινά για 15 εβδομάδες εμφάνισαν μείωση του λίπους στο συκώτι και βελτίωση στα επίπεδα των ενζύμων.

Ποιες τροφές να αποφεύγετε αν έχετε λίπος στο συκώτι

Αν έχετε λιπώδες ήπαρ, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει να αποφεύγετε ορισμένα τρόφιμα ή να τα καταναλώνετε με μέτρο.

Τα συγκεκριμένα τρόφιμα συμβάλλουν συνήθως στην αύξηση του σωματικού βάρους και μπορεί να ανεβάσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Αποφύγετε όσο γίνεται:

• Αλκοόλ: Μπορεί να αποτελεί βασική αιτία λιπώδους νόσου του συκωτιού, αλλά και άλλων ηπατικών παθήσεων.
• Πρόσθετα σάκχαρα: Αποφύγετε τρόφιμα όπως γλυκά, μπισκότα, αναψυκτικά και χυμούς φρούτων. Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου αυξάνουν τη συσσώρευση λίπους στο συκώτι.
• Τηγανητά: Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και θερμίδες.
• Αλάτι: Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ο περιορισμός του νατρίου μπορεί να βοηθήσει.
• Κόκκινο κρέας: Το μοσχάρι και το χοιρινό είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά. Τα επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος καλό είναι επίσης να περιορίζονται, καθώς περιέχουν πολύ νάτριο και κορεσμένα λιπαρά.