Η κυκλοσπορίαση είναι μια λοίμωξη του πεπτικού συστήματος που προκαλείται από το παράσιτο Cyclospora cayetanensis. Η νόσος εκδηλώνεται κυρίως με έντονη υδαρή και πολλές φορές εκρηκτική διάρροια, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από μια σειρά ακόμη γαστρεντερικών συμπτωμάτων. Η μετάδοση γίνεται συνήθως μέσω μολυσμένου νερού ή τροφίμων, ενώ η αντιμετώπιση βασίζεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, στη χορήγηση αντιβιοτικών.

Τι είναι η κυκλοσπορίαση;

Η κυκλοσπορίαση αποτελεί μία μορφή τροφικής λοίμωξης που προκαλείται όταν καταναλώσετε το παράσιτο Cyclospora cayetanensis. Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε μία εβδομάδα από τη μόλυνση.

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η έντονη υδαρής διάρροια, ωστόσο είναι πιθανό να εμφανιστούν και άλλα προβλήματα από το πεπτικό σύστημα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις επιμένουν για αρκετό χρονικό διάστημα. Παρότι η νόσος δεν είναι ιδιαίτερα συχνή, εμφανίζεται συχνότερα σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές, καθώς και σε χώρες όπου η επεξεργασία του πόσιμου νερού δεν είναι επαρκής. Τέτοιες περιοχές συναντώνται στην Κεντρική και Νότια Αμερική, την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική.

Η βαρύτητα της λοίμωξης μπορεί να κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή. Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρότερη νόσο.

Εάν δεν λάβετε θεραπεία, τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή να υποχωρήσουν προσωρινά και στη συνέχεια να επανεμφανιστούν. Παρόλα αυτά, η κυκλοσπορίαση σπάνια είναι απειλητική για τη ζωή.

Συμπτώματα

Το κυριότερο σύμπτωμα της κυκλοσπορίασης είναι η έντονη υδαρής διάρροια, η οποία μπορεί να είναι ιδιαίτερα συχνή και αιφνίδια.

Επιπλέον, μπορεί να εμφανίσετε:

• Απώλεια όρεξης
• Φούσκωμα, συχνό ρέψιμο και αυξημένα αέρια
• Έντονη κόπωση
• Χαμηλό πυρετό
• Κοιλιακές κράμπες
• Ναυτία
• Εμετούς

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πιθανό να έχετε μολυνθεί από το παράσιτο χωρίς να εμφανίσετε καθόλου συμπτώματα.

Τι προκαλεί την κυκλοσπορίαση;

Η λοίμωξη προκαλείται από το παράσιτο Cyclospora cayetanensis, το οποίο δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι και μπορεί να παρατηρηθεί μόνο με μικροσκόπιο. Το παράσιτο ζει κυρίως στον άνθρωπο και σε άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά.

Η μετάδοση γίνεται μέσω της λεγόμενης κοπρανοστοματικής οδού, δηλαδή όταν μικρόβια από μολυσμένα κόπρανα εισέρχονται στον οργανισμό μέσω του στόματος.

Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω:

Μολυσμένου νερού

Η κατανάλωση ακατέργαστου νερού ή η κατάποση μολυσμένου νερού κατά την κολύμβηση σε πισίνες, υδρομασάζ, λίμνες ή άλλους χώρους μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το παράσιτο μπορεί να επιβιώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη και σε χλωριωμένο νερό πισίνας.

Μολυσμένων τροφίμων

Αρκετές επιδημίες έχουν συνδεθεί με την κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών που έχουν ποτιστεί ή πλυθεί με μολυσμένο νερό ή έχουν καλλιεργηθεί με χρήση ανθρώπινων αποβλήτων ως λίπασμα.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η νόσος μεταδίδεται άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Η κυκλοσπορίαση μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυξάνεται εάν ταξιδεύετε ή διαμένετε σε περιοχές όπου η νόσος είναι συχνότερη.

Επιπλέον, η κατανάλωση φρέσκων εισαγόμενων προϊόντων έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης. Μεταξύ των τροφίμων που έχουν συνδεθεί με επιδημίες αναφέρονται τα εξής:

• Βασιλικός
• Κόλιανδρος
• Ανάμεικτα φύλλα σαλάτας
• Σμέουρα
• Μπιζέλια

Πιθανές επιπλοκές

Η έντονη διάρροια μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια υγρών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης:

• Σοβαρής αφυδάτωσης
• Διαταραχών των ηλεκτρολυτών
• Μείωσης του συνολικού όγκου των υγρών του οργανισμού

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ο γιατρός θα λάβει αρχικά το ιατρικό ιστορικό σας, θα αξιολογήσει τα συμπτώματά σας και θα πραγματοποιήσει κλινική εξέταση. Είναι πιθανό να σας ρωτήσει τι έχετε καταναλώσει τις τελευταίες ημέρες ή εάν έχετε ταξιδέψει πρόσφατα.

Εφόσον υπάρχει υποψία κυκλοσπορίασης, θα ζητηθεί εξέταση κοπράνων. Το δείγμα αποστέλλεται σε εργαστήριο, όπου αναζητείται το παράσιτο Cyclospora cayetanensis. Επειδή η αποβολή του παρασίτου στα κόπρανα δεν είναι σταθερή κάθε ημέρα, μπορεί να χρειαστεί να δώσετε περισσότερα από ένα δείγματα σε διαφορετικές ημέρες ώστε να τεθεί με ασφάλεια η διάγνωση.

Αντιμετώπιση και θεραπεία

Η θεραπεία βασίζεται κυρίως στη χορήγηση αντιβιοτικών. Το συνηθέστερο θεραπευτικό σχήμα είναι ο συνδυασμός τριμεθοπρίμης/σουλφαμεθοξαζόλης (TMP/SMX), ο οποίος εξουδετερώνει αποτελεσματικά το παράσιτο.

Εάν υπάρχει αλλεργία στα φάρμακα που περιέχουν σουλφοναμίδες, ο γιατρός μπορεί να προτείνει εναλλακτικές θεραπείες, όπως η σιπροφλοξασίνη ή η νιταζοξανίδη.

Παράλληλα, μπορεί να συστήσει:

• Αντιδιαρροϊκά φάρμακα, όπως λοπεραμίδη ή διφαινοξυλάτη με ατροπίνη, ώστε να περιοριστεί η απώλεια υγρών
• Επαρκή ενυδάτωση με νερό, αθλητικά ποτά που περιέχουν ηλεκτρολύτες ή, σε σοβαρές περιπτώσεις, ενδοφλέβια χορήγηση υγρών

Σε ορισμένες περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να υποχωρήσει από μόνη της. Ωστόσο, χωρίς θεραπεία τα συμπτώματα ενδέχεται να επιμείνουν για έναν μήνα ή και περισσότερο, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο αφυδάτωσης και άλλων επιπλοκών. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας, ώστε να αξιολογηθεί εάν χρειάζεστε αντιβιοτική αγωγή.

Με τη σωστή διάγνωση και θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες. Παρ' όλα αυτά, επεισόδια διάρροιας μπορεί να εμφανίζονται περιστασιακά για διάστημα έως και ενός μήνα.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό;

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας εάν εμφανίζετε πολλές επεισοδιακές υδαρείς διάρροιες μέσα στην ίδια ημέρα ή εάν τα συμπτώματα επιμένουν, υποτροπιάζουν ή επιδεινώνονται μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.

Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και εμφανίσετε συμπτώματα λοίμωξης ή εάν παρουσιάσετε ενδείξεις σοβαρής αφυδάτωσης, όπως σύγχυση, έντονη ζάλη, σκουρόχρωμα ούρα ή σημαντική μείωση της ποσότητας των ούρων.

Τι μπορείτε να κάνετε για να αισθανθείτε καλύτερα;

Κατά τη διάρκεια της νόσου είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διατηρείτε επαρκή ενυδάτωση και να προσλαμβάνετε όσο το δυνατόν περισσότερα θρεπτικά συστατικά.

Συνιστάται να:

• Πίνετε άφθονο νερό, ζωμούς ή ροφήματα με ηλεκτρολύτες.
• Αποφεύγετε την καφεΐνη και το αλκοόλ, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν την αφυδάτωση.
• Καταναλώνετε μικρά και συχνά γεύματα, ακόμη και εάν η όρεξή σας είναι μειωμένη.
• Ολοκληρώνετε πάντοτε την αντιβιοτική αγωγή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, ακόμη και αν αισθάνεστε καλύτερα.

Μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης εάν:

• Πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό μετά τη χρήση της τουαλέτας και πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προετοιμασία των τροφίμων.
• Καθαρίζετε καλά όλες τις επιφάνειες, τα σκεύη και τα εργαλεία που χρησιμοποιείτε στην κουζίνα.
• Πλένετε πολύ καλά ή καθαρίζετε με φλούδα τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά πριν από την κατανάλωσή τους.
• Αποφεύγετε το κολύμπι όταν έχετε διάρροια και περιμένετε τουλάχιστον δύο εβδομάδες μετά την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων πριν επιστρέψετε στην πισίνα ή τη θάλασσα.
• Αποφεύγετε να πίνετε ή να χρησιμοποιείτε για το μαγείρεμα νερό που δεν έχει υποστεί κατάλληλη επεξεργασία.

Με πληροφορίες από clevelandclinic.