Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Κυριακής 5 Ιουλίου, ότι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα του ιού Έμπολα στη χώρα έφτασαν τα 1.561, συμπεριλαμβανομένων 506 θανάτων. Τα παραπάνω μεταδίδει το Reuters.
Υπενθυμίζεται ότι το Κονγκό, πλήττεται το τελευταίο διάστημα από μία πρωτοφανή έξαρση του ιού Έμπολα, ο οποίος «πέρασε» και στην Ουγκάντα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες προσπαθούν με κάθε τρόπο να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού.
Τι είναι η νόσος Έμπολα
Η νόσος Έμπολα (Ebola disease, EBOD) είναι μία σπάνια αλλά σοβαρή, συχνά θανατηφόρος, ιογενής νόσος που προκαλείται από ιούς του γένους Orthoebolavirus της οικογένειας Filoviridae. Είναι σοβαρή ζωοανθρωπονόσος, με πιθανή φυσική δεξαμενή τις φρουτοφάγες νυχτερίδες, όπως επισημαίνει ο ΕΟΔΥ. Η μετάδοση στον άνθρωπο μπορεί να συμβεί μετά από επαφή με νυχτερίδες ή μολυσμένα άγρια ζώα και, στη συνέχεια, από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω άμεσης επαφής με αίμα, εκκρίσεις, όργανα ή άλλα σωματικά υγρά ασθενών ή νεκρών ατόμων, καθώς και με επιμολυσμένες επιφάνειες, αντικείμενα ή υλικά. Ο ιός δεν μεταδίδεται αερογενώς.
Ο ιός Έμπολα ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1976 έπειτα από σοβαρές επιδημίες αιμορραγικού πυρετού που εμφανίστηκαν ταυτόχρονα σε περιοχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (τότε Ζαΐρ) και του Νοτίου Σουδάν (τότε Σουδάν), και πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο ποταμό. Έκτοτε έχουν καταγραφεί πολλά εξάρσεις της νόσου.
Η μεγαλύτερη επιδημία νόσου Έμπολα καταγράφηκε την περίοδο 2014–2016 στη Δυτική Αφρική, με επίκεντρο τη Γουινέα, τη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε, όπου αναφέρθηκαν περισσότεροι από 14.000 ασθενείς και περισσότεροι από 5.000 θάνατοι. Η επιδημία αυτή αποτέλεσε τη μεγαλύτερη και πιο σύνθετη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί από την αναγνώριση του ιού και οφειλόταν στο είδος Zaire ebolavirus.
Τρέχουσα επιδημιολογική κατάσταση
Τον Μάιο του 2026, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ ανακοινώθηκε νέα επιδημία νόσου Έμπολα η οποία αφορά κυρίως περιοχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ) και διασυνοριακή διασπορά στην Ουγκάντα.
Η επιδημία προκαλείται από το είδος Bundibugyo ebolavirus, το οποίο διαφέρει από το είδος Zaire ebolavirus που ευθυνόταν για τη μεγάλη επιδημία της Δυτικής Αφρικής του 2014-2016. Οι βασικές διαφορές των δύο ειδών είναι ότι ο ιός Zaire παρουσιάζει πολύ μεγάλη θνητότητα, έως και 90%, σε αντίθεση με τον ιό Bundibugyo του οποίου η θνητότητα είναι σαφώς μικρότερη (25-40%), ενώ για τον ιό Zaire υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια και αιτιολογική αντιϊκή θεραπεία, κάτι που δεν ισχύει για τον ιό Bundibugyo του οποίου η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική.
Μέχρι τις αρχές Ιουνίου του 2026 έχουν αναφερθεί εκατοντάδες εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα στις δύο χώρες, από τα οποία δεκάδες έχουν καταλήξει, ενώ έχουν καταγραφεί και άλλοι θάνατοι που αποδίδονται στον ιό αλλά δεν έχουν επιβεβαιωθεί ακόμα εργαστηριακά.
Ενδεικτικά, έως τις 18 Ιουνίου 2026 είχαν αναφερθεί στη ΛΔΚ 875 επιβεβαιωμένα κρούσματα, μεταξύ των οποίων 202 θάνατοι, ενώ στην Ουγκάντα είχαν αναφερθεί 19 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2 θάνατοι.
Η επαρχία Ituri της ΛΔΚ είναι η περισσότερο επηρεαζόμενη περιοχή καθώς εκεί καταγράφεται άνω του 90% των κρουσμάτων. H θνητότητα (% ποσοστό των ασθενών που κατέληξαν) με βάση τα επιβεβαιωμένα στοιχεία είναι 20,1%, αλλά πιθανόν υποεκτιμάται επειδή αρκετοί θάνατοι παραμένουν υπό διερεύνηση.
Η διεθνής επιτήρηση στις περιοχές που εξελίσσεται η επιδημία είναι συνεχής και καταβάλλεται προσπάθεια για εντατικοποίηση των μέτρων δημόσιας υγείας. Η κατάσταση έχει χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) ως Έκτακτο Γεγονός Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ενδιαφέροντος (Public Health Emergency of International Concern - PHEIC).
Ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες στις περιοχές αυτές παραμένει επί του παρόντος χαμηλός σύμφωνα με την εκτίμηση κινδύνου του ΠΟΥ και του ECDC.
