Εάν επιλέγετε συχνά τη στάση «σταυροπόδι» όταν κάθεστε, τότε σίγουρα έχετε ακούσει ότι το να σταυρώνετε τα πόδια σας μπορεί να επιφέρει επιπτώσεις για την υγεία. Κάποιοι λένε ότι προκαλεί κιρσούς, άλλοι ότι βλάπτει τα γόνατα και ορισμένοι ότι ανεβάζει την πίεση.

Τι από όλα αυτά ισχύει και τι όχι;

Κιρσοί

Για πολλά χρόνια, κυκλοφορεί η αντίληψη ότι το σταύρωμα των ποδιών μπορεί να προκαλέσει κιρσούς, ωστόσο αυτό δεν επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα και θεωρείται μύθος.

Ο κίνδυνος εμφάνισης κιρσών σχετίζεται περισσότερο με την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, την εγκυμοσύνη, την παχυσαρκία και ορισμένες συνθήκες εργασίας, όπως η πολύωρη ορθοστασία, σύμφωνα με το Science Alert.

Το σταύρωμα των ποδιών μπορεί να επηρεάζει προσωρινά τη ροή του αίματος όσο βρίσκεστε σε αυτή τη θέση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι προκαλεί κιρσούς. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν υποστηρίζουν ότι το κάθισμα με σταυρωμένα πόδια οδηγεί σε κιρσούς.

Η παρατεταμένη ορθοστασία αλλά και το πολύωρο κάθισμα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης κιρσών, ωστόσο δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το σταύρωμα των ποδιών έχει την ίδια επίδραση. Αν σας απασχολεί ο κίνδυνος εμφάνισης κιρσών, είναι προτιμότερο να αλλάζετε συχνά τη θέση των ποδιών σας μέσα στη διάρκεια της ημέρας.

Μέση και στάση σώματος

Το να κάθεστε για πολλή ώρα με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, ειδικά όταν τοποθετείται πάνω από το γόνατο, μπορεί να προκαλέσει περιστροφή και κλίση της λεκάνης, κάτι που ενδέχεται να επιβαρύνει τη μέση και να οδηγήσει σε πόνο στη συγκεκριμένη περιοχή. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η στάση μπορεί επίσης να επηρεάσει την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης, ιδίως όταν διατηρείται συστηματικά και για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Όταν η στάση του σώματος δεν είναι ισορροπημένη, οι μύες αναγκάζονται να «αντισταθμίσουν» αυτή την επιβάρυνση, δουλεύοντας περισσότερο από όσο χρειάζεται, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε δυσκαμψία και ενόχληση.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε εντελώς να σταυρώνετε τα πόδια σας. Στην πράξη, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ακινησία σε μία θέση για πολλή ώρα, είτε κάθεστε με σταυρωμένα πόδια, είτε εντελώς ίσια, είτε σκυμμένοι πάνω από έναν υπολογιστή.

Σε κάθε περίπτωση, η μέχρι τώρα βιβλιογραφία δεν έχει καταλήξει σε μία συγκεκριμένη καθιστή στάση που να προστατεύει όλους, ούτε σε κάποια που να προκαλεί σταθερά προβλήματα.

Ισχία και γόνατα

Ένας ακόμη συχνός ισχυρισμός είναι ότι το σταύρωμα των ποδιών «φθείρει» τα ισχία ή τα γόνατα, όμως τα περιορισμένα δεδομένα που υπάρχουν δεν υποστηρίζουν κάτι τέτοιο.

Τα ισχία και τα γόνατα δέχονται πολύ μεγαλύτερες επιβαρύνσεις όταν ανεβαίνετε σκάλες, σηκώνεστε από καρέκλα, τρέχετε, πηδάτε ή κουβαλάτε βάρος.

Το να κάθεστε με σταυρωμένα πόδια αλλάζει προσωρινά τις γωνίες των αρθρώσεων, αλλά αυτό απέχει πολύ από το να σημαίνει ότι προκαλεί αρθρίτιδα ή μόνιμη φθορά.

Οι κλινικές οδηγίες για την υγεία των αρθρώσεων εστιάζουν σε άλλους παράγοντες: σωματική δραστηριότητα, μυϊκή ενδυνάμωση, υγιές βάρος και συνολική επιβάρυνση των αρθρώσεων. Δεν δίνουν έμφαση στην αποφυγή μιας απλής καθημερινής συνήθειας, όπως το πώς κάθεστε.

Αρτηριακή πίεση

Όταν μετράτε την αρτηριακή σας πίεση, ο επαγγελματίας υγείας θα σας ζητήσει συνήθως να έχετε και τα δύο πόδια σταθερά στο έδαφος. Ο λόγος είναι ότι το σταύρωμα των ποδιών μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την ένδειξη, προκαλώντας μια μικρή αύξηση της πίεσης.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Nursing, διαπιστώθηκε ότι η αρτηριακή πίεση αυξανόταν αισθητά όταν οι συμμετέχοντες σταύρωναν τα πόδια στο ύψος των γονάτων, ενώ δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη μεταβολή όταν τα πόδια ήταν σταυρωμένα στους αστραγάλους.

Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις η αύξηση της αρτηριακής πίεσης ήταν παροδική. Παρ’ όλα αυτά, εάν έχετε ήδη υψηλή πίεση, είναι προτιμότερο να αποφεύγετε να μένετε για πολλή ώρα με σταυρωμένα πόδια, κυρίως για προληπτικούς λόγους.

Εγκυμοσύνη

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σώμα σας περνά από πολλές αλλαγές, καθώς η μήτρα μεγαλώνει και το κέντρο βάρους μετατοπίζεται προς τα εμπρός, επηρεάζοντας τον τρόπο που στέκεστε, περπατάτε και κάθεστε.

Είναι απολύτως φυσιολογικό να δοκιμάζετε διαφορετικές στάσεις για να νιώθετε πιο άνετα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι βλάπτετε εσάς ή το μωρό σας, ακόμη και όταν κάθεστε με σταυρωμένα πόδια.

Παρότι το σταύρωμα των ποδιών δεν επηρεάζει το έμβρυο, μπορεί να επιδεινώσει ορισμένα συχνά συμπτώματα της εγκυμοσύνης, όπως οι κράμπες στα πόδια ή το πρήξιμο στους αστραγάλους.

Αν παρατηρείτε τέτοια συμπτώματα, βοηθά να κάθεστε με τα πόδια στο έδαφος ή ελαφρώς ανυψωμένα, ώστε να διευκολύνεται η κυκλοφορία του αίματος.

Υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζεται προσοχή;

Ναι, αλλά συνήθως για συγκεκριμένους ιατρικούς λόγους και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Για παράδειγμα, μετά από ορισμένες επεμβάσεις στο ισχίο, οι ασθενείς συχνά συμβουλεύονται να αποφεύγουν το σταύρωμα των ποδιών όσο επουλώνονται οι ιστοί.

Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, νεότερες μελέτες δείχνουν ότι κάποιες από αυτές τις οδηγίες μπορεί να είναι πιο αυστηρές από όσο χρειάζεται και ότι η χαλάρωσή τους δεν αύξησε τον κίνδυνο πρώιμης εξάρθρωσης σε μία μελέτη.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου ένας ειδικός μπορεί να σας προτείνει να αποφύγετε προσωρινά μια στάση επειδή προκαλεί ενόχληση ή επιβαρύνει μια ευαίσθητη περιοχή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η στάση είναι γενικά επιβλαβής για όλους.

Το ίδιο ισχύει και για το μούδιασμα ή το «μυρμήγκιασμα» που μπορεί να νιώσετε μετά από ώρα σε άβολη θέση. Συνήθως υποχωρεί γρήγορα μόλις κινηθείτε και αποτελεί απλώς ένδειξη ότι πρέπει να αλλάξετε στάση.

Τι έχει μεγαλύτερη σημασία;

Η ποικιλία στην κίνηση είναι πιο σημαντική από την «τέλεια» στάση.

Το σώμα λειτουργεί καλύτερα όταν δεν μένει σταθερό. Μπορείτε να καθίσετε με σταυρωμένα πόδια αν σας είναι άνετο, αλλά στη συνέχεια να αλλάξετε θέση. Να μετακινηθείτε, να γείρετε πίσω, να σηκωθείτε, να περπατήσετε.

Η πιο «σωστή» στάση είναι συχνά εκείνη που δεν κρατάτε για πολλή ώρα.

Κινηθείτε περισσότερο, αλλάζετε συχνά θέση και λάβετε υπόψη ότι το σώμα σας είναι πολύ πιο ανθεκτικό από όσο συχνά πιστεύεται.