Οι νοσηλευτές, παρότι αποτελούν έναν κομβικό κρίκο στην αλυσίδα των συστημάτων υγείας, συχνά υποτιμούνται και δεν δίνεται η απαιτούμενη σημασία στον ρόλο τους. Η απαξίωση του συγκεκριμένου κλάδου φτάνει και στο μισθολογικό σκέλος.
Η Πανελλήνια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού ( ΠΑΣΟΝΟΠ) πραγματοποίησε έρευνα με τίτλο: « Σύγκριση μισθών των νοσηλευτών των ευρωπαϊκών χωρών και καλύτερες χώρες εργασίας, σύμφωνα με τη συγκριτική ανάλυση», αναδεικνύοντας αυτό το ζήτημα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, στην Ελλάδα ο μέσος μηνιαίος μεικτός μισθός για τους νοσηλευτές κυμαίνεται από τα 1.000 έως τα 2.100 ευρώ. Εκ πρώτης όψεως, το συγκεκριμένο ποσό δεν είναι κακό, ενώ υπάρχουν αρκετές χώρες με πολύ χαμηλότερους μισθούς. Συγκεκριμένα:
- Βουλγαρία
- Κροατία
- Εσθονία
- Ουγγαρία
- Λετονία
- Λιθουανία
- Πολωνία
- Ρουμανία
- Σλοβακία
- Τουρκία
Σε όλες τις παραπάνω χώρες οι νοσηλευτές αμείβονται χειρότερα από τους Έλληνες συναδέλφους τους. Επίσης, υπάρχουν μερικές χώρες (πχ Κύπρος, Σλοβενία κ.α.), που η μισθολογική αφετηρία είναι μεγαλύτερη των 1.000 ευρώ, αλλά δεν φτάνουν ποτέ στα 2.100 ευρώ που είναι το ανώτατο όριο στην Ελλάδα. Ωστόσο, σε αυτές τις χώρες το κόστος ζωής είναι πολύ μικρότερο από αυτό στη χώρα μας. Επομένως ο μισθός μπορεί να είναι μικρότερος αλλά έχει μεγαλύτερη αγοραστική αξία από ενός Έλληνα νοσηλευτή.
Παραδείγματα
Μία σύγκριση της Ελλάδας με άλλη χώρα είναι διαφωτιστικό. Για παράδειγμα, στην Ουγγαρία που ο μισθός είναι από 800 έως 1.300 ευρώ (αρκετά χαμηλότερος από αυτό της χώρας μας):
- Το μέσο μηνιαίο κόστος ζωής είναι στα 450 με 700 ευρώ
- Το ενοίκιο είναι από 200 έως 350 ευρώ
- Τα τρόφιμα κοστίζουν από 150 έως 250 ευρώ
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα:
- Το μέσο μηνιαίο κόστος ζωής είναι στα 600 με 900 ευρώ
- Το ενοίκιο είναι από 300 έως 450 ευρώ
- Τα τρόφιμα κοστίζουν από 200 έως 300 ευρώ
Το πιο εξοργιστικό όμως είναι όταν έχουμε χώρες με υψηλότερους μισθούς, αλλά με χαμηλότερο κόστος. Για παράδειγμα, στην Τσεχία που ο μισθός για τους νοσηλευτές ξεκινάει από τα 1.200 ευρώ μεικτά, τα τρόφιμα κοστίζουν το πολύ έως 280 ευρώ. Επίσης, σε χώρες που ο μισθός είναι πολλαπλάσιος σε σχέση με της Ελλάδας, το κόστος δεν είναι αντίστοιχα περισσότερο αλλά αυξημένο σε πιο ήπιο βαθμό.
Δηλαδή, παρότι το κόστος ζωής στην Ελλάδα είναι χαμηλότερο σε σύγκριση με πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, τα βασικά έξοδα διαβίωσης, όπως η στέγαση, η ενέργεια και τα τρόφιμα, απορροφούν σημαντικό μέρος του εισοδήματος, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
Συνθήκες εργασίας και κύμα φυγής
Παράλληλα, το ελληνικό σύστημα υγείας χαρακτηρίζεται από αυξημένο φόρτο εργασίας, ελλείψεις προσωπικού και περιορισμένες δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης σε σύγκριση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα που κάποια από αυτά έχουν χαμηλότερους μισθούς.
Οι συνθήκες αυτές, σε συνδυασμό με τις σχετικά χαμηλές αποδοχές, έχουν συμβάλει στη μετανάστευση σημαντικού αριθμού Ελλήνων νοσηλευτών προς χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης, όπου προσφέρονται υψηλότεροι μισθοί και καλύτερες εργασιακές συνθήκες. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τη γενικότερη τάση του brain drain, η οποία επηρεάζει τη στελέχωση και τη λειτουργία του εθνικού συστήματος υγείας.
