Το στρες φαίνεται να κατακλύζει τους πολίτες των μεγάλων πόλεων στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Uber και την επιστημονική επιμέλεια της ΕΠΑΨΥ. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν την επιβάρυνση που βιώνουν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, αναδεικνύοντας το άγχος ως ένα σταθερό και κυρίαρχο στοιχείο της αστικής ζωής.
Συγκεκριμένα:
- σχεδόν 7 στους 10 (69%) βιώνουν μέτρια επίπεδα στρες
- 15% εμφανίζει υψηλή ψυχική επιβάρυνση
- 57% αναφέρει συμπτώματα άγχους
- 47% αναφέρει καταθλιπτική συμπτωματολογία
- 33% νιώθει έλλειψη ελέγχου μερικές φορές
- 41% βιώνει συχνά στρες λόγω καθυστερήσεων στη μετακίνηση
- 56% βιώνει άγχος τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας
Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η πίεση πηγάζει από τη συσσώρευση πολλών και διαρκών επιβαρύνσεων. Στατιστικά σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν τα επίπεδα στρες είναι η ηλικία, το φύλο, ο χρόνος μετακίνησης και, καθοριστικά, η οικονομική κατάσταση.
Παράλληλα, η έρευνα εντόπισε σημαντικές διαφοροποιήσεις βάση αυτών των χαρακτηριστικών. Οι γυναίκες βιώνουν αποδεδειγμένα υψηλότερα επίπεδα στρες σε σύγκριση με τους άνδρες. Επίσης, ηλικιακά, οι νέοι σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος, με τις ομάδες 18-24 και 25-34 ετών να καταγράφουν τα υψηλότερα σκορ, ενώ η επαγγελματική κατηγορία με το μεγαλύτερο στρες είναι οι φοιτητές. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επίπεδα άγχους εντοπίστηκαν στους μεγαλύτερους ηλικιακά (44-55 ετών) και στους συνταξιούχους.
Στο πεδίο των μετακινήσεων, δεν είναι τόσο ο τρόπος μετακίνησης που επηρεάζει την ψυχική υγεία, όσο η αβεβαιότητα και οι καθυστερήσεις. Το 41% δηλώνει ότι βιώνει συχνά στρες λόγω καθυστερήσεων, ενώ το 35% όσων μετακινούνται πάνω από μία ώρα ημερησίως, εμφανίζει αισθητά υψηλότερα επίπεδα στρες.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας καθημερινότητας όπου η πίεση δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά στη συσσώρευση πολλών μικρών και διαρκών επιβαρύνσεων. Παρότι εντοπίστηκαν κάποιοι βασικοί που επηρεάζουν το στρες, αυτοί εξηγούν μόνο ένα μέρος του φαινομένου, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχουν και άλλοι, λιγότερο ορατοί οι οποίοι όμως παίζουν σημαντικό ρόλο.
Tα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη κατανόηση των συνθηκών που διαμορφώνουν το στρες και την καθημερινότητα στις πόλεις, ώστε να μπορέσουν να υπάρξουν παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Είναι ενθαρρυντικό ότι, στο πεδίο των αστικών συγκοινωνιών, έχουν ήδη δρομολογηθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις και ως εκ τούτου καταγράφονται τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα στο δίκτυο. Όπως αναδείχθηκε πρόσφατα και στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών από εκπροσώπους του κλάδου και του ΟΑΣΑ, η αξιοποίηση δεδομένων, ο επανασχεδιασμός δρομολογίων και η ενίσχυση του στόλου, μπορούν να συμβάλουν σταδιακά στη βελτίωση και κατ’ επέκταση την αποσυμπίεση της καθημερινής μετακίνησης των πολιτών.
Σχετικά με την έρευνα
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.023 ατόμων, με τη χρήση διεθνώς αναγνωρισμένων και έγκυρων ψυχομετρικών εργαλείων (PSS-4 και PHQ-4). Για τη διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με τα επίπεδα στρες εφαρμόστηκε μοντέλο πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης, στο οποίο εισήχθησαν οι μεταβλητές που εμφάνισαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση σε επίπεδο p≤.05. Οι προϋποθέσεις εφαρμογής του μοντέλου ελέγχθηκαν και διαπιστώθηκε ότι πληρούνταν. Τα ψυχομετρικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά για σκοπούς προσυμπτωματικού ελέγχου και αξιολόγησης και όχι ως εργαλεία διάγνωσης.
