Οι πατάτες συχνά αρχίζουν να φυτρώνουν όταν παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα αποθηκευμένες, ιδιαίτερα αν βρίσκονται σε ζεστό, φωτεινό ή υγρό περιβάλλον. Το φύτρωμα είναι μια φυσική διαδικασία ανάπτυξης, κατά την οποία από τα «μάτια» της πατάτας αρχίζουν να εμφανίζονται μικροί βλαστοί.

Όταν όμως οι πατάτες φυτρώνουν, αυξάνονται και τα επίπεδα φυσικών τοξικών ουσιών που ονομάζονται γλυκοαλκαλοειδή. Οι ουσίες αυτές συγκεντρώνονται κυρίως στα φύτρα, στα πράσινα σημεία και στη φλούδα της πατάτας. Αν καταναλωθούν σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης.

Μια σφιχτή πατάτα με λίγα μικρά φύτρα μπορεί συνήθως να καταναλωθεί, αρκεί να αφαιρεθούν καλά οι φύτρες και όλα τα πράσινα σημεία. Αν όμως η πατάτα έχει πολλές φύτρες, είναι πράσινη, μαλακή, ζαρωμένη ή πικρίζει, καλύτερα να πεταχτεί, καθώς αυτό δείχνει ότι τα επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών πιθανότατα έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Για να μην φυτρώνουν οι πατάτες, αποθηκεύστε τες σε δροσερό, σκοτεινό και καλά αεριζόμενο μέρος.

Σημάδια ότι πρέπει να πετάξετε τις πατάτες

Ελέγξτε τις πατάτες για ενδείξεις αυξημένων επιπέδων γλυκοαλκαλοειδών. Αν παρατηρήσετε κάποιο από τα παρακάτω, είναι καλύτερο να τις πετάξετε:

• Έχουν πολλά φύτρα ή βλαστούς με φύλλα που βγαίνουν από τα «μάτια» της πατάτας

• Έχουν μεγάλα πράσινα σημεία ή πρασινωπή απόχρωση κάτω από τη φλούδα

• Υπάρχουν σημεία σήψης που είναι σκούρα, μαλακά ή έχουν μούχλα

• Έχουν έντονη μυρωδιά μούχλας, χώματος ή σήψης

• Έχουν εμφανή χτυπήματα και φθορές

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από τις πατάτες που έχουν φυτρώσει;

Όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες, οι τοξίνες στις πατάτες που έχουν φυτρώσει επηρεάζουν κυρίως το έντερο και το πεπτικό σύστημα. Τα συμπτώματα της τοξικότητας από γλυκοαλκαλοειδή μπορεί να εμφανιστούν από λίγες ώρες έως και μία ημέρα μετά την κατανάλωση και περιλαμβάνουν:

• Κοιλιακές κράμπες

• Πικρή γεύση στο στόμα

• Ζάλη

• Πονοκέφαλο

• Ναυτία

• Αίσθημα καψίματος στον λαιμό

• Εμετό

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, οι τοξίνες μπορεί να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα και άλλα όργανα, προκαλώντας:

• Σύγχυση, δυσκολία συγκέντρωσης ή προβλήματα μνήμης

• Υπνηλία

• Πυρετό

• Παραισθήσεις

• Ίκτερο, δηλαδή κιτρίνισμα στο δέρμα και στο λευκό μέρος των ματιών

• Απώλεια όρασης ή ακοής

• Παράλυση, δηλαδή αδυναμία κίνησης μέρους ή ολόκληρου του σώματος

• Ανεξέλεγκτο τρέμουλο

Σε πολύ υψηλές δόσεις, τα γλυκοαλκαλοειδή μπορεί να αποβούν ακόμη και θανατηφόρα. Ερευνητές ανέφεραν ότι σοβαρή δηλητηρίαση έχει προκαλέσει κώμα, καρδιακή ανεπάρκεια ή καρδιακή ανακοπή.

Συνήθως, τα συμπτώματα υποχωρούν από μόνα τους μέσα σε λίγες ημέρες. Αν όμως διαρκούν περισσότερο ή χειροτερεύουν, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Συμβουλές για σωστή αποθήκευση

Η σωστή αποθήκευση μπορεί να βοηθήσει ώστε οι πατάτες να μην φυτρώνουν και να μην αυξάνονται οι τοξίνες τους. Οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να βοηθήσουν ώστε να διατηρούνται φρέσκες και ασφαλείς:

• Αγοράζετε μόνο την ποσότητα που χρειάζεστε: Οι μικρότερες ποσότητες μειώνουν τον κίνδυνο αλλοίωσης.

• Αποφύγετε το άμεσο φως: Το φυσικό και το τεχνητό φως αυξάνουν σημαντικά τα επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών. Αποθηκεύστε τις πατάτες σε σκοτεινά σημεία, όπως ντουλάπια, συρτάρια ή αποθήκες.

• Προσέξτε τη θερμοκρασία: Καλό είναι να μην βάζετε τις πατάτες στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, εκτός αν είναι ήδη μαγειρεμένες. Η ιδανική θερμοκρασία αποθήκευσης είναι δροσερή, αλλά όχι πολύ χαμηλή, περίπου μεταξύ 5,5 και 13 βαθμών Κελσίου.

• Αποφύγετε τη ζέστη: Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τις πιθανότητες να φυτρώσουν. Κρατήστε τις μακριά από θερμαντικά σώματα, κουζίνες, φούρνους μικροκυμάτων και άλλες συσκευές που εκπέμπουν θερμότητα.

• Χρησιμοποιήστε σακούλα με τρύπες: Οι πατάτες χρειάζονται αερισμό κατά την αποθήκευση. Φυλάξτε τες σε πλαστική σακούλα με μικρές τρύπες ώστε να κυκλοφορεί ο αέρας.