Πρόσφατα, εγκαταστάσεις εταιρείας που έχει αναλάβει τη συντήρηση και τον έλεγχο των ψυκτικών κοντέινερ και των καταψυκτών του Γαλλικού Ιδρύματος Αίματος (EFS), όπου φυλάσσονται αποθέματα αίματος και πλάσματος, δέχτηκαν κυβερνοεπίθεση. Αποτέλεσμα ήταν οι μονάδες φύλαξης δειγμάτων αίματος να φτάσουν τους 110 βαθμούς Κελσίου, από τους -30 βαθμούς που φυλάσσονται. Η συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά και άλλες παρόμοιες που έχουν γίνει πρόσφατα, έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό αναφορικά με την ασφάλεια των υποδομών στο ΕΣΥ. Το εύλογο ερώτημα είναι ένα: είναι θωρακισμένα τα νοσοκομεία μας απέναντι σε αντίστοιχες επιθέσεις;
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει ορίσει 12 βήματα για τη διασφάλιση των συστημάτων Υγείας. Με τον όρο «κυβερνοασφάλεια στα συστήματα Υγείας» ορίζει όλες εκείνες τις στρατηγικές και πρακτικές τεχνολογίας που αποσκοπούν στην προστασία των ευαίσθητων δεδομένων ασθενών αλλά και της ψηφιακής υποδομής των δομών υγείας από κυβερνοεπιθέσεις ή κυβερνοαπειλές. Χαρακτηρίζεται κρίσιμη για τη λειτουργική ανθεκτικότητα των υπηρεσιών υγείας, καθώς εξασφαλίζει τη συνεχή και ασφαλή λειτουργία των ιατρικών υπηρεσιών από ψηφιακές απειλές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών και των μονάδων υγείας.
Η υιοθέτηση ισχυρών μέτρων κυβερνοασφάλειας αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων ασθενών, για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο ασφαλείας των εμπλεκομένων φορέων και υπηρεσιών, αλλά και για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, στο ζωτικής σημασίας τομέα, της Υγείας.
Καταγραφή υλικού και λογισμικού
Οι μονάδες υγείας δεν μπορούν να προστατευθούν αποτελεσματικά έναντι των κυβερνοαπειλών, εάν δεν γνωρίζουν με ακρίβεια τι αγαθά διαθέτουν. Αυτό ισχύει ιδίως για τις μονάδες υγείας, καθώς οι τελευταίες, λόγω του αντικειμένου τους, είναι εξοπλισμένες, πλην των κλασσικών υπολογιστικών συστημάτων, και με εξειδικευμένες ιατρικές συσκευές που επεξεργάζονται ιατρικά δεδομένα και είναι διασυνδεδεμένες με το υπόλοιπο δίκτυο (όπως συσκευές απομακρυσμένης παρακολούθησης ασθενών, συστήματα ιατρικής απεικόνισης, συστήματα παρακολούθησης των παραγγελιών φαρμάκων, διασυνδεδεμένα πιεσόμετρα, αντλίες έγχυσης για χορήγηση φαρμάκων, βιοαισθητήρες κ.α.) και ανήκουν στην κατηγορία των συσκευών IoMT (Internet of Medical Things). Επιπλέον, η καταγραφή και ορθή διαχείριση των πληροφοριακών αγαθών έχει ως αποτέλεσμα οι μονάδες υγείας να εντοπίσουν τα κρίσιμα δεδομένα τους, καθώς και τα συστήματα που επεξεργάζονται αυτά τα δεδομένα, έτσι ώστε να υλοποιηθούν τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας.
Αντίγραφα ασφαλείας
Τα τακτικά, offline αντίγραφα ασφαλείας είναι απαραίτητα για την ανάκτηση από λυτρισμικές επιθέσεις. Επιτρέπουν στις μονάδες υγείας να αποκαταστήσουν δεδομένα και να συνεχίσουν τη λειτουργία τους γρήγορα, μειώνοντας τον χρόνο διακοπής και την απώλεια δεδομένων αν τα συστήματα παραβιαστούν.
Πολυπαραγοντικός έλεγχος ταυτότητας
Το MFA (Πολυπαραγοντικός Έλεγχος Ταυτότητας) θωρακίζει την ασφάλεια πρόσβασης απαιτώντας ένα επιπλέον επίπεδο επαλήθευσης. Ακόμα και αν ένας κωδικός παραβιαστεί, το MFA συντελεί στην αποτροπή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, δυσχεραίνοντας την είσοδο εισβολέων σε κρίσιμα πεδία.
Τακτικές αναβαθμίσεις λογισμικού
Η τακτική ενημέρωση κλείνει τα κενά ενός παρωχημένου λογισμικού, καθιστώντας πιο δύσκολη την εισβολή των επιτιθέμενων σε δίκτυα. Οι λυτρισμικές επιθέσεις και άλλες μορφές κακόβουλου λογισμικού συχνά εκμεταλλεύονται αυτές τις ευπάθειες. Με τον τρόπο αυτό διαφυλάττετε τις πληροφορίες που αφορούν σε ευαίσθητα ιατρικά αρχεία και προσωπικά δεδομένα ασθενών.
Κατακερματισμός δικτύου
Ο κατακερματισμός περιορίζει τη διάδοση λυτρισμικής επίθεσης, περιορίζοντάς το σε συγκεκριμένο τμήμα του δικτύου. Αυτό μειώνει την αντίδραση ντόμινο και καθιστά πιο εύκολη την απομόνωση των επηρεασμένων περιοχών κατά τη διάρκεια επίθεσης.
Ανίχνευση και ανταπόκριση σε σημεία τερματικών
Το EDR (Ανίχνευση και Ανταπόκριση σε Σημεία Τερματικών) παρέχει σε πραγματικό χρόνο ορατότητα στις δραστηριότητες των τερματικών των νοσοκομείων και συντελεί στη γρήγορη ανταπόκριση σε ύποπτες συμπεριφορές, περιορίζοντας έτσι τη μόλυνση από λυτρισμική επίθεση, πριν προλάβει να εξαπλωθεί και προκαλέσει εκτεταμένη ζημιά στη μονάδα υγείας.
Εκπαίδευση ευαισθητοποίησης για phishing
Το phishing παραμένει κύρια μέθοδος λυτρισμικών επιθέσεων. Εκπαιδεύοντας τους χρήστες να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν τις προσπάθειες phishing, μειώνετε τις πιθανότητες επιτυχούς λυτρισμικής επίθεσης που πηγάζει από ανθρώπινα λάθη.
Φιλτράρισμα email και ανίχνευση απειλών
Το email είναι ένα κοινό σημείο εισόδου για λυτρισμικές επιθέσεις συχνά μέσω κακόβουλων συνδέσμων ή συνημμένων αρχείων. Το φιλτράρισμα και η ανίχνευση των email μειώνει τις πιθανότητες να φτάσουν αυτές οι απειλές στα εισερχόμενα των χρηστών, προσθέτοντας ένα ισχυρό στρώμα προληπτικής άμυνας.
Ασφαλής διαμόρφωση και θωράκιση συστημάτων
Οι εσφαλμένες ρυθμίσεις και οι περιττές υπηρεσίες δημιουργούν ευπάθειες που μπορεί να εκμεταλλευτούν οι λυτρισμικές επιθέσεις. Η περιχαράκωση των συστημάτων διασφαλίζει ότι είναι διαμορφωμένα με ασφάλεια, μειώνοντας τις πιθανότητες εκμετάλλευσής τους.
Καταγραφή και παρακολούθηση συμβάντων
Η συλλογή και ανάλυση των logs αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την ικανότητα του νοσοκομείου να ανιχνεύσει έγκαιρα κάποια κακόβουλη δραστηριότητα. Μερικές φορές, τα αρχεία καταγραφής συμβάντων αποτελούν το μοναδικό αποδεικτικό στοιχείο μίας επιτυχημένης κυβερνοεπίθεσης.
Έχει παρατηρηθεί ότι εξ αιτίας ανεπαρκών ή ανύπαρκτων διαδικασιών ανάλυσης των logs, σε αρκετές περιπτώσεις οι επιτιθέμενοι είχαν αποκτήσει πρόσβαση και είχαν πλήρη έλεγχο των συστημάτων για μήνες ή χρόνια, χωρίς κανείς στον οργανισμό-στόχο να το γνωρίζει.
Σχέδιο ανταπόκρισης σε περιστατικά
Ένα σχέδιο IR (Απόκρισης Περιστατικού) επιτρέπει ταχεία και οργανωμένη δράση κατά τη διάρκεια ενός περιστατικού λυτρισμικής επίθεσης σε μονάδα υγείας, βοηθώντας να περιοριστεί η ζημιά και να επιτευχθεί ταχύτερη ανάκαμψη.
Η προετοιμασία είναι καθοριστική για τη μείωση των επιπτώσεων, διασφαλίζοντας ότι το προσωπικό γνωρίζει τους ρόλους του και είναι έτοιμο να ανταποκριθεί αποτελεσματικά.
Υλοποίηση ελέγχων παρείσδυσης
Στο σύγχρονο πολύπλοκο διεθνές οικοσύστημα, όπου οι τεχνολογίες μεταβάλλονται συνεχώς και νέες επιθετικές τεχνικές εμφανίζονται σε τακτική βάση, οι μονάδες υγείας θα πρέπει περιοδικά να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων κυβερνοασφάλειας που έχουν υλοποιήσει, με σκοπό να εντοπίσουν κενά τα οποία οι επιτιθέμενοι μπορούν να εκμεταλλευτούν για να αποκτήσουν πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα του νοσοκομείου.
Ο έλεγχος παρείσδυσης αποτελεί μία προσομοίωση κυβερνοεπίθεσης με ελεγχόμενο τρόπο, που παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη ευπαθειών στα αγαθά του οργανισμού, την αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας έναντι κακόβουλων ενεργειών, καθώς και το εύρος των επιπτώσεων (impact) που αυτές οι ενέργειες μπορούν να επιφέρουν. Επίσης, μπορούν να αναδείξουν αδυναμίες σε διαδικασίες, όπως είναι εσφαλμένες ρυθμίσεις συστημάτων, καθώς και την ανάγκη για εκπαίδευση χρηστών.
