Θα πάθω κάτι αν πάρω βιταμίνες που έχουν λήξει; Ίσως, να έχετε αναρωτηθεί πολλές φορές. Αν θα θέλαμε να δώσουμε μία απάντηση άμεσα χωρίς δεύτερη σκέψη θα λέγαμε ότι «εξαρτάται».

Ωστόσο, «από κλινική άποψη, η σύσταση είναι να διακόψετε τη χρήση ληγμένων βιταμινών ή συμπληρωμάτων», λέει η Aiya Almogaber, PharmD, κλινική φαρμακολόγος και τοξικολόγος στο Clinical Pharmacological Services, και επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα Taneja College of Pharmacy.

«Η δράση τους μειώνεται και, στη χειρότερη περίπτωση, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μικροβιακής μόλυνσης», προσθέτει. Η πιο πιθανή συνέπεια της κατανάλωσης ληγμένων βιταμινών είναι ότι απλώς δεν θα λειτουργούν τόσο καλά. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για άτομα με διατροφικές ελλείψεις ή παθήσεις που απαιτούν αυστηρή τήρηση μιας συγκεκριμένης ρουτίνας πρόσληψης βιταμινών.

«Δεν σημαίνει ότι μια βιταμίνη ή συμπλήρωμα θα γίνει ξαφνικά μη ασφαλές, αλλά μπορεί να μην λάβετε το πλήρες όφελος από αυτό», σημειώνει από την πλευρά του ο Andrew Fuchs, PharmD, RPhI, BCGP, διευθυντής πρακτικής εμπειρίας και επίκουρος καθηγητής φαρμακευτικής πρακτικής στο Touro College of Pharmacy στη Νέα Υόρκη. Για τις βιταμίνες, η ημερομηνία λήξης αφορά την ισχύ του προϊόντος. Η ημερομηνία λήξης σε ένα μπουκάλι ορίζεται από τον κατασκευαστή του προϊόντος ως «εγγύηση ότι το προϊόν διατηρεί την ισχύ που αναγράφεται στην ετικέτα μέχρι την ημερομηνία αυτή», εξηγεί ο Almogaber.

Οι βιταμίνες και άλλα συμπληρώματα δεν υποβάλλονται σε ρυθμιστικούς κανονισμούς από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) όπως τα φάρμακα, συνταγογραφούμενα ή μη. Αυτό σημαίνει ότι οι κατασκευαστές είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ασφάλεια και την ισχύ των προϊόντων τους, ξεκαθαρίζει ο Almogaber.

Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των διαφόρων τύπων βιταμινών;

Ασφαλώς. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάλογα με τη σύνθεση και τη μορφή τους. Η μορφή στην οποία διατίθενται καθορίζει επίσης πόσο γρήγορα θα διασπαστούν.

Ο Almogaber εξηγεί: «Τα ζελεδάκια για παράδειγμα είναι δημοφιλή τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Συχνά παρασκευάζονται με ζάχαρη, υγρασία, ζελατίνη, πηκτίνη και άλλα συστατικά που τα καθιστούν εύγευστα και επιρρεπή στο να κολλάνε μεταξύ τους, να λιώνουν και να αναπτύσσουν βακτήρια ή μούχλα.

Οι βιταμίνες σε υγρή μορφή αρχίζουν να αποικοδομούνται γρήγορα μόλις ανοιχτεί η συσκευασία, καθώς εκτίθενται στον αέρα και το φως. Είναι επίσης πιο ευαίσθητες στη μούχλα και τα βακτήρια.

Οι κάψουλες σε gel μορφή περιέχουν συστατικά με βάση το λάδι, γεγονός που τις καθιστά ευαίσθητες στον αέρα, τη θερμότητα και το φως. Το λάδι στο εσωτερικό μπορεί να ταγγίσει με την πάροδο του χρόνου.

Τα δισκία έχουν τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, καθώς παρασκευάζονται με συμπιεσμένες σκόνες και συνδετικά υλικά.

Τέλος, οι λιποδιαλυτές βιταμίνες - A, D, E και K - είναι πιο ευαίσθητες στο φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Αλλά οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες - Β και C - είναι λιγότερο σταθερές συνολικά και αποικοδομούνται πιο γρήγορα».

Πότε πρέπει να πετάξω τις βιταμίνες;

Δεν υπάρχει αυστηρή προθεσμία εβδομάδων ή μηνών μετά την ημερομηνία λήξης για να πετάξετε τις παλιές βιταμίνες. Αλλά δώστε προσοχή σε ορισμένα σημάδια. Οι αλλαγές στο χρώμα, την οσμή και την υφή υποδηλώνουν ότι τα συστατικά έχουν υποβαθμιστεί και είναι λιγότερο ισχυρά.