Τα τρισεκατομμύρια μικρόβια που κατοικούν στο ανθρώπινο έντερο αναγνωρίζονται ολοένα και περισσότερο ως κρίσιμοι σύμμαχοι της υγείας μας. Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες έχουν συνδέσει το μικροβίωμα του εντέρου με πολλαπλές πτυχές της ανθρώπινης φυσιολογίας, από τον μεταβολισμό και το ανοσοποιητικό σύστημα έως και την ψυχική υγεία.
Μια πρόσφατη μελέτη έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα ενδιαφέρον πεδίο: τη μυϊκή δύναμη.
Η μυϊκή δύναμη αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα υγείας. Υποστηρίζει τις αρθρώσεις σας, συμβάλλει στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας, ενισχύει την αθλητική απόδοση και επηρεάζει τον μεταβολισμό. Παράλληλα, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανεξαρτησία σας με την πάροδο της ηλικίας, καθώς η φυσιολογική μυϊκή φθορά μπορεί να δυσχεράνει τις καθημερινές δραστηριότητες και να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων.
Η μελέτη και τα ευρήματα
Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι επιστήμονες εξέτασαν κατά πόσο συγκεκριμένα βακτήρια του εντέρου σχετίζονται με τη μυϊκή δύναμη. Συμμετείχαν δύο ομάδες: 90 νεαροί ενήλικες (18–25 ετών) και 33 μεγαλύτερης ηλικίας (65–75 ετών).
Οι συμμετέχοντες παρείχαν δείγματα κοπράνων, ώστε να αναλυθεί το μικροβίωμα μέσω γενετικής αλληλούχισης DNA. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές προσδιόρισαν ποια βακτήρια υπάρχουν και σε ποια ποσότητα.
Παράλληλα, αξιολογήθηκε η μυϊκή δύναμη μέσω διαφόρων δοκιμασιών, με πιο χαρακτηριστική τη μέτρηση της δύναμης λαβής (handgrip test). Η συγκεκριμένη μέθοδος θεωρείται αξιόπιστος δείκτης συνολικής μυϊκής ισχύος και έχει συνδεθεί ακόμη και με τον κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας. Από τη σύγκριση των δεδομένων, ένα βακτήριο ξεχώρισε: το Roseburia inulinivorans. Υψηλότερα επίπεδά του σχετίστηκαν με καλύτερες επιδόσεις στη μυϊκή δύναμη.
Συσχέτιση ή αιτιότητα;
Η ύπαρξη συσχέτισης δεν σημαίνει απαραίτητα αιτιώδη σχέση. Για να διερευνηθεί αν το βακτήριο επηρεάζει πράγματι τη μυϊκή λειτουργία, πραγματοποιήθηκαν πειράματα σε ποντίκια. Αφού πρώτα μειώθηκε το υπάρχον μικροβίωμά τους, οι ερευνητές εισήγαγαν το συγκεκριμένο βακτήριο. Τα αποτελέσματα ήταν αξιοσημείωτα:
- Τα ποντίκια παρουσίασαν αυξημένη δύναμη λαβής
- Οι μυϊκές ίνες τους έγιναν μεγαλύτερες
- Παρατηρήθηκε αύξηση των μυϊκών ινών τύπου II (υπεύθυνων για ισχυρές, εκρηκτικές κινήσεις)
Επιπλέον, φάνηκε ότι το βακτήριο επηρεάζει τον ενεργειακό μεταβολισμό των μυών. Συγκεκριμένα, ενεργοποιήθηκαν μεταβολικές οδοί ενέργειας, ενώ μειώθηκαν επίπεδα ορισμένων αμινοξέων στο έντερο και το αίμα.
Η ηλικία και το μικροβίωμα
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες είχαν χαμηλότερα επίπεδα Roseburia inulinivorans. Αυτό συνάδει με τη γνωστή μείωση της μυϊκής δύναμης που παρατηρείται με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν:
- τα βακτήρια επηρεάζουν τη μυϊκή δύναμη ή
- τα άτομα με καλύτερη φυσική κατάσταση έχουν διαφορετικό μικροβίωμα
Τα πειράματα σε ζώα υποδεικνύουν πιθανή αιτιώδη σχέση, αλλά απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες σε ανθρώπους.
Ο ρόλος της διατροφής και των προβιοτικών
Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για πιθανή ανάπτυξη προβιοτικών που θα στοχεύουν στη διατήρηση της μυϊκής λειτουργίας. Ωστόσο, η λήψη συμπληρωμάτων δεν αποτελεί τη μοναδική, ούτε την κύρια, λύση.
Η διατροφή σας παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μικροβιώματος. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι πρεβιοτικές ίνες, οι οποίες «τρέφουν» τα ωφέλιμα βακτήρια. Το ίδιο το όνομα inulinivorans υποδηλώνει την προτίμηση του βακτηρίου στην ινουλίνη, μια φυτική ίνα που βρίσκεται σε τρόφιμα όπως:
- κρεμμύδια
- σκόρδο
- πράσα
- σπαράγγια
- ρίζα κιχωρίου
Η κατανάλωση φυτικών ινών έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων μορφών καρκίνου. Τα οφέλη αυτά αποδίδονται στη συλλογική δράση πολλών μικροβίων και όχι σε ένα μόνο είδος.
Μέχρι να υπάρξουν πιο σαφή δεδομένα, οι βασικές συστάσεις παραμένουν σταθερές και επιστημονικά τεκμηριωμένες:
- εντάξτε την προπόνηση ενδυνάμωσης στην καθημερινότητά σας
- ακολουθήστε διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες
Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων φαίνεται ότι υποστηρίζει τόσο τη μυϊκή σας δύναμη όσο και την υγεία του μικροβιώματός σας.
