Υπάρχουν περίοδοι μέσα στο χρόνο που μοιάζουν να μας καλούν, σχεδόν αθόρυβα, να σταθούμε λίγο διαφορετικά απέναντι στη ζωή. Το Πάσχα είναι μία από αυτές. Όχι μόνο ως γιορτή, αλλά ως μια υπενθύμιση μιας διαδρομής που όλοι, λίγο ή πολύ, έχουμε βιώσει: της διαδρομής μέσα από το δύσκολο. Και το δύσκολο είναι μέρος της ζωής. Δεν το επιλέγουμε, δε μας αρέσει και σίγουρα κανένας δεν «κυνηγά» τον πόνο. Όταν όμως έρχεται, ότι κι αν κάνουμε, το δύσκολο είναι ήδη παρόν. Κι όταν κάτι μας πονά, το φυσικό μας ένστικτο είναι να θέλουμε να φύγει. Να μην το νιώθουμε.

Έτσι, πέρα από το ίδιο το βάρος της δυσκολίας, προστίθεται και μια δεύτερη πίεση: η αγωνιώδης προσπάθεια να την απομακρύνουμε κι αυτό συχνά εντείνει, αντί να μειώνει, το άγχος και την ένταση. Στη συνέχεια, στην προσπάθειά μας να ανακουφιστούμε, στρεφόμαστε συχνά σε αυτόματες, αντιδραστικές συμπεριφορές που προσφέρουν προσωρινή εκτόνωση, όπως αποφυγή, υπεραπασχόληση με άλλα πράγματα, αλκοόλ, κάπνισμα ή άλλες συνήθειες που «μουδιάζουν» το δυσφορικό συναίσθημα. Βραχυπρόθεσμα φαίνεται ότι βοηθούν. Μακροπρόθεσμα όμως, το δύσκολο επιστρέφει, συχνά ακόμα πιο έντονο, γιατί δεν έχει πραγματικά επεξεργαστεί ή επιλυθεί.

Ο εναλλακτικός δρόμος είναι η αποδοχή (the road less traveled)… Όχι ως παραίτηση, αλλά ως μια ενεργητική στάση απέναντι στην εμπειρία. Δε σημαίνει να μας αρέσει αυτό που βιώνουμε. Σημαίνει να μάθουμε σταδιακά να στεκόμαστε απέναντι στο δύσκολο με ένα νέο τρόπο, επιτρέποντάς του να υπάρχει αντί να το πολεμάμε διαρκώς. Υιοθετώντας αυτή τη στάση, μπορούμε να μάθουμε μέσα από το δύσκολο και να εξελιχθούμε μέσα από αυτό, γνωρίζοντας βαθύτερα τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας και χτίζοντας ψυχική ανθεκτικότητα στις αντιξοότητες, αντί να το προσλαμβάνουμε ως ακόμα ένα τραύμα κι ένα βάρος στην πλάτη μας… Και κάπου εδώ αναδεικνύεται κάτι ακόμη εξίσου σημαντικό: οι άλλοι άνθρωποι.

Λίγοι γνωρίζουν πως όταν προκύψει κάτι δύσκολο ή απειλητικό, το σώμα μας εκτός από το μηχανισμό «πάλης ή φυγής», αυξάνει παράλληλα και την έκκριση της ωκυτοκίνης, της λεγόμενης «ορμόνης της αγάπης», που συνδέεται με την εγγύτητα, τη σύνδεση και την εμπιστοσύνη. Τι δουλειά έχει όμως η ορμόνη της αγάπης στα δύσκολα; Παράδοξο; Κι όμως όχι! Με έναν τρόπο σχεδόν βιολογικά «ενσωματωμένο», ο άνθρωπος στρέφεται προς τους άλλους αναζητώντας ασφάλεια και παρηγοριά. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν δυσκολευόμαστε, νιώθουμε την ανάγκη να μιλήσουμε σε κάποιον, να είμαστε κοντά, να μη μείνουμε μόνοι.

Και εδώ η αλληλεγγύη αποκτά βαθύτερο νόημα. Δεν περιορίζεται στο να «λύσουμε» το πρόβλημα του άλλου, αλλά επικεντρώνεται στο να σταθούμε δίπλα του, να δημιουργήσουμε ένα χώρο όπου μπορεί να υπάρξει όπως είναι. Παραδόξως, αυτή η σύνδεση δεν ανακουφίζει μόνο εκείνον που δέχεται τη φροντίδα, αλλά και εκείνον που τη δίνει. Η ανθρώπινη επαφή, η ενσυναίσθηση και το μοίρασμα ενεργοποιούν θετικά συναισθήματα και ενισχύουν την αίσθηση νοήματος, υπενθυμίζοντας μας ότι δεν είμαστε μόνοι.

Κι αν υπάρχει ένα μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε αυτές τις ημέρες, είναι ίσως αυτό: ότι η ουσιαστική σύνδεση με φίλους, οικογένεια κι ανθρώπους που αγαπάμε, αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς παράγοντες ευημερίας στη ζωή μας. Όχι μόνο στις εύκολες στιγμές, αλλά κυρίως στις δύσκολες. Κι ίσως, τελικά, η πραγματική «ανάσταση» να μην έρχεται μόνο με την υπέρβαση του πόνου, αλλά και με το να μη χρειάζεται να τον κουβαλάμε μόνοι μας…

(Η Τόνια Νικολαΐδη είναι Θετικός Ψυχολόγος BSc., Msc., Mindfulness Coaching - NLP & Hypnotherapy Master Practitioner)