Ο καρκίνος του μαστού σταδίου 4 είναι μία προχωρημένη μορφή καρκίνου του μαστού που έχει κάνει μετάσταση ή εξαπλωθεί από την αρχική του θέση στο μαστό, σε άλλα όργανα του σώματος, όπως τα οστά, οι πνεύμονες, το ήπαρ ή ο εγκέφαλος. Παρόλο που ο καρκίνος του μαστού σταδίου 4 βρίσκεται σε άλλες περιοχές του σώματος, εξακολουθεί να θεωρείται καρκίνος του μαστού επειδή τα καρκινικά κύτταρα είναι του μαστού που εξαπλώνονται σε μια νέα θέση μέσω της κυκλοφορίας του αίματος ή του λεμφικού συστήματος.

Σύμφωνα με το National Cancer Institute, περίπου το 30% των γυναικών που αρχικά διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού σε πρώιμο στάδιο θα αναπτύξουν τελικά καρκίνο του μαστού σταδίου 4 (μεταστατικό), συχνά μήνες ή χρόνια αργότερα. Οποιοσδήποτε τύπος καρκίνου του μαστού, εκτός από το πορογενές καρκίνωμα in situ (DCIS), το οποίο είναι μη επεμβατικό, μπορεί να γίνει στάδιο 4.

Για να εξελιχθεί ένα πρώιμο στάδιο καρκίνου του μαστού σε σταδίου 4, τα καρκινικά κύτταρα πρέπει να εξαπλωθούν σε τουλάχιστον ένα από τα απομακρυσμένα προαναφερόμενα όργανα. Ωστόσο, κατά τη στιγμή της αρχικής διάγνωσης του καρκίνου του μαστού, αυτή η εξάπλωση των καρκινικών κυττάρων μπορεί να είναι πολύ μικρή για να φανεί σε κάποια εξέταση.

Αλλά μετά από μια περίοδο αδράνειας, για μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, τα κύτταρα γίνονται ενεργά και αρχίζουν να αναπτύσσονται στο απομακρυσμένο όργανο. Αν και ο καρκίνος του μαστού σταδίου 4 δεν είναι ιάσιμος, υπάρχουν ορισμένα θεραπευτικά σχήματα που εφαρμόζονται. Οι τρέχουσες εξελίξεις στην έρευνα και την ιατρική τεχνολογία σημαίνουν ότι όλο και περισσότερες γυναίκες ζουν περισσότερο χρόνο διαχειριζόμενες την ασθένεια με έμφαση στην ποιότητα ζωής τους.

Με εξαιρετική φροντίδα και υποστήριξη, ο καρκίνος του μαστού σταδίου 4 μπορεί να ανταποκριθεί σε μια σειρά από θεραπευτικές επιλογές με απώτερο στόχο να παρατείνουν τη ζωή για αρκετά χρόνια. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εκείνες τις ασθενείς των οποίων τα καρκινικά κύτταρα είναι ER+, PR+ και HER2-. Οι αναστολείς CDK4/6 είναι μια σχετικά νέα κατηγορία φαρμάκων που έχει αλλάξει τα δεδομένα, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να ζουν χρόνια, ακόμη και δεκαετίες με τον καρκίνο του μαστού σταδίου 4.

Συμπτώματα του καρκίνου μαστού σταδίου 4

Τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού σταδίου 4 μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το μέρος του σώματος στο οποίο έχει εξαπλωθεί ο καρκίνος του μαστού. Οι πιο συνηθισμένες περιοχές εξάπλωσης του καρκίνου του μαστού είναι τα οστά, οι πνεύμονες, το ήπαρ ή ο εγκέφαλος.

Εάν πρόκειται για διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα (ILC), τότε αυτά τα κύτταρα μπορεί να ταξιδέψουν σε επιπλέον όργανα, όπως η μήτρα, οι ωοθήκες, το στομάχι ή το κόλον. Δεν προκαλούν όλοι οι καρκίνοι του μαστού συμπτώματα που μπορούν να παρατηρηθούν ή να γίνουν αισθητά.

Συμπτώματα καρκίνου του μαστού σταδίου 4 στα οστά

Τα οστά, ιδιαίτερα η σπονδυλική στήλη, η λεκάνη και τα οστά των μηρών, είναι το πιο συνηθισμένο σημείο εξάπλωσης του καρκίνου του μαστού, επηρεάζοντας περίπου το 70% των ασθενών σταδίου 4.

Εάν ο καρκίνος του μαστού έχει εξαπλωθεί στα οστά, μπορεί να γίνουν αισθητά τα ακόλουθα συμπτώματα:

- Σοβαρός, προοδευτικός πόνος στα οστά, ιδιαίτερα στη σπονδυλική στήλη, τα πλευρά, τη λεκάνη ή τα μακριά οστά στα χέρια και τα πόδια
- Οίδημα αρθρώσεων στο σκελετικό σύστημα
- Αδύναμα ή εύθραυστα οστά, όχι ως αποτέλεσμα οστεοπόρωσης
- Υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα (υπερασβεστιαιμία)

Συμπτώματα καρκίνου του μαστού σταδίου 4 στους πνεύμονες

Μετά τα οστά, οι πνεύμονες είναι η δεύτερη πιο συχνή περιοχή του σώματος στην οποία μπορεί να εξαπλωθεί ο καρκίνος του μαστού, επηρεάζοντας περίπου το 60% των ασθενών με καρκίνο του μαστού σταδίου 4.

Τα ακόλουθα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν μετάσταση στους πνεύμονες:

- Χρόνιος βήχας
- Δύσπνοια, ιδιαίτερα μετά από σωματική άσκηση
- Πόνος ή δυσφορία στην περιοχή του θώρακα

Συμπτώματα καρκίνου του μαστού σταδίου 4 στο ήπαρ

Περίπου το 50% των ατόμων με καρκίνο του μαστού σταδίου 4 θα αναπτύξουν ηπατικές μεταστάσεις κάποια στιγμή. Ο καρκίνος του μαστού σταδίου 4 στο ήπαρ σπάνια προκαλεί συμπτώματα. Αλλά αν εμφανιστούν συμπτώματα, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

- Ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών)
- Κνησμό ή εξάνθημα στο δέρμα
- Υψηλά επίπεδα ηπατικών ενζύμων, που προσδιορίζονται μέσω εξέτασης αίματος
- Κοιλιακοί πόνοι, ιδιαίτερα στη δεξιά πλευρά
- Αδυναμία
- Απώλεια όρεξης
- Ναυτία και έμετο
- Ανοιχτό γκρι χρώμα κοπράνων
- Απώλεια βάρους

Συμπτώματα καρκίνου του μαστού σταδίου 4 στον εγκέφαλο

Η μετάσταση στον εγκέφαλο εμφανίζεται σε περίπου 10-15% των γυναικών με καρκίνο του μαστού σταδίου 4. Η μετάσταση του καρκίνου του μαστού σταδίου 4 στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία συμπτωμάτων:

- Επίμονους και προοδευτικά επιδεινούμενους πονοκεφάλους ή πίεση στο κεφάλι
- Απώλεια μνήμης
- Διαταραχές όρασης (θολή όραση, διπλωπία, απώλεια όρασης κλπ.)
- Δυσκολία στην ομιλία
- Ζάλη ή προβλήματα ισορροπίας
- Αδυναμία ή παράλυση στη μία πλευρά του σώματος
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα άκρα
- Ναυτία ή έμετο
- Κρίση ή εγκεφαλικό επεισόδιο
- Αλλαγές στη διάθεση ή τη συμπεριφορά
- Μειωμένη κρίση

Ποσοστό επιβίωσης καρκίνου του μαστού σταδίου 4

Τα ποσοστά επιβίωσης για τον καρκίνο του μαστού υπολογίζονται από το National Cancer Institute χρησιμοποιώντας ένα 5ετές σχετικό ποσοστό επιβίωσης. Αυτό το ποσοστό συγκρίνει τις γυναίκες με τον ίδιο τύπο και στάδιο καρκίνου του μαστού με τις γυναίκες του γενικού πληθυσμού. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι ενώ τα ποσοστά επιβίωσης είναι εκτιμήσεις που βασίζονται σε προηγούμενα αποτελέσματα ασθενών, δεν μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια τι θα συμβεί στην περίπτωση κάθε ασθενούς.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου, το 5ετές σχετικό ποσοστό επιβίωσης για τον καρκίνο του μαστού σταδίου 4 στις γυναίκες είναι 33%. Αυτό σημαίνει ότι το 33% των γυναικών με καρκίνο του μαστού σταδίου 4 θα εξακολουθούν να ζουν 5 χρόνια μετά τη διάγνωση. Ωστόσο, με τις εξελίξεις στις επιλογές θεραπείας για τον καρκίνο του μαστού σταδίου 4, το ποσοστό επιβίωσής του αναμένεται να αυξηθεί.

Περίπου το 70% των ασθενών με καρκίνο του μαστού σταδίου 4 έχουν HR+, HER2-αρνητική μεταστατική νόσο και είναι υποψήφιες για να λάβουν ένα νέο σχήμα φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς CDK4/6. Αυτές οι ασθενείς μπορούν επομένως να υποβληθούν σε θεραπεία για τον καρκίνο τους ως χρόνια ασθένεια. Ωστόσο, οι ασθενείς των οποίων η μεταστατική νόσος είναι τριπλά αρνητική (ER-, PR-, HER2-αρνητική) δεν εμφανίζουν ακόμη υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης.