Τα ρινικά αποσυμφορητικά σπρέι χρησιμοποιούνται ευρέως για την άμεση ανακούφιση από το μπούκωμα σε περιπτώσεις ασθένειας λόγω γρίπης, ιώσεων ή αλλεργιών. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η αλόγιστη και παρατεταμένη χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των συμπτωμάτων και σε εξάρτηση.
Η Royal Pharmaceutical Society – RPS, επισημαίνει ότι οι κατασκευαστές οφείλουν να αναγράφουν με απόλυτη σαφήνεια το όριο των επτά ημερών για τη χρήση ρινικών αποσυμφορητικών σπρέι, λόγω του κινδύνου εξάρτησης. Σε σχετική έκθεση, η RPS τονίζει ότι το κοινό δεν είναι επαρκώς ενημερωμένο για τους κινδύνους που συνεπάγεται η παρατεταμένη χρήση αυτών των σκευασμάτων.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 309 φαρμακοποιούς της κοινότητας και δημοσιεύθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2025, σχεδόν τα δύο τρίτα (63%) δήλωσαν ότι έχουν παρέμβει σε περιπτώσεις μη δικαιολογημένης υπερβολικής χρήσης ρινικών σπρέι, συνήθως προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις ή ακόμη και αρνούμενοι την πώληση.
Η Εταιρεία υπενθυμίζει ότι τα ρινικά αποσυμφορητικά σπρέι που περιέχουν ξυλομεταζολίνη ή οξυμεταζολίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για περισσότερο από επτά συνεχόμενες ημέρες, σύμφωνα με τις οδηγίες του NHS και των κατασκευαστών. Η χρήση πέραν αυτού του χρονικού ορίου μπορεί να προκαλέσει φαρμακευτική ρινίτιδα, μια κατάσταση κατά την οποία η συμφόρηση επιδεινώνεται και ο χρήστης καταλήγει να εξαρτάται από το σπρέι για να αναπνέει πιο εύκολα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι το 59% των φαρμακοποιών πιστεύει πως οι ασθενείς δεν γνωρίζουν τους κινδύνους, ενώ σχεδόν τα τρία τέταρτα (74%) θεωρούν ότι η συσκευασία των προϊόντων θα έπρεπε να αναφέρει πιο καθαρά το όριο των επτά ημερών.
Η Amira Guirguis, επικεφαλής επιστήμονας της RPS, δήλωσε: «Τα ρινικά αποσυμφορητικά σπρέι μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση βραχυπρόθεσμα, όμως η χρήση τους για πάνω από επτά ημέρες μπορεί να κάνει τη συμφόρηση σημαντικά χειρότερη. Η έρευνά μας δείχνει ότι πολλοί άνθρωποι αγνοούν αυτόν τον κίνδυνο και συνεχίζουν τη χρήση χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ενδέχεται να παρατείνουν τα συμπτώματά τους. Θα θέλαμε να δούμε πιο εμφανείς προειδοποιήσεις στη συσκευασία και μεγαλύτερη ενημέρωση για το όριο των επτά ημερών. Αν η συμφόρηση διαρκεί περισσότερο από μία εβδομάδα, συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό σας. Υπάρχουν ασφαλείς και αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις».
Ο Olivier Picard, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Φαρμακείων (National Pharmacy Association), σχολίασε: «Όπως σωστά επισημαίνει η έκθεση της RPS, η υπερβολική χρήση ρινικών αποσυμφορητικών σπρέι αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών. Γι’ αυτό οι φαρμακοποιοί ενδέχεται να αρνηθούν τη διάθεση του προϊόντος όταν κρίνουν ότι υπάρχει κίνδυνος κακής χρήσης ή κατάχρησης. Ανησυχούμε ιδιαίτερα όταν οι ασθενείς προμηθεύονται τέτοια φάρμακα από ράφια σούπερ μάρκετ ή πρατήρια καυσίμων, χωρίς να γνωρίζουν τις πιθανές παρενέργειες ή τον σωστό τρόπο χρήσης. Οι φαρμακοποιοί είναι οι ειδικοί στα φάρμακα και αποτελούν πάντα το καταλληλότερο πρόσωπο για να απευθυνθεί κανείς όταν έχει απορίες ή ανησυχίες για μια αγωγή».
