Τελικά, όταν, στην παιδική σας ηλικία, η μητέρα σας σάς έλεγε να μην κάθεστε κοντά στην τηλεόραση γιατί μπορεί να αποκτήσετε μυωπία και να χρειαστείτε γυαλιά, δεν είχε άδικο.

Η μυωπία αποτελεί ένα πρόβλημα που εμφανίζεται όλο και πιο συχνά παγκοσμίως. Τα παιδιά με μυωπία βλέπουν καθαρά από κοντά, όμως τα αντικείμενα που βρίσκονται πιο μακριά φαίνονται θολά. Σύμφωνα με το Harvard, ένας βασικός λόγος είναι ότι τα παιδιά περνούν υπερβολικά πολύ χρόνο μέσα στο σπίτι, κοιτάζοντας κοντινά αντικείμενα, αντί να βγαίνουν έξω και να εστιάζουν σε αποστάσεις.

Τι είναι η μυωπία;

Η μυωπία είναι πολύ συχνή: επηρεάζει περίπου το 5% των παιδιών προσχολικής ηλικίας, το 9% των παιδιών σχολικής ηλικίας και το 30% των εφήβων. Αυτό που προβληματίζει τους ειδικούς είναι ότι τις τελευταίες δεκαετίες η συχνότητά της παγκοσμίως έχει διπλασιαστεί, ενώ κατά τη διάρκεια της πανδημίας οι οφθαλμίατροι παρατήρησαν ακόμη μεγαλύτερη αύξηση.

Η μυωπία εμφανίζεται όταν το μάτι είναι πιο «μακρύ» από το φυσιολογικό, από μπροστά προς τα πίσω. Τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο, ωστόσο οι έρευνες δείχνουν ότι σημαντική επίδραση έχουν και περιβαλλοντικοί και αναπτυξιακοί παράγοντες. Το στερεότυπο του μαθητή που διαβάζει πολύ και φορά γυαλιά φαίνεται να επιβεβαιώνεται, καθώς όσο περισσότερα χρόνια περνά κάποιος στο σχολείο, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μυωπίας. Ακόμη πιο σταθερά, οι μελέτες δείχνουν ότι ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης μυωπίας στα παιδιά.

Γιατί ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους παίζει ρόλο;

Μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά έχει λογική. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, ο τρόπος ζωής τους επηρεάζει το σώμα τους. Ένα παιδί που δεν τρέφεται σωστά μπορεί να μην φτάσει το ύψος που θα μπορούσε. Ένα παιδί που εμφανίζει παχυσαρκία σε μικρή ηλικία έχει αυξημένες πιθανότητες να την έχει και ως ενήλικας. Αντίστοιχα, τα μάτια ενός παιδιού που εστιάζει συνεχώς σε κοντινά αντικείμενα προσαρμόζονται σε αυτή τη συνθήκη και μπορεί να μειωθεί η ικανότητά τους να βλέπουν καθαρά σε μακρινές αποστάσεις.

Η μυωπία δεν είναι αθώα. Δεν επηρεάζει μόνο δραστηριότητες της καθημερινότητας που απαιτούν όραση σε απόσταση, όπως το σχολείο ή η οδήγηση, αλλά συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο τύφλωσης και αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, σύμφωνα με το Harvard. Επιπλέον, τα προβλήματα δεν διορθώνονται πάντα πλήρως με γυαλιά.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Φροντίστε το παιδί σας να περνά χρόνο έξω σε καθημερινή βάση, αν είναι εφικτό. Είναι ο πιο απλός τρόπος να χρησιμοποιεί την όρασή του σε μακρινές αποστάσεις. Παράλληλα, βοηθά να κινείται περισσότερο, να λαμβάνει επαρκή βιταμίνη D και να αναπτύσσει βασικές δεξιότητες.

Περιορίστε τον χρόνο που περνά μπροστά σε οθόνες από κοντά. Αν και πλέον μεγάλο μέρος της σχολικής εργασίας γίνεται σε οθόνες, τα παιδιά αφιερώνουν υπερβολικά πολύ χρόνο ψυχαγωγίας σε συσκευές αντί να παίζουν, να ζωγραφίζουν ή να ασχολούνται με άλλες δραστηριότητες. Θέστε σαφή όρια. Η American Academy of Pediatrics συστήνει έως 2 ώρες ψυχαγωγικής χρήσης μέσων ημερησίως και παρέχει ένα χρήσιμο Family Media Plan για τις οικογένειες.

Ελέγχετε τακτικά την όραση του παιδιού σας. Οι παιδίατροι συνήθως κάνουν βασικό έλεγχο, όμως αυτός δεν εντοπίζει πάντα όλα τα προβλήματα. Συνιστάται πλήρης οφθαλμολογική εξέταση από οφθαλμίατρο μέχρι την ηλικία του νηπιαγωγείου.

Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο ή τον οφθαλμίατρο αν παρατηρήσετε σημάδια όπως:

• να κάθεται πολύ κοντά στην τηλεόραση ή να κρατά τη συσκευή πολύ κοντά στο πρόσωπο
• να μισοκλείνει τα μάτια ή να δυσκολεύεται να δει καθαρά
• να μην αναγνωρίζει αντικείμενα που βρίσκονται μακριά (δοκιμάστε ένα παιχνίδι όπου δείχνετε μακρινά αντικείμενα)
• να αποφεύγει δραστηριότητες που απαιτούν κοντινή όραση, όπως παζλ ή διάβασμα, κάτι που μπορεί να υποδηλώνει υπερμετρωπία
• να γέρνει το κεφάλι για να δει
• να καλύπτει ή να τρίβει το ένα μάτι
• να εμφανίζει απόκλιση στο ένα μάτι προς τα μέσα ή προς τα έξω.
• Αν έχετε οποιαδήποτε απορία ή ανησυχία για την όραση του παιδιού σας, απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας.