Η μυωπία είναι μια πολύ κοινή διαθλαστική ανωμαλία του ματιού, όπου τα αντικείμενα κοντά φαίνονται καθαρά, αλλά τα μακρινά είναι θολά.

Πρόκειται για μια πάθηση που θολώνει την όραση σε μακρινές αποστάσεις και εξελίσσεται σε παγκόσμια επιδημία, επηρεάζοντας σχεδόν το 50% των νεαρών ενηλίκων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και κοντά στο 90% σε ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Ασίας. Αν και τα γονίδια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή της, η ταχεία αύξηση μέσα σε λίγες μόνο γενιές δείχνει ότι και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι καθοριστικοί.

Για πολλά χρόνια, η διαρκώς αυξανόμενη συχνότητα της μυωπίας αποδιδόταν κυρίως στον αυξημένο χρόνο μπροστά σε οθόνες, ιδιαίτερα σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Ωστόσο, νέα έρευνα από επιστήμονες του SUNY College of Optometry δείχνει ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.

Σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cell Reports, οι ερευνητές προτείνουν ότι η μυωπία μπορεί να οφείλεται λιγότερο στις ίδιες τις οθόνες και περισσότερο σε μια συνηθισμένη συνήθεια σε εσωτερικούς χώρους: την παρατεταμένη εστίαση σε κοντινή απόσταση, σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, που περιορίζει την ποσότητα φωτός που φτάνει στον αμφιβληστροειδή.

«Η μυωπία έχει φτάσει σχεδόν σε επίπεδα επιδημίας παγκοσμίως, ωστόσο ακόμη δεν κατανοούμε πλήρως το γιατί. Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι ένας κοινός παράγοντας μπορεί να είναι το πόσο φως φτάνει στον αμφιβληστροειδή κατά τη διάρκεια παρατεταμένης κοντινής ενασχόλησης, ιδιαίτερα σε εσωτερικούς χώρους», ανέφερε ο Jose-Manuel Alonso, εκ των συγγραφέων της μελέτης.

Τι προκαλεί τη μυωπία

Η έρευνα προτείνει μια νέα υπόθεση που επιχειρεί να απαντήσει σε ένα διαχρονικό ερώτημα στην επιστήμη της όρασης: γιατί τόσοι διαφορετικοί παράγοντες, από την κοντινή ενασχόληση και τον χαμηλό φωτισμό σε εσωτερικούς χώρους μέχρι θεραπείες όπως οι σταγόνες ατροπίνης, οι πολυεστιακοί φακοί και ο χρόνος σε εξωτερικό περιβάλλον, φαίνεται να επηρεάζουν την εξέλιξη της μυωπίας.

«Σε έντονο φυσικό φως, η κόρη συστέλλεται για να προστατεύσει το μάτι, επιτρέποντας ταυτόχρονα αρκετό φως να φτάσει στον αμφιβληστροειδή», εξήγησε η Urusha Maharjan, διδακτορική φοιτήτρια Οπτομετρίας στο SUNY, η οποία πραγματοποίησε τη μελέτη.

«Όταν εστιάζετε σε κοντινά αντικείμενα σε εσωτερικούς χώρους, όπως κινητά τηλέφωνα, τάμπλετ ή βιβλία, η κόρη μπορεί επίσης να συστέλλεται, όχι λόγω της φωτεινότητας, αλλά για να βελτιωθεί η καθαρότητα της εικόνας. Σε χαμηλό φωτισμό, αυτός ο συνδυασμός μπορεί να μειώσει σημαντικά το φως που φτάνει στον αμφιβληστροειδή».

Η σχέση μεταξύ φωτός και εστίασης των ματιών

Σύμφωνα με τον προτεινόμενο μηχανισμό, η μυωπία αναπτύσσεται όταν ο ανεπαρκής φωτισμός του αμφιβληστροειδούς δεν προκαλεί επαρκή νευρωνική δραστηριότητα, επειδή το φως είναι αδύναμο και η σύσπαση της κόρης υπερβολική σε μικρές αποστάσεις θέασης. Αντίθετα, η μυωπία δεν αναπτύσσεται όταν το μάτι εκτίθεται σε έντονο φως και η σύσπαση της κόρης ρυθμίζεται από τη φωτεινότητα της εικόνας και όχι από την απόσταση.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι οι αρνητικοί φακοί μειώνουν τον φωτισμό του αμφιβληστροειδούς προκαλώντας σύσπαση της κόρης μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται προσαρμογή, δηλαδή αύξηση της διαθλαστικής ισχύος του φακού του ματιού όταν εστιάζει σε κοντινές αποστάσεις. Η σύσπαση αυτή γίνεται πιο έντονη όταν αυξάνεται η προσαρμογή, είτε επειδή μειώνεται η απόσταση θέασης είτε επειδή χρησιμοποιούνται υπερβολικά ισχυροί αρνητικοί φακοί.

Επιπλέον, η σύσπαση της κόρης ενισχύεται ακόμη περισσότερο όταν η προσαρμογή διατηρείται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα για δεκάδες λεπτά, και γίνεται ακόμη εντονότερη όταν το μάτι έχει ήδη αναπτύξει μυωπία. Η μελέτη δείχνει επίσης ότι η μυωπία συνδέεται με πρόσθετες διαταραχές, όπως αλλαγές στην κίνηση των ματιών κατά την προσαρμογή και μειωμένη αποτελεσματικότητα του βλεφαρισμού στη σύσπαση της κόρης.

Εάν επιβεβαιωθεί, ο μηχανισμός που προτείνεται θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κατανοείτε την εξέλιξη και τον έλεγχο της μυωπίας. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η μυωπία μπορεί να ελεγχθεί με την έκθεση του ματιού σε ασφαλή επίπεδα έντονου φωτός, όταν η προσαρμοστική σύσπαση της κόρης είναι περιορισμένη.