Είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο ότι το αυξημένο βάρος και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, μια νέα μελέτη προσθέτει σημαντικές λεπτομέρειες σε αυτή τη συσχέτιση.

Ειδικότερα, επιστήμονες από διάφορα ιδρύματα στη Σουηδία ανέλυσαν δεδομένα υγείας που είχαν ήδη συλλεχθεί από περισσότερα από 630.000 άτομα. Οι συμμετέχοντες είχαν αρκετές καταγραφές βάρους από την ηλικία των 17 έως και των 60 ετών.

Στη συνέχεια, τα στοιχεία για το βάρος συγκρίθηκαν με τα περιστατικά καρκίνου στην ομάδα της μελέτης, προκειμένου να εντοπιστούν πιθανά μοτίβα. Από την ανάλυση προέκυψαν αρκετές συσχετίσεις.

«Οι περισσότερες μελέτες για το σωματικό βάρος και τον καρκίνο έχουν επικεντρωθεί στο βάρος σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, συνήθως στη μέση έως όψιμη ενήλικη ζωή, ή στις αλλαγές του βάρους μεταξύ δύο χρονικών σημείων», έγραψαν οι ερευνητές σε προδημοσίευση, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους.

«Οι συσχετίσεις ανάμεσα στην πορεία του βάρους στη διάρκεια της ζωής, με βάση πολλαπλές μετρήσεις, και στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου έχουν διερευνηθεί λιγότερο. Καθώς ο χρόνος και η έκταση των αλλαγών στο βάρος διαφέρουν από άτομο σε άτομο, μπορεί να είναι σημαντικό να εξετάζονται οι αλλαγές του βάρους σε συνεχή βάση και όχι μόνο σε ένα ή δύο χρονικά σημεία».

Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες

Η γρήγορη αύξηση βάρους σε οποιαδήποτε περίοδο της ζωής συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο για διάφορους τύπους καρκίνου. Η συσχέτιση αφορούσε κυρίως τον καρκίνο στο συκώτι και το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου στους άνδρες, τον καρκίνο του ενδομητρίου στις γυναίκες, καθώς και το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα και τους όγκους της υπόφυσης και στα δύο φύλα.

Στους άνδρες, οι συσχετίσεις με τον καρκίνο ήταν ισχυρότερες όταν η αύξηση βάρους είχε συμβεί πριν από την ηλικία των 45 ετών, ιδιαίτερα για τον καρκίνο του οισοφάγου και τον καρκίνο στο συκώτι.

Η χρόνια φλεγμονή, η αντίσταση στην ινσουλίνη και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ενδέχεται να παίζουν ρόλο σε αυτή τη σχέση.

Στις γυναίκες, η αύξηση βάρους μετά την ηλικία των 30 ετών φάνηκε να είναι η πιο επιβαρυντική. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις ορμονικές αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες καθώς περνούν στη μέση ηλικία.

Για ορισμένους τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος του παγκρέατος, ο κίνδυνος εμφάνισης φάνηκε να συνδέεται περισσότερο με το βάρος που είχε ένα άτομο στην ηλικία των 17 ετών, παρά με το πότε ή το πόσο άλλαξε το βάρος του αργότερα.

Ένα ακόμη εύρημα που προέκυψε από τα δεδομένα ήταν ότι όσο νωρίτερα εμφανιζόταν η παχυσαρκία, τόσο υψηλότερος ήταν συνήθως ο κίνδυνος καρκίνου.

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι πιο σύνθετη από μια απλή σύνδεση ανάμεσα στο βάρος και τον καρκίνο. Το φύλο, η ηλικία στην οποία αυξάνεται το βάρος, η ταχύτητα με την οποία παίρνει κάποιος κιλά και ο τύπος του καρκίνου είναι όλοι σημαντικοί παράγοντες.

«Διαχωρίζοντας το αρχικό σωματικό βάρος στην ενήλικη ζωή από τη μεταγενέστερη αλλαγή βάρους και επιτρέποντας στη δυναμική του βάρους να διαφέρει ανά ηλικιακά διαστήματα, οι αναλύσεις μας παρέχουν μια πιο λεπτομερή κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η παχυσαρκία στη διάρκεια της ζωής σχετίζεται με τον κίνδυνο καρκίνου», έγραψαν οι ερευνητές.

Αξίζει παρόλα αυτά να σημειωθεί πως, επειδή πρόκειται για παρατηρητικά δεδομένα, η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

«Τόσο το σωματικό βάρος στην αρχή της ενήλικης ζωής όσο και η αύξηση βάρους στη διάρκεια της ενήλικης ζωής συσχετίστηκαν με τον κίνδυνο για τους περισσότερους ήδη αναγνωρισμένους τύπους καρκίνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία, καθώς και για ορισμένους τύπους που ενδέχεται να σχετίζονται με αυτήν, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη θέση του καρκίνου, το φύλο και τον χρόνο αύξησης του βάρους», κατέληξαν οι ερευνητές.

«Στο πλαίσιο της αυξανόμενης συχνότητας της παχυσαρκίας και του καρκίνου στις δυτικές χώρες και παγκοσμίως, τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία μιας προσέγγισης στη διαχείριση του βάρους που λαμβάνει υπόψη ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής, με στόχο την πρόληψη του καρκίνου».