Πρέπει να παίρνετε συμπληρώματα αν λαμβάνετε μετφορμίνη για το διαβήτη;

Πρέπει να παίρνετε συμπληρώματα αν λαμβάνετε μετφορμίνη για το διαβήτη;
Jorge Campos / Unsplash
Τετάρτη, 20/05/2026 - 13:35

Η μετφορμίνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό φάρμακο κατά του διαβήτη γενικά καλά ανεκτό, ωστόσο η λήψη της έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας σε βιταμίνη B12.

Η μετφορμίνη είναι η πρώτη θεραπευτική επιλογή για σχεδόν όλους τους ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2, όμως μελέτες δείχνουν ότι το φάρμακο αυξάνει τον κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης Β12. Ο γιατρός σας θα πρέπει να ελέγχει τακτικά τα επίπεδα της Β12 και να παρακολουθεί αν εμφανίζετε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με αυτή την παρενέργεια.

Αν τα επίπεδά σας είναι χαμηλά, η λήψη συμπληρώματος βιταμίνης Β12 είναι ένας εύκολος, αξιόπιστος και ασφαλής τρόπος για να αντιμετωπιστεί ή να προληφθεί η ανεπάρκεια.

Μετφορμίνη και βιταμίνη Β12

Η μετφορμίνη συνταγογραφείται σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 για να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Συνήθως λαμβάνεται μαζί με το φαγητό, εκτός αν ο γιατρός σας έχει δώσει διαφορετικές οδηγίες. Στις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται ο μυϊκός πόνος, το μούδιασμα στα άκρα, η δυσκολία στην αναπνοή και οι στομαχικές διαταραχές.

Μία ακόμη σημαντική παρενέργεια της μετφορμίνης είναι η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12. Σύμφωνα με μελέτη, η μετφορμίνη μπορεί να εμποδίζει την απορρόφηση της Β12 στο τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου, μέσω ενός μηχανισμού που δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, αλλά φαίνεται να σχετίζεται με μια διαδικασία απορρόφησης που εξαρτάται από το ασβέστιο. Η έλλειψη Β12 μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να προκαλέσει ή να επιταχύνει νευροπάθεια σε άτομα με διαβήτη, τόσο στα άκρα όσο και στο αυτόνομο νευρικό σύστημα. Όταν η αυτόνομη νευροπάθεια επηρεάζει την καρδιά, έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο αρρυθμιών, καρδιακών επεισοδίων και θνησιμότητας.

Η παρενέργεια αυτή εμφανίζεται σε περίπου 7% των ανθρώπων που λαμβάνουν το φάρμακο, σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ, και είναι πιο πιθανή σε υψηλότερες δόσεις και μετά από μακροχρόνια χρήση. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εμφανίζουν σοβαρά συμπτώματα.

Αν και η παρενέργεια αυτή είναι καλά τεκμηριωμένη, συχνά δεν εντοπίζεται, σύμφωνα με αναφορά περιστατικού. Παρότι οι αρμόδιοι φορείς για τον διαβήτη συνιστούν ετήσιο έλεγχο της Β12 σε άτομα που έχουν διαβήτη και λαμβάνουν μετφορμίνη, πολλά ιατρεία δεν ελέγχουν τα επίπεδα της Β12 κάθε χρόνο.

Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την υγεία και συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η παραγωγή νέων ερυθρών αιμοσφαιρίων και η μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, σύμφωνα με το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ. Γι’ αυτό είναι σημαντικό τα χαμηλά επίπεδα να αντιμετωπίζονται.

Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 συχνά εμφανίζονται αργά και γίνονται σταδιακά πιο έντονα με την πάροδο του χρόνου, όπως αναφέρει το Harvard Health Publishing, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν γρήγορα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα άκρα
  • Δυσκολία στο περπάτημα, απώλεια ισορροπίας και πτώσεις
  • Θολούρα στη σκέψη
  • Πρησμένη γλώσσα
  • Κόπωση
  • Αδυναμία

Η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αναιμία, σύμφωνα με το Johns Hopkins Medicine, επειδή επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού σας να παράγει ερυθρά αιμοσφαίρια. Η αναιμία που οφείλεται σε έλλειψη Β12 μπορεί επίσης να προκαλέσει γαστρεντερικά προβλήματα, όπως ναυτία, καθώς και αυξημένο καρδιακό ρυθμό.

Πόση βιταμίνη Β12 χρειάζεστε;

Σύμφωνα με το Yale Medicine, η συνιστώμενη δόση βιταμίνης Β12 για έναν ενήλικα είναι 2,4 μικρογραμμάρια.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η βασική πηγή βιταμίνης Β12 είναι η διατροφή. Το σημαντικό αυτό θρεπτικό συστατικό βρίσκεται σε μεγαλύτερες ποσότητες στο κρέας, τα θαλασσινά και τα αυγά, ενώ μερικές φορές προστίθεται και σε εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως τα δημητριακά πρωινού. Αν και πολλοί άνθρωποι λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη Β12 φυσικά μέσα από τη διατροφή τους, οι χορτοφάγοι και οι vegan συχνά χρειάζονται συμπλήρωμα, επειδή καταναλώνουν λίγη ή καθόλου ζωική πρωτεΐνη.

Η ανεπάρκεια Β12 είναι επίσης πιο συχνή σε άτομα άνω των 50 ετών, σε εγκύους και σε άτομα με παθήσεις που εμποδίζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, όπως η κοιλιοκάκη και η νόσος του Crohn.

Τα άτομα με διαβήτη που έχουν αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας ή χαμηλών επιπέδων βιταμίνης Β12 μπορούν να ρωτήσουν τον γιατρό τους αν χρειάζεται να λαμβάνουν συμπλήρωμα Β12. Θα πρέπει επίσης να φροντίζουν να ελέγχουν τα επίπεδά τους τακτικά.