Η ισχαιμική καρδιοπάθεια συγκαταλέγεται στις κυριότερες αιτίες θανάτου και απώλειας ετών ζωής με αναπηρία παγκοσμίως, ενώ η αντιμετώπιση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου (η πιθανότητα να πάθει κάποιος έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο) έχει συνδεθεί με χαμηλότερη θνησιμότητα.
Οι ψυχικές διαταραχές συχνά συνυπάρχουν με κλασικούς καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση, ο διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία και το μεταβολικό σύνδρομο. Παράλληλα, προφλεγμονώδεις καταστάσεις και εντονότερες φυσιολογικές αντιδράσεις σε οξέα στρεσογόνα ερεθίσματα έχουν θεωρηθεί πιθανοί επιπλέον μηχανισμοί που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Το Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Κάλγκαρι πραγματοποίησε μια μεγάλη ανάλυση που εξέτασε τη σχέση μεταξύ διαφόρων κλινικών ψυχικών διαταραχών και του κινδύνου εμφάνισης οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, ένας όρος που περιλαμβάνει το έμφραγμα αλλά και τον επείγοντα θωρακικό πόνο που προκαλείται από μειωμένη αιμάτωση της καρδιάς. Η καταθλιπτική διαταραχή, οι αγχώδεις διαταραχές, η διαταραχή μετατραυματικού στρες και οι διαταραχές ύπνου φάνηκε να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο στις συγκεντρωτικές εκτιμήσεις, αν και τα στοιχεία για αυτές τις συσχετίσεις χαρακτηρίστηκαν εύθραυστα.
Τι έδειξε η μελέτη
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Psychiatry, οι ερευνητές αναζήτησαν δεδομένα από μελέτες που εξέταζαν ψυχικές διαταραχές διαγνωσμένες πριν από την εμφάνιση επεισοδίων οξέος στεφανιαίου συνδρόμου.
Για να συμπεριληφθεί μια μελέτη, έπρεπε να έχει παρατηρητικό ή τυχαιοποιημένο σχεδιασμό και να αξιολογεί τη συσχέτιση με το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο μέσω νέων περιστατικών, χρησιμοποιώντας δείκτες όπως λόγους κινδύνου, λόγους πιθανοτήτων, λόγους κινδύνου κατά Cox ή προσαρμοσμένα μεγέθη επίδρασης. Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν επίσης οι ψυχικές διαταραχές να ορίζονται βάσει των κριτηρίων του DSM ή της Διεθνούς Ταξινόμησης Νόσων.
Από τις 3.616 μελέτες που εντοπίστηκαν αρχικά, 25 πλήρη άρθρα πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης, καλύπτοντας συνολικά 22.048.504 συμμετέχοντες. Η διάμεση ηλικία ήταν 48,0 έτη. Από αυτούς, 9.028.607 (40,9%) ήταν γυναίκες και 13.019.897 (59,1%) άνδρες. Συνολικά, 2.853.773 συμμετέχοντες (12,9%) είχαν διαγνωστεί με κάποια ψυχική διαταραχή κατά την έναρξη της παρακολούθησης, ενώ 317.780 (1,4%) εμφάνισαν νέο επεισόδιο οξέος στεφανιαίου συνδρόμου.
Ενδείξεις κινδύνου ανά διάγνωση
Οι αγχώδεις διαταραχές συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου, με αυξημένο κίνδυνο κατά 63%. Η καταθλιπτική διαταραχή συσχετίστηκε με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, με αύξηση του κινδύνου κατά 40%, ωστόσο η βεβαιότητα των δεδομένων κρίθηκε πολύ χαμηλή.
Η διαταραχή μετατραυματικού στρες και οι διαταραχές ύπνου εμφάνισαν τους υψηλότερους συγκεντρωτικούς λόγους κινδύνου στις επιλέξιμες αναλύσεις. Οι διαταραχές ύπνου συσχετίστηκαν με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, με αύξηση κινδύνου κατά 60%, με χαμηλή βεβαιότητα. Η διαταραχή μετατραυματικού στρες συνδέθηκε με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, με αύξηση κινδύνου 173% (σχεδόν διπλάσιος κίνδυνος δηλαδή) και μέτρια βεβαιότητα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να αποτελεί κοινό παράγοντα που συμβάλλει στη στεφανιαία νόσο και στις δύο περιπτώσεις. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κακός ύπνος συνδέεται με ανεπαρκή γλυκαιμικό έλεγχο και αυξημένο οξειδωτικό στρες.
Η διπολική διαταραχή δεν έφτασε σε στατιστική σημαντικότητα σε σχέση με το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, με πολύ χαμηλή βεβαιότητα. Η σοβαρή ψυχική νόσος δεν συσχετίστηκε σημαντικά με επανέμφραγμα.
