Η διακοπή του καπνίσματος συνδέεται με σημαντικά οφέλη για την υγεία, ωστόσο γύρω από το πόσο μπορούν να «ανακάμψουν» οι πνεύμονες υπάρχει συχνά σύγχυση. Τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα και μέχρι ποιο σημείο μπορεί ο οργανισμός να επιδιορθώσει τη βλάβη;

«Μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε ότι οι πνεύμονες δεν μπορούν να αναγεννηθούν. Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει. Σε γενικές γραμμές, πολλές βλάβες μπορούν να επιδιορθωθούν όταν σταματάτε το κάπνισμα», εξήγησε στον Guardian η Charlotte Dean, επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης και νόσων των πνευμόνων στο Imperial College London.

Το κάπνισμα προκαλεί ουσιαστικά φθορά στους πνεύμονες, ανέφερε η Dean, ωστόσο το όργανο αυτό έχει σημαντική ικανότητα αυτοΐασης. Έχει εξελιχθεί ώστε να αντέχει τη ρύπανση αλλά και λοιμώξεις από βακτήρια και ιούς. «Επειδή είναι τόσο ζωτικής σημασίας – δεν μπορείτε να ζήσετε χωρίς τους πνεύμονες – χρειάστηκε να αναπτύξουν αυτή την ικανότητα», ανέφερε.

Αν και σε γενικές γραμμές μπορείτε να επανέλθετε σε καλύτερη κατάσταση, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον κίνδυνος

Η Dean διευκρίνισε ότι αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία για να συνεχίσετε το κάπνισμα. Το κάπνισμα και το άτμισμα εκθέτουν τους πνεύμονες σε περισσότερα τοξικά σωματίδια από όσα μπορούν να διαχειριστούν. Παράλληλα, κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά και σε ορισμένους ανθρώπους η ικανότητα αναγέννησης είναι περιορισμένη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμων βλαβών στον πνευμονικό ιστό.

«Παρότι είναι σε γενικές γραμμές αλήθεια ότι αν σταματήσετε το κάπνισμα μπορείτε να επανέλθετε σε πολύ καλύτερη κατάσταση των πνευμόνων, αυτό δεν σημαίνει ότι έχετε ξεφύγει εντελώς από τον κίνδυνο. Μπορεί να έχουν ήδη προκληθεί μεταλλάξεις, γενετικές αλλαγές ή βλάβες στον ιστό. Αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν συνολικά την υγεία των πνευμόνων, με αποτέλεσμα η επιδείνωση όσο γερνάτε να εμφανιστεί πιο γρήγορα ή να αυξηθεί ο κίνδυνος καρκίνου».

Σύστησε στους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα όσο το δυνατόν νωρίτερα, καθώς – όπως συμβαίνει και με τα οστά που δεν επουλώνονται το ίδιο αποτελεσματικά με την ηλικία – ο πνευμονικός ιστός χάνει σταδιακά την ικανότητά του να επιδιορθώνεται όσο μεγαλώνετε. Ένας υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να βοηθήσει. «Η άσκηση είναι πολύ σημαντική», επισήμανε η Dean. «Όπως η άσκηση βοηθά να διατηρούνται οι μύες σε καλή κατάσταση, έτσι συμβάλλει και στη λειτουργία των πνευμόνων. Βελτιώνεται η ικανότητα ανταλλαγής αερίων, ώστε το οξυγόνο να μεταφέρεται πιο αποτελεσματικά σε όλο το σώμα».